DE MAANZINGERS

Rover Versteeg

Geprint door Paper Jam

Layout door Olaf Spreeuw

Cover door Alex Cfourpo

Editor Coba Hordijk

Foto door Rox Klijn

Creative commons CC-BY-NC-SA 4.0

Rover Versteeg

Amsterdam 2024

Lief verhaal, lief boek, jij bent nu af en in de wereld. Ik hoop dat je mag reizen. Dat enthousiaste handen jou zullen doorgeven met warme woorden. Dat je gekraakte woonkamers, hoge boomhutten, crustbus-achterbanken, tenten en treinen mag zien. Gestreeld door ongeduldige ogen, bij kaarslicht en hoofdlampjes. Dat je smoezelig, grijs en vettig mag worden. Je eigen leven gaat leiden. Word gelezen, gebruikt, geliefd.

Een bliksemschicht doorklieft de donkere nacht terwijl wij ons verschuilen aan de voet van het fort van Eros Mel. De muur van steen, bekleed met mos en varens, doet aan als een middeleeuwse muur, vochtig en vol leven. Een paar vleermuizen vliegen over onze hoofden heen terwijl Frey onverstoorbaar haar lange dolk aan het slijpen is. De wetsteen op het metaal maakt een ritmisch, onheilspellend geluid.

“Ben je klaar?” klinkt Frey’s fluisterende stem in de duisternis.

“Weet je zeker dat het niet beter is als we samen naar hem toegaan?” vraag ik voor de tweede keer vandaag.

“Ik werk beter alleen, Rae”, zegt ze fluisterend. “Jij doet jouw ding en ik het mijne. Laten we ons plan niet op het laatste
moment veranderen.”

Ze steekt de dolk weg. Het geluid en de beweging maken één ding duidelijk: Frey gaat niet meer van gedachten veranderen.

“Vertrouw me, tot nu toe ben ik altijd levend teruggekomen”, zegt ze met lichte ironie in haar stem. Ik probeer de twijfel die zachtjes aan mij knaagt, los te laten.

“Goed dan.”

We kijken elkaar even doordringend aan terwijl ik haar hand in de mijne pak. Haar ogen vallen in die van mij terwijl we ons alle twee realiseren dat dit het moment is waar we voor hebben getraind. Mogelijk is ons lijden niet voor niets geweest. Dit is de nacht die een revolutie zou kunnen ontketenen. Met Eros Mel dood kan de bevolking van Melshaven eindelijk zelf hun eigen toekomst gaan vormgeven. De tijd van deze onderdrukker is voorbij.

Ik streel Frey’s hand, waar ik het wrede rode litteken voel, dat grillig haar lichte huid ontsiert.

“Zij moeten sterven, opdat wij kunnen leven”, zeg ik zachtjes tegen de lucht tussen ons in. Frey kijkt me aan, trekt haar hand los en geeft me een knuffel.

“Jij en ik”, fluistert ze in mijn rode haar.

“Jij en ik”, fluister ik terug.

Hoofdstuk 1

Frey

Als ik wakker word doet alles pijn. Mijn lichaam voelt alsof het door een wasmachine is gehaald, en dan niet op standje eco. Maar zo ruik ik niet. Ik ruik schimmel, zout en hout, als ik mijn ogen opendoe zie ik weinig. Ik ben in een bedompte, muffe ruimte. Ik doe mijn ogen nog één keer dicht en voel dat ik beweeg en de vloer onder mij deint. Golven. Ik ben op een schip en ik leef. Ofwel, ik leef een soort van. Geroutineerd voel ik aan mijn lichaam, en controleer kort mijn ledematen. Mijn lichaam voelt stijf aan, mijn hoofd voelt zwaar en vol modder. Mijn tas staat naast me, maar mijn wapens zijn weg. Ik voel me naakt zonder mijn messen, maar ik had mezelf ook niet achtergelaten met een dozijn vlijmscherpe wapens. Ben ik bij vrienden of vijanden? Ik ben niet vastgebonden, maar dat hoeft niets te betekenen. Het leven is zo wispelturig geworden, de afstand tussen leven en dood kleiner. Maar ik ben er nog. En ik ben van plan nog wel even te blijven.

Mijn ogen, nu beter gewend aan het duister, zien een klein streepje licht, en ik probeer er geruisloos op af te bewegen. Maar zodra ik sta, voor zover dat lukt in deze kleine ruimte, zwaait de deur open. Ik raak verblind door het licht en mijn hoofd bonkt, alsof een hand mijn hersenen samenknijpt. Ik denk dat dit is hoe een kater voelt. Maar een kater was beter geweest, dan had ik gisteravond misschien nog een leuke nacht gehad. Integendeel, alles wat er is gebeurd de afgelopen dagen is moeilijk te kwalificeren als een ‘leuke nacht’.

“Onze gast is wakker!” wordt er geroepen door een wat rauwe, hese stem. Ik hoor verschillende voetstappen en ik doe een schietgebedje. Vrienden of vijanden? In de deuropening staat het silhouet van een groot persoon. Het abrupte licht dat de kamer in schijnt maakt dat ik mijn ogen tot spleetjes knijp. De anonieme figuur gooit me een fles water toe. Het is een oude plastic fles, aan alle kanten gebutst, maar hij doet het nog. Ik kan het gezicht van de persoon niet goed zien, ik voel dat een paar ogen mij bekijkt.

“Welke taal?” wordt er gevraagd en de persoon herhaalt de vraag op een vlakke, ongeïnteresseerde toon in een aantal verschillende talen. Alsof het geen vreemde vraag is. De woorden die ik hoor, klinken vreemd in mijn oren. Ik probeer het gezicht te zien, maar door het tegenlicht zie ik vooral een mollige vorm met twee armen in de zij in de deuropening staan. De persoon wekt de indruk dat die weleens met wat groters heeft gevochten en geen angst kent. Maar het kan niet anders dan dat deze persoon zich bewust is van de twaalf messen die iemand van mijn lichaam af heeft moeten gespen. Ik overweeg om niets te zeggen, maar deze persoon en anderen op dit schip moeten me gered hebben. Het laatste wat ik me herinnerde was een grote sprong in het diepe, en toen niks.

“De normale taal”, zeg ik. Mijn stem klinkt hees. Ik klok het water weg dat ik in mijn hand heb en probeer stabiel op mijn voeten te staan en haal een keer diep adem.

“Goed dan.” De persoon wenkt dat ik moet volgen. We lopen door een smalle hal in het schip. Met een paar passen bereiken we een kleine ruimte.

De persoon zet me neer op een stoeltje en kijkt me doordringend aan. Even verbaas ik mij erover dat de koele, zelfverzekerde persoon een vrouw is. Ze heeft een vol gezicht met kuiltjes in haar wangen, bruine ogen en haar tot net onder haar oren.

“Ben je gewond?” Ze voelt aan mijn wang en ik probeer niet terug te deinzen. Ze onderzoekt mijn lichaam kort. “Wat zijn je voornaamwoorden?” vraagt ze rustig. “Wat is je naam?” Ze lijkt op haar gemak. Ik slik mijn verbazing in over haar vraag. Voornaamwoorden? Wat doet deze vrouw op een schip? Wie zijn deze mensen?

“Zij/haar”, reageer ik.

“Ik ben Jara, zij/haar”, zegt ze rap terwijl ze me hier en daar knijpt en inspecteert. Ik probeer niet te laten zien dat het overal pijn doet. “Je bent op het schip De Wyckoff van kapitein Jude. We hebben je uit het water gevist, en je messen afgenomen, want we weten niet wie je bent. Je bent ongeveer twee dagen buiten westen geweest. Vanavond praat je met de kapitein over je verblijf, we zien wel wat er daarna met je gebeurt.”

De inspectie is blijkbaar voorbij, want ze staat op, draait zich om en wenkt me haar te volgen. Blijkbaar is mijn naam niet van belang. Via de kleine hal komen we op een open dek, en opeens sta ik buiten. Ik realiseer me meteen: dit schip is enorm. Terwijl mijn ogen aan het licht wennen, zie ik Jara met stevige stappen over het dek lopen. Ze draagt een lange rok en een grote jas. Voor me zie ik een grote mast met nog grotere, wat smoezelige zeilen en op het schip lopen er allerlei mensen. Jara wenkt me terwijl ik wat beduusd om me heen kijk. Het schip is van hout, en ik herken dit soort schepen alleen uit films van vroeger, maar dat zijn vage herinneringen van de tijd dat er nog TV was, en stroom nog zomaar uit de muur kwam. We gaan een trap af en komen uit bij een open ruimte onder het dek. Een groepje mensen zit aan een tafeltje en ze kijken wantrouwend naar mij. Ze hebben lange haren en grauw ogende kleren aan. Iets aan hun voorkomen doet vreemd aan. Ze zitten dicht bij elkaar, als vrienden. En de mannen en vrouwen dragen allebei dezelfde kleren. Van een aantal moet ik goed kijken of het een man of een vrouw is. Ik wend mijn ogen af en richt ze op Jara.

Jara wijst naar een tafel en schuift me een bord pap toe, waar ik hongerig op aanval.

“Bewijs dat je een vriend bent en we gooien je niet voor de haaien.” Ze draait zich om en loopt weg. Ze heeft een oude musket aan haar zijde. Echt een stuk antiek. Ik eet mijn bord leeg, en probeer rustig te blijven. Het bord is van gehavend plastic en er staat een foto van een koe op. Het eetvertrek is onder het dek aan de voorkant van de boot. Het is knus en er staan verschillende tafels en bankjes. Het groepje dat ik net zag heeft blijkbaar hun interesse verloren en is een spelletje aan het spelen.

Opeens realiseer ik me: ik ben op zee. Ik loop naar het dek en over de reling zie ik de enorme watermassa om mij heen. Er loopt een rilling over mijn lijf die ik probeer te onderdrukken. Ik heb hoofdpijn, een moe lichaam, ik ging bijna dood bij mijn ontsnapping en nu zit ik op de deinende boot die ook mijn einde zou kunnen betekenen. Ik haat de zee. Wat een druilerige plek om te sterven.

Ik doe mijn ogen dicht en herinner me een lange sprint door de gang, Rae die buiten op me wachtte. Waar zou hen nu zijn? Vast niet nog steeds wachtend bij de poort. Maar ik wuif mijn gedachten weg. Dat is niet voor nu. Af en toe schuifelen er mensen om me heen. Ze stampen de trap af en roepen naar elkaar. Ik hoor gezang. Het is druk op dit schip. Ik ben geen gevangene – alhoewel, het is niet alsof ik weg kan lopen, dus ik ga ervan uit dat ik wel op verkenning kan gaan. Voorzichtig loop ik een rondje en probeer mijn stijve ledematen wat te rekken.

Op het dek wordt er gewerkt. Geschrobd, schoongemaakt en gevaren. Het ziet er niet naar uit alsof deze kapitein veel geeft om het voorkomen van de bemanning, want iedereen ziet er wat ongewassen en ruig uit. Stevige broeken en laarzen, sommigen met ouderwetse gympen, in verschillende staten van uit elkaar vallen. Korte kapsels of haren in vlechten. Ze lopen over het dek alsof het het hunne is, en misschien is dat ook wel zo. Tot op de tanden gewapend met moderne en wat oudere wapens. Aan het roer staat een grote vrouw met brede schouders en bruin, met vet achterovergekamd haar, de achterkant lang en de voorkant kort, alsof iemand er rigoureus een schaar in heeft gezet. Ze staat aan het roer achteloos met iemand te praten. Zou dat de kapitein zijn?

Ik krijg verschillende glimlachjes, maar ook argwanende blikken terwijl ik voorzichtig mijn pijnlijke ledematen wat beweging geef. Nergens zie ik land. Om ons heen is een enorme zee, een grijzige brij die zich zo ver uitstrekt dat het lijkt alsof er niets anders op de wereld is dan koud, klotsend water. Ik realiseer me dat ik geen idee heb waar ik ben en waar Rae is, en of de richting waarin we varen me verder van onze missie vandaan brengt of juist dichterbij.

Wie gaat er eigenlijk überhaupt nog de zee op? Ik heb het zelf meegemaakt, navigatie die niet meer werkt, elektronica die ermee stopte. Sinds de grote verandering zijn er nog maar weinig mensen op zee. Het laatste wat ik heb opgevangen over zeevaart is dat er niet genoeg brandstof is voor de grote schepen en dat sonar en navigatie niet goed werken. Dat is nog los van de megakwallen die rondzwemmen, onvoorspelbare weersomstandigheden, en de drijvende zeecontainers die net onder het wateroppervlak vele schepen tot zinken brengen. Men vindt het een te dure en te onvoorspelbare onderneming. Reizen over land wordt als betrouwbaarder gezien, hoewel je daar weer de kans hebt om beroofd te worden of te verdwijnen. Maar dit schip met deze mensen vaart hier toch. De Wyckoff is een groot houten schip met drie masten. Ze ziet er goed onderhouden uit, al zijn haar zeilen groezelig en hebben ze duidelijk veel reparaties gehad.

Er luidt een bel en de meeste mensen aan dek verplaatsen zich de trap af, naar het ruim. Jara loopt naar me toe met een kom aardappelen in haar armen en begeleidt me terug naar de andere kant van het schip, naar de kamer waar ik wakker werd. Ze trekt een gordijntje aan de kant en zet het patrijspoortje erachter open zodat de kamer wat doorlucht. Ze vertelt me dat ik daar mag slapen als ik terugkom van mijn bezoek aan de kapitein.

“Als je terugkomt”, herhaalt ze met een wat geniepige glimlach waardoor ik nog niet weet of het een grap is of niet. Vervolgens word ik aan dek geleid door Jara en zet ze me neer bij de boeg van het schip. Samen met een andere vrouw mag ik op uitkijk staan. Ze is klein en heeft kort haar, ze ziet er niet veel ouder uit dan zestien of zeventien. Ze heeft een grote mantel om, alsof ze verwacht dat we hier lang zullen blijven. Ze groet mij met weinig woorden.

“We staan op uitkijk voor zeecontainers, als je iets ziet drijven onder het wateroppervlak blaas je op dit fluitje.” Ze geeft me een smoezelig rood fluitje.

“Wat is dit schip?” vraag ik aan haar op een vriendelijke
toon.

“Je bent op De Wyckoff. Waar we heen gaan en wat we
doen mag ik niet vertellen aan je, sorry.” Ze kijkt me nieuwsgierig maar ook schuldbewust aan. Alsof ze me iets verschuldigd is. Een schip met zo veel maffe figuren op zee? Je kan er veel van vinden, maar deze missie is echt niet normaal. Er is zoveel anders dan ik gewend ben. Als de zeevaart weer op gang was gekomen, dan had ik dat moeten weten. Waarom zijn ze hier? Waarvoor zouden deze mensen hun leven riskeren? De rest van het dek is leeg, en ik hoor in het ruim stemmen die ik niet kan verstaan.

“Hoeveel mensen zijn er eigenlijk op dit schip?” probeer ik nog, maar ze kijkt me alleen met een glimlachje aan. Als ik een mes had gehad had ik haar binnen een paar seconden aan het praten kunnen krijgen, maar om meteen mensen te martelen midden op de oceaan lijkt me niet de beste overlevingsstrategie. Dus ik hou mijn mond, en kijk voor me uit. Er gebeurt niks en op een rustig tempo varen we vooruit. Na een tijdje voel ik mijn maag steeds onrustiger worden, tot ik onelegant over de reling heen kots. De meid kijkt me aan en geeft me een geruststellend klopje op mijn schouder.

“’t Went”, zegt ze.

Na een paar uur houden de stemmen in het ruim op en is het koud geworden. Ik ben nog steeds misselijk, maar ik probeer me sterk te houden. Mijn maag voelt hol en leeg. Jara haalt me op en zegt dat het tijd is om met de kapitein te gaan praten. Ik realiseer mij dat ik misschien niet vastzit, maar dat ik de afgelopen uren wel weg ben gehouden van de rest van de bemanning. Ik knijp in mijn handen en friemel wat nerveus aan mijn lege messenhouders terwijl ik achter Jara aanloop. Hoe ging dat vroeger op schepen? Kielhalen? Over de plank lopen? We lopen nogmaals langs de reling van het schip en ik hoop op een goede uitkomst. Ik neem me in ieder geval voor om vechtend ten onder te gaan. Jara duwt me de gang in langs mijn kamer en wijst naar een kleine deur die ik open sla. Ze draait zich om en ik hoor haar voetstappen verdwijnen.

De kapiteinshut is klein, licht en wordt vooral in beslag genomen door een bureau met een reeks kaarten erop. Achter het bureau is een raam dat zorgt voor een grote lichtinval. Er zijn twee kleine doorgangen in het vertrek: een doorgang die waarschijnlijk naar een klein slaapvertrek leidt, de andere naar een ander gedeelte van het schip. Het ruikt naar hout, naar zee en een geur die ik niet kan thuisbrengen. Ik zie niemand, en nu ik mijn kans heb, loop ik zo stil mogelijk naar het bureau, wat niet zo makkelijk gaat door het bewegende schip. Ik probeer een blik te werpen op de kaarten. Het zijn zeekaarten, en ik herken de namen van verschillende steden. Plots gaat de doorgang open en komt de kapitein het vertrek in lopen.

“Ha! Je bent er al”, hoor ik naast me. Haar stem klinkt wakker en er klinkt vrolijkheid in door, alsof ik een langverwachte gast ben. Ze loopt haastig op me af en neemt de kaarten van tafel. Ze kijkt me doordringend aan en zet zichzelf neer in een stoel achter het bureau. Het is inderdaad de vrouw die ik achter het roer zag staan vandaag. Zwart haar valt tot over haar schouders. Ze draagt een broek, een voddig wit shirt, wat al in jaren niet wit is geweest, en op haar lichaam zijn verschillende tatoeages te zien. Ze is niet jong, maar ook nog niet zo oud dat haar jaren te zien zijn. Dertig? Wie weet. Haar lichte huid is gebruind van de vele dagen zon.

Ze neemt me op zoals ik haar opneem en ik zie haar groen-bruinige ogen met wat bijna lijkt op rode accenten. Herfstogen. Het blijft even stil terwijl zij zo naar mij kijkt. Ik ben iets kleiner dan zij. Mijn lange blonde vlecht die ik altijd draag zal er wel verward uitzien na een paar dagen buiten bewustzijn. Mijn kleding, een zwarte broek en een strakke trui, voelt ruw aan van het zeewater. Ik zie haar ogen rusten op mijn rechterhand waar een groot, pas geheeld litteken zit. Ik steek mijn hand in mijn zak. Ze zucht, leunt even achterover, doet een kastje open en gooit mijn twaalf messen op het bureau.

“Een dag nadat we je uit zee visten, hoorden we dat Eros Mel vermoord was in zijn slaap. Gestikt in zijn eigen bloed, een dun mes had zijn keel doorgesneden, en hij kon niet om hulp schreeuwen.” Ze houdt mijn blik vast en ik schuifel wat op mijn voeten. “We vissen wel vaker mensen uit het water op deze boot, maar toen we de twaalf messen aantroffen… Laten we het erop houden dat we niet denken dat je een houtbewerker bent.”

Emoties komen bij mij omhoog, maar ik kijk haar strak aan. Emoties zijn stoorzenders. Als ik hieruit wil komen, moet ik mijn hoofd koel en helder houden.

“Laat me van je boot af bij de eerstvolgende haven, en ik beloof je dat ik gewoon een houtbewerker ben.” Ik kijk haar aan, en hoop dat mijn onderliggende dreigement doel treft. Ze snuift en kijkt even uit het raam.

“Zie je het voor je, dat ik je in een of andere stad gewoon van boord laat? Wij zijn nu betrokken, we kunnen niet aantonen dat we er niks mee te maken hebben.” Ze staat op en leunt tegen het bureau, priegelt wat aan haar broek. Dom, denk ik. Zo gebogen, met haar hoofd voorover. In ongeveer twee seconden zou ik haar op de grond kunnen hebben met een wapen tegen haar keel. Ongetraind, of te vertrouwend. Deze vrouw ziet er sterk uit, maar haar instinct, om zo dichtbij te komen, vertelt me dat ze geen moordenaar is, geen vechter.

“Eros was een zak en ik begrijp het sentiment. Ik weet niet wie jij bent, en waarom je het hebt gedaan, maar zijn gezag deed veel mensen kwaad. Daarom hebben we besloten om je hier te houden, tot we een geschikte plek vinden om je af te zetten. We kunnen je niet vertellen hoelang dat gaat duren. Misschien een paar maanden, misschien zinken we wel in de tussentijd. Zie het als een kleine prijs, want als we je hadden laten dobberen was je dood geweest.” Ze vertelt me dit zonder het oogcontact te breken, en ik krijg het warm van haar indringende blik. Ik schuifel wat op mijn voeten. Ik kan altijd nog wegglippen op een moment dat we dichtbij land zijn. Zo ver kunnen we toch niet zijn van Melshaven. Ik steek mijn hand uit.

“Akkoord.” En als een stel belangrijke zakenmannen schudden we elkaar de hand. Haar handen zijn ruw en sterk, met eelt op plekken waar touw overheen heeft geschuurd. Mijn handen voelen koud aan tegenover het vuur dat uit de hare straalt.

“Je bent onze gast, dus we willen weten hoe je heet, hoe we je moeten aanspreken, en we verwachten dat je meedraait op dit schip. Iedereen hier draagt bij en heeft een taak. Jij dus ook. Bewijs aan ons dat je je inzet voor ons en wij zullen je accepteren als onderdeel van ons schip tot onze wegen zich scheiden. Daarna zal jij niemand vertellen wat je hier gezien hebt.”

Ons handenschudmoment wordt ongemakkelijk wanneer ze langzaam in mijn hand begint te knijpen terwijl ze die laatste woorden uitspreekt. Maar ik kan ook knijpen en zo staan we in elkaars handen te knijpen en elkaar aan te staren.

“Je kan me Frey noemen, zij/haar”, mompel ik met mijn tanden op elkaar.

“Hallo, Frey.” Ze laat mijn hand los en glimlacht een grote rij tanden bloot. Ze schudt haar haar en wijst achteloos naar de deur. Ik loop weg en struikel half over mijn voeten omdat de boot een onverwachte beweging maakt. Als mijn jarenlange training me iets heeft gegeven is het gratie en balans. Maar dit schip maakt dat ik me lomp, weerloos en machteloos voel. Ik probeer mijn rug recht te houden terwijl ik de hut verlaat.

Hoofdstuk 2

Frey

De zee: een gevarenzone vol onvoorspelbaarheid, waar je overgeleverd bent aan wisselende weersomstandigheden. Een plek waar je vast zit, waar je niet weg kan behalve in een reddingssloep waarvan je niet weet of ze het ook volhouden. Iedereen was ergens op de wereld toen die uit elkaar begon te vallen. Ik was tien, op een boot met mijn ouders. Het laatste wat ik me van hen kan herinneren, is het rennen door de gang op dat schip achter hen aan. Mijn grote zus en ik waren in een ander reddingsbootje terechtgekomen, wij hadden het wél gered. Onder het licht van de maan zagen we het schip zinken en de enige reden dat ik niet naast mijn ouders ergens op de oceaanbodem lig te vergaan, is dat onze reddingssloep naar de kade toe dreef en die van hun niet. Vanaf die dag was niet alleen de wereld anders maar ik ook. Sinds die dag heb ik me niet meer op zee gewaagd.

Toch word ik deze ochtend weer wakker op een schip. Het duurt even tot ik me realiseer waar ik ben, omdat het zo donker is met de deur van mijn kajuit dicht. Het had vannacht lang geduurd voor ik sliep. Ik had nog wat rondjes over de boot gelopen in de nacht, waarbij ik in de gaten werd gehouden door Jara, die steeds overal opdook waar ik was. Maar dat was niet erg, dat had ik ook gedaan als ik haar was geweest. Mijn brein is geconditioneerd om altijd een ontsnappingsroute te zoeken en dat deed ik dan ook gisteravond op het schip. Ik kwam al snel tot mijn vorige conclusie: de zee geeft me geen mogelijkheden tot ontsnappen. Ik betwijfel of ik nog een keer uit de zee gevist zal worden als ik weer overboord spring. Ik gaf het al snel op en besteedde mijn tijd aan het overdenken van alles wat ik had gezien. Ik ging terug naar mijn kamer en probeerde te slapen. Mijn slaap was onrustig, het deinen van het schip bracht herinneringen terug waarvan ik niet wist hoe snel ik ze weer weg moest duwen.

Ook nu ik wakker word, is die ene nacht toen ik tien was het eerste wat er in me opkomt. Ik beeld me in dat ik een muur bouw om de herinnering heen. Afgesloten. Weggestoken.

Ik sta op en beweeg me naar de plek waar ik gisteren heb gegeten. Eerst mijn kamer uit, dan een kleine gang door die uitkomt op het dek. Ik steek het dek over en aan de andere kant kom ik bij het eetvertrek uit, dat zich onder het voordek bevindt. Er is geen muur die het dek en het vertrek scheidt, dus mensen kunnen gewoon in en uit lopen. Er staan verschillende tafels. Op een tafel staat een waterkoker zonder snoer met water erin. Er wordt me een bord pap toegeschoven door een man die aan het koken is in een klein keukentje in de hoek. Het is een roze plastic bord met het woord ‘Barbie’ erop. Een getekende blonde vrouw kijkt me glimlachend aan als ik de gortige brij van mijn bord schraap.

Toen ik gisteren richting mijn bed ging, werd ik door een aantal vrouwen tegengehouden die zich aan mij voorstelden of wilden weten hoe ik heette. Alsof ze allemaal bij het gesprek van mij en Jude waren geweest. Alsof het besluit dat ik kon blijven telepathisch was gecommuniceerd. Ik schudde wat handen en stelde mijzelf kort voor terwijl ik probeerde zo snel mogelijk naar mijn bed te komen. Ik voelde me niet op mijn gemak. Ik wendde mijn ogen af en de namen en gezichten gingen mijn ene oor in en het andere uit. Ik moet alleen mijn tijd uitzitten hier. Ik ben hier niet om vrienden te maken, of onderdeel te worden van deze vreemde groep mensen.

Ook nu, terwijl ik mijn waterige ontbijt naar binnen probeer te werken, kijken mensen mij verwachtingsvol aan, alsof ik zal opstaan en mijzelf tafeltje per tafeltje zou gaan voorstellen. Ik dacht het niet. Alsof ik ervoor heb gekozen hier te zijn.

Een angstaanjagende gedachte komt bij me op. Een paar maanden op zee? Misschien wel langer? Rae zal denken dat ik dood ben, Tyra zal denken dat ik dood ben. Misschien ga ik ook wel dood. Met de stormen die er sinds de grote verandering steeds meer zijn, zou het zo voorbij kunnen zijn. Mijn hoofd en lichaam beginnen zich te scheiden terwijl gedachten over elkaar heen buitelen. In een paar maanden tot een half jaar kan er veel gebeuren. Zou Rae wel zo lang op mij wachten? Maar ik heb geen andere optie dan te wachten tot we voor anker gaan.

Jude was erg duidelijk geweest, ze had niet meer woorden gebruikt dan nodig. Sterk, zelfverzekerd. Je moet wel als je aan het hoofd wil staan van al deze mensen. Duidelijk heeft ze iets te verbergen omdat ze zo snel die kaarten van de tafel haalde. Een heel schip vol abnormale mensen op weg naar een onbekend oord. Het kan niet anders dan dat ik midden in hun missie ben binnengevallen. Het doet me denken aan mijn missie. Eros Mel. Dood. Gestikt in zijn eigen bloed, dat is wat Jude zei. Hopelijk valt zijn imperium uiteen als een kaartenhuis in de wind. Dat is het probleem als de rijken regeren. Hun milities zijn alleen zo sterk als de hoeveelheid goud die in de kluis ligt. En die kluis van Eros is, als het goed is, nu nog alleen een huis voor de ratten en muizen. Ik probeer mijn hoofd iets te kalmeren. Te denken aan het hier en nu.

Langzaam komen er meer mensen eten. Ze gaan in groepjes bij elkaar zitten. Ze dragen praktische kleren. Er zijn mensen van verschillende afkomsten en ze zien eruit alsof ze allemaal een verhaal hebben om te vertellen. Niet zoals in Brekerzand waar iedereen hun best doet om zo normaal en doorsnee mogelijk over te komen. Alles om maar niet de aandacht op zichzelf te vestigen.

Ik heb geen zin in nieuwsgierige vragen of om mensen te leren kennen. Ik zonder me af op het voordek. Ook hier is het moeilijk om een plekje voor mezelf te vinden. Bij de boeg van de boot staat een oude vrouw met grijs haar op de uitkijk. Ze knikt naar me en wenkt me. Ze geeft me een verrekijker en wijst naar een wit-rode stip in de verte. Ik druk de verrekijker tegen mijn ogen en zie een schip in de verte. Aan de hoeveelheid raampjes kan ik opmaken dat dit niet een of ander klein bootje is, maar een groot schip. Ze kijkt me hoopvol aan, alsof ik er blij mee moet zijn. Voordat ik iets kan zeggen of vragen, blaast ze op haar rode fluitje. Even is het stil maar al snel begint het te rommelen in het ruim. Een aantal kreten, voetstappen en voor ik het weet, word ik omringd door een groep mensen. Wapperende haren, kleren half aangetrokken, sommigen nog met een kopje in de hand. Ze juichen, vallen in elkaars armen en kloppen elkaar op de schouder. Ook Jude komt erbij staan. Ze neemt de verrekijker over en schreeuwt iets naar de persoon aan het roer. Het reusachtige schip maakt een langzame wending. Tot mijn schrik varen we er recht op de stip af.

Het waait hard en we maken vaart. Het schip doorklieft massa’s water. Misselijk en zeeziek word ik ervan. In het schuimende water kijkend zie ik eigenlijk alleen een grimmige, koude dood terugkijken. Hoe dichter we bij het andere schip komen, hoe duidelijker het wordt hoe groot het is. Om me heen zijn de mensen zich gereed aan het maken voor iets. Velen lopen heen en weer over het dek, zenuwachtig. Drie mensen zitten aan een tafel, met verschillende wapens en grote zakken om hen heen, lege plastic containers naast zich. Er gaat duidelijk iets gebeuren, maar ik weet niet wat, en ik weet ook niet of ik me ermee moet bemoeien. Ik heb er al genoeg taak aan om mijn barbiebrij binnen te houden.

Opeens voel ik een tik op mijn schouder. In een flits draai ik me om en pak ik de pols van de persoon die zo dichtbij me staat. Te snel, want een nieuwe golf van misselijkheid overspoelt me en mijn grip verslapt. Jude rukt haar pols uit mijn hand.

“Jezus Frey, effe dimmen!”

Ze kijkt me geërgerd aan, en daarna verandert haar blik. Ik zal er wel uitzien als een soort wandelend lijk. Zo voel ik me tenminste. Misselijk, vies en eigenlijk ook chagrijnig. Moet ik nu echt maandenlang misselijk blijven op dit kutschip, weg van alles? Ik kijk haar uitdagend aan.

“Wat?” zeg ik kortaf.

“Weet je welk schip dat is?” vraagt Jude wijzend naar het lompe gevaarte waar we op af deinen, wind in de rug. Ik haal mijn schouders op. Eigenlijk interesseert het me weinig wie deze mensen zijn, waarom ze op een of ander enorm schip afzeilen. Ik wil vooral van dit schip af, terug naar waar ik was, de resetknop indrukken.

“Of je het wil weten of niet, maakt niet uit, want je gaat mee”, vervolgt ze, nu met een meer dwingende toon. Dan met een snelle glimlach.

“Ik had je wel ingeschat als een avontuurlijk type.”

Ik beantwoord haar glimlach niet. Jude gaat onverstoord
verder.

“We zijn al weken op zoek naar dit schip. Er was een grote kans dat het al meerdere malen vergaan was, maar we hebben hem gevonden.” Er klinkt wat triomf door in haar stem. Ik probeer te bedenken wat ik moet zeggen, maar De Wyckoff beweegt weer over een enorme golf heen. Terwijl mijn maag zich omdraait, probeer ik mezelf vast te houden aan de reling. Oncharmant kots ik mijn ontbijt eruit en zie ik het vallen in het water onder me. Zeeschuim spat in mijn gezicht alsof de zee ook aan mij kwijt wil dat ze niet bepaald blij is me te zien.

“Insgelijks”, mompel ik.

Ik draai me om naar Jude.

“Ik weet niet of je het kan zien, maar ik ben niet echt in een avontuurlijke modus op het moment.”

Ze lacht, gooit haar haar over haar schouder en gooit me mijn messen toe.

“Die ga je nodig hebben.”

Voor ze zich omdraait, schreeuwt ze over de wind heen: “Vraag Jara om iets te doen aan je… situatie. Ik zie je over een uur paraat op het dek.”

Zo aardig. Zo vrolijk. Wat een vreselijk mens. Deze Jude
gedraagt zich nu al alsof we elkaar al jaren kennen.
Onuitstaanbaar.

Ik hoef Jara niet te zoeken, want zij vindt mij al. Ze kijkt in mijn ogen, en geeft me een vies drankje. Het smaakt scherp in mijn mond.

“Let’s go”, zegt ze resoluut. Ze wijst naar een klein bord eten. Ik werk het weg en binnen een half uur voel ik me iets beter. De misselijkheid trekt weg, maar ik baal nog steeds. Rondhangen op deze boot of op een andere boot, vandaag dood of morgen dood. Ik mompel verbitterd tegen mezelf terwijl ik mijn messen op hun plek in mijn kleding hang. Het is een combinatie van werpmessen en dolken. Vier bij mijn ribben, twee in mijn mouw, bij mijn dijen, benen, en een op mijn rug. Sommige mensen vinden werpmessen maar een dom wapen. Vijanden kunnen ze immers teruggooien. Maar ik waardeer de snelheid en souplesse die je nodig hebt om een mes te werpen. Geroutineerd hang ik mijn wapens om en strek ik mijn ledematen. Ik kijk in mijn tas. Mijn waterzuiveraar, mogelijk nog in orde, een slijpsteen en wat kleren. Ik neem de tas mee, want ik heb geen idee of ik hier nog terugkom. Ik kijk om me heen in mijn kajuit op zoek naar meer spullen die handig zouden kunnen zijn, mocht ik er weer alleen voor komen te staan. Ik steek een stuk touw in mijn tas.

Ik verzamel me bij de vrouwen waar Jude me naar toe heeft gewezen. Het zijn er maar drie. Ik weet dat ik bij hen moet zijn, want ze dragen wapens en zien er zenuwachtig uit. Ik neem plaats aan de tafel.

“Daar ben je!” spreekt een vrouw met brede schouders. Ze heeft een witte huidskleur, donkerblond haar weggestoken in een knot, en een spits gezicht met grijze ogen. Ze is lang. Ze heeft een strak vest en een kniebroek aan. Haar spieren onder haar mouwen zien er sterk en hard uit. Ze heeft rimpels om haar ogen en mond. “We dachten even dat Jude je niet mee zou krijgen”, zegt ze, ook al op zo’n akelig begripvolle toon. “Bedankt dat je ons wilt helpen.” Ze probeert haar haar wat strakker weg te steken en kijkt me aan met grote ogen. “Hoe heet je?”

“Frey”, zeg ik, terwijl ik alle drie de vrouwen even aankijk. Alsof ik een keuze had om mee te gaan. Het werd me gewoon medegedeeld. Maar nu ik me wat beter voel, ben ik er wat optimistischer over. Misschien is er wel een ontsnapping mogelijk vanuit de grote boot. “Het lijkt erop dat ik even bij jullie op deze boot blijf”, zeg ik maar, omdat ik het gevoel heb dat ik iets moet zeggen. Ze knikken allemaal kort alsof dit oud nieuws is.

“Ik ben Deva”, vervolgt de vrouw. “Dat is Leila en dat
is Kathy.”

Ze wijst naar de vrouwen naast haar.

“Wij zijn de enigen op dit schip die een beetje kunnen knokken en dat is waarom jij met ons meegaat. We weten niet wat we gaan aantreffen op de SS Opal. Misschien zijn er mensen, misschien niet. Onze missie is om daarachter te komen en om te kijken of we aan boord kunnen.” Ik knik. Hoe vaak ik wel niet soortgelijke instructies voor een missie heb gehad. Deva is kort en zakelijk en ik ben blij dat ze aanvoelt dat ik verder geen zin heb in een voorstelrondje. Deva legt uit hoeveel verdiepingen het schip heeft en waar we aan boord zullen gaan.

“We hebben drie doelen. Eén: uitzoeken of er mensen zijn en of het vrienden of vijanden zijn. Twee: uitvinden of er brandstof is. Drie: dit schip zou een reeks zonnepanelen moeten hebben. Als ze intact zijn, en als het veilig is, nemen we die mee. Eerst verkennen we het schip. Is er niemand, dan komt de rest van de cirkel helpen. Duidelijk?” Ze kijkt rond.

Terwijl Deva dit allemaal uitlegt, neem ik kort de tijd om de andere vrouwen in me op te nemen. Leila heeft haar bruine haar ook opgestoken. Ze draagt een vale zwarte legging, een bruine jas en heeft een pistool in een houder op haar heup gestoken. Ik vraag me af of het werkt. Ze zit beweeglijk allerlei kanten op te wiebelen op haar stoel. Leila heeft een donkere huid met een warme ondertoon, op haar wang heeft ze een litteken dat haar een wat gevaarlijk uiterlijk geeft. Kathy zit stil en beweegt amper. Ze is dun, haar huid is wit en bleek met wat sproeten. Ze doet me aan Rae denken, maar ze is een stuk kleiner. Ze verzuipt zowat in de kleren die ze draagt. Haar postuur is recht en ze kijkt zelfverzekerd uit haar grijze ogen. Ze kan niet veel ouder zijn dan twintig. Haar korte dunne haar steekt wat sprieterig uit haar hoofd. Deva geeft ons orders en koppelt ons aan elkaar. Samen met Leila moet ik naar de laagste verdieping van het schip. Lekker dan. Alsof ze zo snel mogelijk van me af willen. Of misschien willen ze me testen, ik weet het niet. Leila lijkt ook niet al te blij met dit vooruitzicht.

“Maar Deva”, protesteert ze tegen haar meerdere alsof ze het tegen een goede vriendin heeft. “We kennen haar nog helemaal niet. Nu moet ik met haar dat schip in? No way, ze is hier pas net! Waarom vertrouwen we haar hier meteen mee?”

Leila kijkt me uitdagend aan.

Deva zucht. “Ik hoor wat je zegt.”

Ze wendt zich naar mij.

“Zou jij Leila aan het lot overlaten? Als er iets mis
zou gaan?”

Ik haal mijn schouders op. Ik voel me zo leeg. Alsof het allemaal toch niet uitmaakt. Op het ene moment ben je op missie om een of andere miljonair te vermoorden, op het volgende moment ga je een spookschip verkennen met een groep vrouwen waar je niets over weet. Over hoe ze vechten, of waarom we dit doen, of wat ze met die spullen moeten. Eén crewlid meer of minder, het kan me niet schelen. Maar dat kan ik natuurlijk niet terugzeggen.

“Ik zal zorgen dat Leila heel terugkomt”, zeg ik langzaam. Deva kijkt me argwanend aan, en Leila ook.

“Zie!” roept Leila uit. “Zij kent ons niet, waarom moet zij mee?” Wat kan het haar schelen of een van ons dood gaat of niet? Ik ga niet mijn leven aan het hare verbinden voordat ik weet of ze ons niet op het eerste het beste moment verraadt.”

Bold move, kan ik alleen maar denken, om zo je bevelhebber tegen te spreken. En Deva vindt het allemaal prima? Die kijkt haar alleen maar aan, en dan de groep. Ik kan een frons niet onderdrukken.

“Iemand een voorstel?”

De persoon die Kathy heet, schraapt haar keel.

“Ik neem haar wel mee”, zegt ze en kijkt me dan strak aan. “En als je me ook maar op één manier verraadt, dan duw ik je de kolkende diepte in zodra ik de kans krijg. En anders mijn zusters wel.”

Ik weet niet zeker of ze het meent. Maar opgeslokt worden door die golven? Ik ril. Als ik hier toch vast zit, misschien kan ik er dan maar het beste van maken? Natuurlijk is het beste nog steeds om hier vandaan te geraken. Misschien is er op het grote cruiseschip wel een kleinere boot die me ergens naartoe kan brengen. Of zijn er kaarten waarmee ik kan zien waar ik ben of naartoe moet. Of misschien iets om een signaal mee te sturen naar Rae. Denkend aan Rae zinkt mijn hart in mijn schoenen. Rae heeft niemand behalve mij. Hen zal zich zorgen maken. Wat als het rendez-vous punt niet veilig genoeg is? Gaat Rae dan al die tijd in Melshaven op mij wachten? Een onheilspellend gevoel houdt mij vast terwijl ik de ijzeren doos die de SS Opal wordt genoemd voor ons op zie doemen.

Hoofdstuk 3

Frey

Leila en Deva hanteren de riemen in een kleine houten sloep die aan de achterkant van het schip hing. De zee is gelukkig iets gekalmeerd en ook mijn maag is minder van streek, maar hoe meer we het cruiseschip naderen hoe duidelijker het mij wordt hoe groots dit gevaarte is. Het moet wel zo hoog als een flatgebouw zijn. Ons bootje, net genoeg voor zes mensen, voelt als een klein visje naast een haai. De lucht is grauw en het begint te miezeren als we bij het flatgebouw aankomen. Terwijl we de sloep aanleggen, kijk ik omhoog en het enige wat ik zie is de lucht en de enorme metalen roestige muur, zo ver als mijn oog strekt. We binden het schip vast aan een reeks uitstekende rongen die als trap dienen. Deva en Leila draaien zich om zodat we met z’n vieren kunnen overleggen.

“Oké mensen”, zegt Deva vastberaden. “We gaan omhoog. Het is een klim van ongeveer zeventig meter voor we bij het eerste punt komen waar we aan boord kunnen. Vanaf daar kunnen we verder verkennen.”

Deva kijkt ons allemaal nog een keer aan, maar we geven geen antwoord. Dan pakt ze haar tas en haalt er vier hoofdlampjes uit. Verrast kijk ik naar het lampje dat ze me toesteekt, en tot mijn verbazing gaat hij nog aan ook zodra ik op het knopje druk. Kathy kijkt me aan terwijl ze het ook probeert. Ik val zowat van het bankje waar ik op zit. Van alle gekke dingen die ik heb gezien is dit nog wel het vreemdste.

“Vet hè”, zegt ze enthousiast terwijl ze het lampje een aantal keren laat knipperen.

Ik lach en knik naar haar. Het is niet vaak dat dit soort objecten nog werken. Vaak hebben ze batterijen nodig, of iets om ze op te laden, en zo veel van dat soort spul is er niet meer. Ik voel interesse en nieuwsgierigheid in me oplaaien. Hebben deze mensen een oplossing gevonden voor de problemen van na de grote verandering? Wat hebben ze nog meer werkend gekregen? Kathy zit naast me op het bankje. We hebben niets tegen elkaar gezegd onderweg. Ik wil wel, maar ik weet niet goed wat te zeggen. “Lekker weertje hè?” of “Wat is jouw hobby?” lijken me niet echt de juiste vragen en ook niet het juiste moment. Dus ik zeg maar niks en zij ook niet. Het enige wat geluid maakt is het geklots van het water.

Leila pakt haar spullen en maakt zichzelf klaar om te vertrekken. “Wie er het eerste is”, sist ze ons toe met een knipoog terwijl ze zichzelf omhoog zwaait en aan de klim begint. Deva checkt de touwen om te controleren of de roeiboot goed vast ligt, gooit haar tas over haar rug en volgt Leila. Kathy en ik kijken toe hoe zij de eerste twintig meter klimmen. De rongen liggen niet ver uit elkaar, ongeveer een halve meter, en snel beklimmen ze het schip.

“Jij of ik?” vraag ik aan Kathy, die ook naar de enorme
klim kijkt.

Leila en Deva klimmen duidelijk wel vaker. Ze laten het makkelijk lijken, maar ik weet dat een klim zo hoog niet zo makkelijk is als het lijkt. Kathy ziet ietwat groen en lijkt niet bepaald verheugd over het vooruitzicht om dit enorme schip te moeten bestijgen. Ik begrijp het maar al te goed. Het schip is een roestig gevaarte, het is groot, en het is niet duidelijk wat we er gaan aantreffen. Als we er eenmaal op zijn, is de enige ontsnapping een sprong in het diepe, niet bepaald een fijn vooruitzicht. Ik kan het weten, ik heb het eerder moeten doen. Ze pakt haar tas en ik hoor haar zachtjes fluisteren:

“Ik kan dit en ik doe dit. Ik kan dit en ik doe dit.”

De boot onder ons golft zachtjes op en neer, en de miezerregen maakt ons langzaam helemaal nat. Even vraag ik me af in welke volgorde we de trap opgaan. Laten ze me als laatste gaan, dan zou ik er met de kleine roeiboot vandoor kunnen gaan. Maar terwijl ik over het water kijk realiseer ik me wat een dom idee dat is. Kathy maakt aanstalten om zich naar de ladder te bewegen.

“Toe maar, ik ben vlak achter je”, zeg ik zacht, maar ook enigszins ongeduldig. De kleine boot op de golven laat mijn maag weer opspelen. Misschien voel ik me vastgeklampt aan het cruiseschip wat stabieler.

Kathy kijkt me kort aan en begint te klimmen. Ze blijft tegen zichzelf fluisteren, terwijl ze de eerste stap op de rong naar boven zet. Ik wacht even en volg haar snel. De rongen zijn niet meer dan ijzeren draden van zo’n drie centimeter dik die uit het schip steken. Ze hebben hun beste tijd gehad. De ooit witte verf is afgebladderd, de rongen voelen roestig aan. Mijn handen worden rood van de roest vermengd met het water.

Gelukkig heb ik nooit hoogtevrees gehad. Voor mijn training heb ik veel moeten klimmen. Via ramen ontsnappen, op muurtjes balanceren, een toren omhoog klimmen. Allemaal dingen die ik heb moeten leren. Het klimmen kalmeert me en mijn lichaam neemt het over. Even is er geen zee, geen boot, alleen de volgende stap, en na elke stap weer een nieuwe stap die ik moet nemen. Het maakt niet uit waar de ladder eindigt. Nu zijn er alleen ik, mijn lichaam, en dit enorme schip. Ik heb geen andere keus dan verder gaan. Jammer genoeg kan ik mijn tempo niet vasthouden. Kathy is geen snelle klimmer en al snel blijf ik steeds een rong
net achter haar. Om de zoveel tijd draagt de wind haar stem naar me toe:

“Ik kan dit en ik doe dit.”

Het is koud in de wind en na ongeveer dertig meter beginnen mijn handen pijn te doen, en vast ook de hare. Ik hoor Kathy boven mij puffen en hijgen.

De boot beweegt licht, en ik ben blij dat het niet stormt of nog harder waait, want dan was het moeilijker geweest om vast te blijven houden. Ik kijk omhoog en ik zie in de verte Leila’s benen over de reling van het dek verdwijnen. Op een gegeven moment komen we steeds meer raampjes tegen, maar er komt geen licht uit. Er is niks te zien door de kleine ruitjes waar vroeger waarschijnlijk gasten sliepen. Kathy stopt voor mij en houdt zich vast aan de rong. Ze duwt haar lichaam zo dicht mogelijk tegen de boot aan.

“We moeten opschieten!” schreeuw ik van onder haar.

Ik weet dat we niet te veel herrie moeten maken om niemand te alarmeren op onze komst, maar met de snelheid waarmee we nu naar boven klimmen, kan het nog wel een tijd duren voor we er zijn.

Kathy reageert niet en ik zie haar naar beneden kijken. Haar lichaam verstijft. Ik volg haar blik. Iets wat ik altijd tegen mijzelf en anderen heb gezegd tijdens het klimmen: kijk niet naar beneden. En ik begrijp waarom Kathy verstijft. Het bootje onder ons lijkt nog maar een propje. De grote watermassa onder ons, het is een angstaanjagend beeld, dat niks anders met je kan doen dan je nietig en kwetsbaar laten voelen. Opeens hoor ik een gil van boven aan het dek komen, en een luid gebonk en gekraak, als het geluid van metaal dat tegen metaal aan glijdt. Al mijn nekharen gaan overeind staan. Er is iets gebeurd. Mijn verwachting was dat er niemand op het schip aanwezig zou zijn, maar wie weet. Mijn lichaam voelt onrustig terwijl ik onder Kathy hang. Kathy heeft het geluid ook gehoord en ik zie haar hand naar de volgende rong graaien.

“Kathy! Laten we verder gaan!” schreeuw ik naar boven.

Ze neemt nog een stap maar blijft dan weer even hangen.

“Kathy, kan je tot honderd tellen?” vraag ik haar.

Ze heeft afleiding nodig, en even blijft het stil.

“Voor nu wil ik vooral even in leven blijven als je het niet erg vindt, Frey.”

Ongeduld vult mijn lichaam, maar als ze niet gaat klimmen, kan ik ook niks.

“Begin gewoon met tellen! En klim naar boven, vanaf nu kunnen we niet meer terug.”

Kathy probeert nog een stap te maken en begint vertwijfeld te tellen.

“Eén. Twee. Drie. Vier. Vijf.”

Ze begint weer te klimmen en blijft doortellen, maar langzaamaan begin ik haar minder te verstaan. We zijn zo’n tien meter van de reling voordat ik weer het schrapende geluid hoor. Een vies akelig geluid alsof de hel zelf zijn keel schraapt. Misschien hoort het wel bij het schip? Maar de gil, het kan niet anders dan dat het Leila of Deva was. Nog altijd ben ik steeds een rong achter Kathy die langzaamaan vaart begint te maken en ik hoor dat ze weer in haar mantra is vervallen.

“Ik kan dit en ik doe dit. Ik kan dit en ik doe dit.”

Het duurt me alleen te lang voor ze het gedaan heeft. Deva en Kathy zijn daar nu al een geruime tijd en ik heb hun hoofden niet meer gezien sinds ze over de reling zijn gegaan. Mijn lichaam kan niet langer blijven hangen in dit niet weten. Er gebeurt iets op dat dek en ik moet daar bij zijn.

“Kathy!” schreeuw ik. “Ik ga langs je heen, ik moet naar Leila en Deva toe!”

Ik draai mezelf een kwartslag en grijp de rong waar Kathy aan hangt aan de zijkant vast en trek mijzelf omhoog. De rong buigt een klein beetje, duidelijk protesterend door het gewicht van twee personen. Het is gevaarlijk, maar te doen. Met mijn hoofd vlak bij het hare kijk ik haar aan. Vreemd. Kathy, die zo zelfverzekerd was, die dreigde me het water in te gooien, is opeens zo kwetsbaar. Hangend met haar leven aan een hoopje verroest ijzer. Ze had het er moeilijk mee, ze is te zwak om op deze missie te gaan. Wat onverantwoordelijk van Deva om haar mee te nemen. Ik fluister tegen haar:

“Kom niet over de reling heen tot ik zeg dat het veilig is.”

Ik neem nog een stap en focus me op het laatste gedeelte van de klim. Ik probeer mezelf voor te bereiden op wat ik boven ga aantreffen. Twee dode vrouwen? Zouden ze uitgegleden zijn? Of is er iets of iemand aan boord van dit schip? Tegenwoordig zijn er in vele steden verlaten gebouwen, verlaten winkels, verlaten scholen, verlaten winkelcentra. Goede plekken om dingen te vinden, maar soms zijn ze niet zo verlaten als het lijkt. Soms word je welkom geheten in een gezellige woongroep. Soms wordt er een schot op je gelost. Soms is de enige manier om erachter te komen hoe veilig iets is om een ander te vragen die in de omgeving woont, maar dat gaat in dit geval niet op. Ik hoor nog een bons en ik versnel mijn klim tot de reling eindelijk in zicht komt. Voorzichtig blijf ik met mijn lichaam onder de reling. Als ik niks hoor, zet ik nog een stapje omhoog en kijk over de reling heen.

Langzaam neem ik mijn omgeving in mij op. Ik zie Deva en Leila niet, al hebben we afgesproken op elkaar te wachten. Het dek heeft een verroeste vloer. Het is niet het bovendek maar een tussenverdieping. Een tussendek waar een hele reeks beschimmelde en verbleekte bedden liggen waar vroeger mensen waarschijnlijk op hebben liggen te zonnen. Ze liggen nu alle kanten op geschoven. Sommige liggen tegen een ijzeren wand met deuren en ramen erin. Van daaruit kun je waarschijnlijk het schip in en je verder tussen de verschillende verdiepingen van de boot heen en weer bewegen.

De kust lijkt veilig en ik gooi mijn been over de reling en mijn voet maakt contact met het dek. Het regent nog steeds zachtjes, maar het dek voelt niet glibberig. De afgebladderde verf en het verroeste ijzer dat eronder ligt, geeft redelijk wat grip aan mijn voeten. Ik zoek zo snel mogelijk dekking. Ik ben op mijn hoede. Geen Deva, geen Leila. Geruisloos beweeg ik over het dek, zo beschut mogelijk, om te zien of ik een beweging zie. Maar alles wat ik zie is de lange rij met vergane stoelen, die schots en scheef staan. Het geeft mij een onheilspellend gevoel. Alsof we dit enorme roestige gevaarte gestoord hebben in zijn slaap en het nu meekijkt naar mijn langzame passen. Je kunt veel zeggen over de tijd waar we in leven, maar veel verlaten plekken zijn griezelig. En het went niet.

Ik kijk over de reling en ik zie Kathy vlak eronder.

“Kom maar”, fluister ik zo hard als ik durf.

Ze gooit haar been over de reling en zinkt meteen neer op de vloer, haar piekerige haar plat op haar hoofd door de regen. Ze hijgt en haalt een fles water uit haar tas en neemt een teug. Ze kijkt me aan en biedt me de fles aan. Ik sla hem af. Dit is niet het moment om te rusten. Kathy staat op en kijkt om zich heen. Opeens trekt ze haar mond open.

“Leila!” schreeuwt ze vanuit volle borst.

Ik stuif op haar af en klem mijn hand om haar mond.

“Idioot!” fluister ik woest.

Ik pak haar hand en sleur haar naar een wat donkere hoek, weggestopt tegen de muur onder een overkapping, terwijl ik luid een deur hoor open slaan onder ons. De muur waar we tegenaan staan trilt en kraakt.

“Ssst”, zeg ik terwijl ik langzaam mijn hand voor Kathy’s
mond weghaal.

Ik pak mijn messen van mijn rug, klaar om een vijand lek te prikken, maar het wordt stil.

“We moeten ze zoeken!” fluistert Kathy met een
vastberaden blik en ik knik. Blijkbaar heeft ze haar moed
hervonden.

Door niets te doen gaan we ze niet vinden, dus we zullen wel de boot in moeten gaan. We trekken de dichtstbijzijnde deur stilletjes open. Een chic trappenhuis doemt voor ons op. Onze voeten raken een tapijt waar ze zachtjes in wegzakken. Het is moeilijk zien hier, het enige licht komt van een aantal kleine stoffige raampjes. Kathy begint iets te zoeken in haar zakken en voor ik het weet schijnt er een licht vanuit haar hand. Ik stap op haar af en dim het meteen. Kathy heeft duidelijk nog nooit iemand beslopen. Ik maak een geërgerd geluidje. Een lichtje branden op dit schip is alsof je heel hard roept: “Hallo! Hier zijn we! Kom ons vermoorden! We zijn domme idioten!”

Het korte moment van licht zorgt er vooral voor dat mijn ogen weer aan de duisternis moeten wennen. Ik pak Kathy’s hand en begin met haar naar boven te lopen. Ze rukt hem los en beweegt achter me aan.

Het fijne aan het tapijt: niemand kan je horen aankomen. Het onhandige aan het tapijt: je kunt niemand horen aankomen. Het ruikt alsof dit tapijt al meerdere malen nat is geregend en weer droog is geworden. Een schimmelige geur is vermengd met de geur van metaal, roest en boot, en ook een andere geur die ik niet helemaal kan plaatsen. Er gaan trappen naar beneden en naar boven. We hebben onze eerste stappen al gezet, de trap op. Het trappenhuis komt uit bij de eerste verdieping boven het dek. Een grote dubbele deur doemt voor ons op, links van ons zouden we onze weg naar boven kunnen vervolgen. Wij nemen een paar stappen naar voren en slaan de deur open. De deur, mooi oud hout aan de buitenkant en gebroken glas aan de binnenkant heeft zijn beste tijd gehad. We komen uit in een grote ruimte waar een klein briesje staat. Dat is niet verrassend, want een enorm gat staart ons toe. Vanuit de hal kan je zo naar buiten de zee op kijken. We verkennen de ruimte voorzichtig. Hier zouden Kathy en Leila kunnen zijn.

Een gezonde spanning vult mijn lichaam. Ik ben misschien een chagrijnig mens dat niet van de zee houdt, maar dit is een missie. En al is dit het meest naargeestige oord waar ik ooit ben geweest, ik ben hier goed in.

Opeens horen we luide geluiden boven ons. Voetstappen en een harde klap. Alsof iets of iemand hard op de grond valt. Ik kijk Kathy kort aan en ik wijs naar de deur waar we door gekomen zijn. We versnellen onze pas. Niet zo hard om geluid te maken, niet zo langzaam dat we tijd verspillen. Kathy rent achter me aan, en terwijl we de trap op lopen blijven onze snelle voetstappen stil door het dikke tapijt. Een dolk hou ik stevig in mijn hand, luisterend naar waar het geluid vandaan kwam. Klaar om wie dan ook te pakken, mijn angst een schaduw. Hij mag er zijn maar hij mag mij niet leiden.

Op de volgende verdieping komen we weer bij een stel glazen deuren, dit keer met het grote woord Casino erboven. Verstofte gokkasten en tafels voor allerlei spelletjes. We doen zachtjes de deur open en proberen stil naar binnen te glippen. Ik probeer me te oriënteren, maar de vele rijen aan speelkasten maakt dat het een onoverzichtelijke plek is. Les één in verdediging en vechten: begrijp het terrein. We lopen op een stel biljarttafels af en proberen voorzichtig in verschillende richtingen te kijken, tussen doffe rood en gouden gokkasten door. Tot ik een doffe voetstap hoor rechts van ons. Ik focus me op mijn zintuigen. Ik duw Kathy, die vlak naast me staat, aan de kant. Ik draai me om en werp mijn mes met vlijmscherpe precisie in het oog van een vrij grote man, die dacht dat hij ons wel even kon besluipen. Hij valt neer op de grond en schreeuwt luid. Zijn schreeuw overstemt de voetstappen van een andere man die van mijn zijkant komt, het gangpad door. Zijn voetstappen kunnen niet helemaal gestild worden door het tapijt. Hij rent op me af en terwijl hij probeert me te pakken, glij ik onder zijn arm door en duw hem naar voren en geef hem een schop tegen zijn grote kont. Hij gaat niet neer maar hij is uit balans. Kathy staat op en zonder een moment van twijfel slaat ze haar glazen waterfles stuk op zijn hoofd. De man valt ter aarde en met snelle stappen loop ik naar hem toe. In een vlugge beweging steek ik mijn dolk tussen zijn ribben. Ik sta op en mijn blik glijdt naar de man op de vloer, waar mijn werpmes uit zijn oog steekt. Als het mes net iets dieper was gegaan, was hij op slag dood geweest. Ik loop op hem af, pak een andere dolk van mijn dijbeen en snij zijn keel door. Het bloed stroomt in het hoogpolige rode tapijt.

We lopen door en vinden Leila en Deva vastgebonden tegen de bar aan. Terwijl Kathy naar Leila en Deva rent om ze los te maken, kijk ik goed om me heen. Ik loop terug naar de twee mannen. Ik ruk mijn mes uit het oog van de lange kale man. Hij ziet er dun en vies uit. Iemand die wel een bad kan gebruiken. Bloed stroomt uit zijn nek, en ik loop snel bij hem vandaan om niet alle kleren die ik nu nog heb helemaal onder het bloed te krijgen. Moorden is eigenlijk maar een ranzige bezigheid.

Onderweg naar de drie vrouwen loop ik langs de andere man. Hij heeft een blauw shirt aan en een petje op. Hij ligt met zijn gezicht op de grond en er loopt een straaltje bloed uit zijn hoofd. Mijn dolk steekt uit zijn rug. Ik voel aan zijn pols, observeer zijn borstkas. Dood. Als ik hem niet meteen had afgemaakt, hadden we hem misschien nog kunnen bevragen. Want wat deze mannen hier deden, en of er meer zijn, geen idee.

Deva en Leila staan weer op hun voeten. De dode gokkasten kijken ons aan, het schouwspel observerend. Grimmig en schimmelig.

“Zijn er meer?” fluister ik.

“Niet dat we hebben gezien of gehoord”, zei Deva. “Ze dachten dat we dom waren, maar er zijn geen anderen op het schip zelf.”

Ik knik kort. Op een verlaten plek als deze zouden er meer mensen moeten zijn dan twee. Meestal ga je niet een schip verkennen in een duo. Als er iets misgaat, blijf je immers alleen achter.

“Wat is er gebeurd?” vraag ik, nog steeds oplettend dat ik zachtjes praat.

“Nou”, begint Leila. “Ze stonden ons al op te wachten in het trappenhuis met z’n tweeën. We wilden eigenlijk even op jullie wachten…”

Ze kijkt ons schuldbewust aan.

“Maar we waren enthousiast en ja, ze hadden ons blijkbaar zien klimmen, en toen we in het donker stonden, grepen ze ons.”

Wie weet wie er nog meer hier rondhangt. We besluiten naar het dek te gaan, waar we eventuele vijanden tenminste beter kunnen zien aankomen. Deva laat een fles water rondgaan en we drinken er allemaal van.

“Frey, zijn ze dood?” vraagt Deva als we daar zijn
aangekomen.

“Ja”, zeg ik verbaasd. “Als ze nog leefden, had ik ze niet zo laten liggen.”

We gaan terug naar waar we aan boord waren gegaan om De Wyckoff te seinen.

Deva vertelt op weg naar beneden dat de mannen aan het wachten waren op hun kameraden, en dat ze waren achtergelaten om dit schip te bewaken. Ze hadden het niet in zoveel woorden gezegd, maar ze bleven maar herhalen dat het zo leuk was dat ze nu twee vrouwen hadden om hun gezelschap te houden nu ze nog even moesten wachten. Deva vertelt dat de mannen steeds aan het kibbelen waren of ze ook naar ons moesten komen, maar dat ze ons niet daar alleen wilden laten voor het geval we toch niet zo onschuldig waren als we leken. Ik kijk haar verbaasd aan.

“Hoe weet je dit allemaal?”

Deva grinnikt. “Tja, als je tegen ze begint te lullen in een taal die ze niet begrijpen, denken ze altijd dat je niets begrijpt.”

Slim.

Op het dek aangekomen maken we een nieuw plan. Het lijkt erop dat er niet meer mensen aan boord zijn dan die griezels. De regen tikt nog steeds stilletjes op het ijzer, en af en toe maakt het schip nog steeds het diep raspende geluid, maar er zijn verder geen tekenen van leven. Deva haalt een grote rode doek uit haar tas en hangt het over de reling zodat De Wyckoff het kan zien.

Hoofdstuk 4

Rae

Een nacht zonder maan, waar de krekels de transitie van de avond naar de nacht bezingen. In een groot koor springen ze van grasspriet naar grasspriet en vullen ze de lucht met een dicht gezoem. Langzaam verlaat het licht de aarde en worden de sterren zichtbaar. Eerst alleen de meest bekende sterren dan de planeten, en later alle kleine clusters. Moeder vertelde mij vroeger dat sterren gaatjes zijn waardoor de goden en de mensen met elkaar praten. Maar hoe meer mensen er kwamen, hoe groter de aarde groeide, hoe meer de afstand naar de goden vergrootte. Daardoor hoorden de goden de mensen niet goed meer. Dat is waarom het niet goed ging met de mensheid. Als je bidt, en je ziet een vallende ster, dan is dat een teken van de goden dat zij jouw gebed hebben gehoord. Liggend op mijn rug kijk ik naar de sterrenhemel. Ontelbaar veel kleine stipjes. Als ik nu een wens zou doen, zou ik wensen om Frey weer te zien. Maar de goden hebben de mensen al lang verlaten, en misschien verdienen we het ook wel niet om gehoord te worden. Mieren zijn we, die amper voor onszelf kunnen nadenken. Die geen zorg kunnen dragen voor wat ons gegeven is, en geregeerd worden door onze eigen hebzucht. Ik draai me om in mijn slaapzak en probeer in slaap te vallen. Na veel draaien lukt dat.

De dauw heeft het hoge gras nat gemaakt, en terwijl ik me door de lichte mist een weg door het veld baan, blijft het plakken aan mijn enkels en voeten. Soms stop ik en pluk ik wat planten. Munt naast het beekje, bijvoet naast een weggetje, klaver en kamille. Ik steek ze in mijn tas en vervolg mijn weg. De vogels zingen hun ochtendlied op deze vroege ochtend. Een goed moment om mijn vallen te controleren. Om dit gebied beter te leren kennen. Om bekend te worden met de bomen en de greppels. Om onderdeel te worden van hun natuurlijke ritme. Sinds ik wacht op Frey in Melshaven doe ik dit één keer per week. Eens per week vind ik een manier om de stad te verlaten, en jaag ik. Ik zet ‘s avonds een aantal strikken en in de ochtend controleer ik die, hopend dat een konijn of een haas erin is gelopen. Daarna baan ik mij onopvallend een weg terug naar de stad en klim over de buitenste muur heen. Soms vind ik een andere manier om uit de stad te komen. Het is me een aantal keer gelukt om me te verstoppen op een wagen die toestemming had om de stad te verlaten. De muur is een van de eerste dingen die Eros Mel had gebouwd toen hij aan de macht kwam. Het zou de stad veilig houden van mensen die van buiten zouden komen. Er zou meer controle zijn op wie er wanneer in de stad was. Maar de muur, een van de eerste bouwsels die mensen hebben gebouwd sinds de stroom uitviel, is vooral een opeenstapeling van allerlei rotzooi. Sommige gedeelten zijn in elkaar gemetseld. Op andere plekken lijkt het meer op de lokale vuilnishoop met wat oude auto’s en verrot bouwmateriaal er tussendoor. Geen makkelijke klim. Maar met sterke handen en goede techniek kan het. Het houdt me fit. Ik zie het als een uitdaging. Na een korte tijd sta ik ongezien aan de andere kant van de muur. Een klein zonnetje begint de hemel te kleuren terwijl ik via de omliggende velden de buitenwijk van Melshaven in loop. De buitenste wijken zijn bedoeld voor het verbouwen van groenten en fruit en het houden van vee. Het is de enige plek in de stad waar dat is toegestaan. Deze wijken staan onder streng toezicht en er komt niemand in of uit zonder dat de wacht het doorheeft. Of dat was ooit zo. Sinds Eros Mel gestikt is in zijn eigen bloed is het niet altijd duidelijk wie er dan die wacht aan het houden is. Het is makkelijker om door het gebied heen te trekken, wachters om te kopen, of ze om de tuin te leiden. Soms zijn ze er niet eens. Hopelijk zal er op een dag op meer plekken in Melshaven eten verbouwd worden. Melshaven is een plek waar niet altijd honger is, maar waar die wel op de loer ligt. Hard werken betekent geen honger lijden, dus mensen werken hard. Zes dagen per week, lange dagen. Er zou hard gewerkt moeten worden om de stad weer op te bouwen, maar het is nu tien jaar na de grote verandering en wat er precies opgebouwd wordt, waar het werken toe moet leiden, is mij niet duidelijk. Na het gedeelte van de stad waar het eten wordt verbouwd is er een aantal woonwijken. Dan een wijk met grote herenhuizen, en daarna wijken met kleine rijtjeshuizen, waar ik nu mensen, zelfs kinderen al zie lopen, op weg naar hun werk. Toen ik deze route voor het eerst aflegde deed ik het in de schaduwen van de daken. Maar snel leerde ik dat de wacht en de mensen eigenlijk maar weinig op mij letten. Ik had geen grote zichtbare tas bij me, ik zie eruit als een vrouw en ik heb een lichte huid. Ik oog normaal. Dat is belangrijk in een stad als Melshaven waar zo doorsnee en normaal mogelijk uiterlijk je beter dient dan ook maar een beetje afwijken van de norm. Ik zorg dat ik niet te veel in het oog val. Ik draag iets om mijn opvallend rode haar te bedekken. Een sjaaltje om niet te veel aandacht te trekken naar mijn sproeten. Ik draag vormeloze kleren. Een leren broek, een stevige jas. Toen ik op de basis kwam, was dat een van de eerste en moeilijkste lessen. Het loslaten van wie ik ben om opnieuw te leren onzichtbaar te worden. Normaal. Zoals iedereen.

Ik ga naar huis, of, de plek die ik nu mijn thuis noem. Al twee weken verblijf ik bij deze mensen, sinds ik Fitran had gered toen hij een aanvaring had met de militie van Pietersen. De militie was bezig een gezin te bedreigen. Dat wist ik, want ik zat aan de andere kant van de straat verstopt, en luide stemmen schalden uit het huis de straat op. Het breken van spullen, een huilend kind. Geluiden die je wel vaker hoort in een stad als deze. Toen de militie het huis verliet, visten ze Fitran onder hun kar vandaan. Ze beschuldigden hem ervan iets gestolen te hebben. Dat was niet het geval, want ik had gezien hoe hij met een geniepige grijns op zijn gezicht elke spaak van het houten wiel met een zaagje had ingezaagd. Zijn vrienden stonden om de hoek, hem in stilte aan het aanmoedigen.

Ze stonden op het punt om hem er goed van langs te geven, tot ik de paarden een mep op hun kont gaf en ze liet schrikken. Ze renden ervandoor met de brekende kar achter zich aan. De mannen renden achter de kar aan en in de verwarring greep ik de jongen en rende met hem een steegje in. Het dak op via een oude brandtrap en over wat huizen heen een tuin in, waar hij enorm begon te lachen, met zijn handen op zijn buik. Hij kon niet veel ouder dan elf zijn, waarschijnlijk jonger. Hij had bruin krullend haar, een bruine huid en donkere ogen omlijnd door grote donkere wimpers. Hij was tenger zoals veel jongens van zijn leeftijd.

“Zag je hun gezicht?” Hij lachte en gooide zijn hoofd in zijn nek. “Toen dat wiel brak en die paarden ervandoor reden.” Ik vond het zelf maar een vreemd scenario, deze lachende jongen op het dak. Hij had flink in de problemen kunnen komen, maar blijkbaar is hij voor de dood zelf nog niet bang.

Kleine daden van verzet maken grote daden, en wie een vijand is van de leiders van de stad, is een vriend van mij. Maar het is ook een risico om deze kwajongen te helpen. Ik probeerde in deze stad niet te veel op te vallen, onder de radar te blijven. Maar de volgende dag zag ik de jongen en zijn moeder lopen en toen hij mij zag, herkende hij mij meteen en begon opzichtig te wijzen en te roepen naar zijn moeder. Alle ogen in de straat waren op mij en het duo gevestigd. De vrouw bedankte mij voor het helpen van haar zoon, en vroeg me mee te komen naar hun huis voor een maaltijd. Ik probeerde het beleefd af te wijzen maar de jongen, die blijkbaar Fitran heette, aanvaardde mijn nee niet. Voor ik het wist zat ik bij hen aan tafel en lag mijn tas op een van hun bedden. Sindsdien ben ik er niet meer weggegaan. Tegen de buren heeft Sera gezegd dat ik een ver familielid ben, ook al lijken we totaal niet op elkaar. Misschien is het maar beter zo, want in een huis ben ik onopvallend. Nu ben ik gewoon een bewoner van de stad. Het is minder gedoe om mezelf te verstoppen. Sera is een slimme vrouw die goed iemand kan gebruiken die een oogje op haar zoon houdt terwijl ze aan het werk is.

Als ik de deur opengooi is er niemand. Sera is naar haar werk, en Fitran is vast ergens de straat onveilig aan het maken. De deur komt meteen uit op een kleine woonkamer en keuken. Aan de ramen en deurpost hangen zware gordijnen, bedoeld om de kou buiten te houden. De gordijnen ruiken naar kruiden en houtvuur. De kamer is bedompt en donker. Ik trek de dikke gordijnen wat verder open om licht binnen te laten. De meubels zijn gebutst, maar schoon. Een metafoor voor deze stad, voor het leven nu. Alles is toe aan vervanging, toe aan iets nieuws. Maar het scheppen, het creëren van iets nieuws, wordt hier niet meer gedaan. Alles is hergebruikt, schoongehouden, gepoetst, vasthoudend aan de denkbeelden van vroeger. Zo is een merkloze schoen niet veel waard. Maar een oude Nike, nog in redelijke staat, is een luxe voorwerp, ook al bestaat Nike allang niet meer. Ook in dit huis staat er een aantal memorabilia van voor de grote verandering. Een foto van een vergeten popster, magazines, en een van Sera’s lievelingsobjecten: een oud, niet werkend horloge dat ooit hip was. Naast de deur staat een stofzuiger stof te vergaren, in de hoop op een dag weer werkzaam te zijn. Zoals iedereen, leven ze hier in het verleden, een verleden dat Fitran nooit gekend heeft.

In het huis haal ik de spullen die ik mee had van onder mijn jas vandaan. De kruiden hang ik te drogen boven de kachel. De haas die ik heb gevangen, vil ik. Ik maak een vuur in de kachel en begin een soep te maken van het dier. Dieren vermoorden is niet mijn ding. Zo mooi als ze zijn, zo wild, springend door het hoge gras. Hoe verder je van de stad komt hoe meer wild je ziet. Maar de kennis hoe erop te jagen is niet beschikbaar voor iedereen. Vergeten, vervreemd, schaars. En ik wil iets bijdragen aan dit gezin waar iedereen mager is. Dus ik doe dat op een manier die mij bekend is. In ruil daarvoor heb ik een schuilplaats waar ik kan blijven.

Wie weet wanneer Frey weer opduikt. Frey, mooi, lang, mijn familie, mijn echte thuis. Waar is ze? In de eerste dagen na de moord werd er door iedereen jacht gemaakt op de moordenaar, maar Frey was ongrijpbaar, een mysterie. Ze was gezien, maar wie ze is en waar ze vandaan kwam was niet te achterhalen. Tot op de dag van vandaag kunnen de bewoners van Melshaven niet meer dan gissen. De wijzende vinger viel op de grootste vijand van Eros Mel. De militie van Jac Trovit, na Eros Mel de meest machtige in de stad. Een aantal jaar is Trovit bezig geweest een alternatieve infrastructuur aan te bieden, anders dan die van Eros Mel. Een andere groep om je bij aan te sluiten als je bescherming zocht tegen Eros Mel. Of simpelweg als een protest, de hoop dat een nieuw persoon verandering zou kunnen brengen. Het leven wat makkelijker kon maken. Jarenlang zaten de Trovits hun kans af te wachten om de positie van Eros Mel over te nemen. Toen het duidelijk was dat Eros Mel was vermoord, hebben zijn mannen de kans gegrepen om hun frustratie bot te vieren op de Trovits. Een vermoeden was blijkbaar genoeg. Op een avond hebben ze de sleutelfiguren van Trovit opgejaagd en in kleine stukjes gehakt. Het was een bloederig gevecht in het fort en van beide groepen bleef er niet veel over. Ik ben er niet rouwig om, dat is alles wat ik erover te zeggen heb. Ik vond het eigenlijk wel grappig. Je legt er een om en de volgende volgt en je hoeft er niet eens wat voor te doen. Minder grappig is dat Frey nu is verdwenen. Toen we de basis verlieten beloofden we bij elkaar te blijven. We beloofden onze vaardigheden in te zetten voor iets goeds. Dat onze training niet voor niks is geweest. En we besloten alle mannen zoals Thorben te beëindigen. Zijn vrienden die ons inhuurden, de heersers van de steden die niks doen dan het leven voor gewone mensen moeilijk te maken, ze afhankelijk te maken van hen. Mannen die alleen pijn en bloed en onderdrukking brengen. De mannen die ons en de mensen die we liefhebben, hebben beschadigd. We besloten dat hun macht over ons zou eindigen. Ik kijk even naar het plafond van het appartement alsof ik door het dak naar de lucht buiten kan kijken en hoop vurig dat Frey snel weer zal verschijnen. Dat ze op een dag opeens naast me staat, en dat ik schrik, omdat ik haar niet had horen aankomen. Zoals ze dat zo vaak doet.

Achter mij hoor ik snelle voetstappen de trap van het appartement op rennen maar ik weet dat het niet Frey kan zijn. Het is Fitran. De deur zwaait open en frisse lucht vult het appartement. Ik draai me om en ik zie hem in de deuropening staan. Zijn donkere haar plakt tegen zijn huid, zijn huid is donker en rood. Zijn donkere ogen kijken me aan en ik schrik van het jongetje dat bedekt lijkt te zijn met een korsterige rode substantie.

“Wat heb jij nou weer gedaan?” vraag ik terwijl ik in grote passen naar hem toe beweeg. Ik herken waar zijn kleren en gezicht mee bedekt zijn. De kleur van dood en leven. Bloed, opgedroogd bloed. Ik breng hem richting het raam zodat ik hem beter kan bekijken. “Ben je gewond? Zeg op, wat is er gebeurd?” Op mijn hurken begin ik in zijn ledematen te prikken en te voelen om te kijken of hij gewond is.

“Niet tegen mamma zeggen?” vraagt hij met een stille stem. Iets in die stem raakt mij. Alsof hij niet de blije jongen als altijd is, maar alsof de stem van diep in hem moet komen.

“Ligt eraan”, zeg ik scherp. Ik pak zijn hand en loop naar de badkamer waar ik hem op een krukje neerzet. Op de kachel staat al een grote pan met water die ik eigenlijk voor iets anders had bedoeld. Ik til hem op en loop met de grote pot naar de badkamer waar ik hem leeg in het bad. De badkamer heeft weinig licht en is gevuld met jerrycans en andere objecten om water in te bewaren. Het kan niet anders dan dat de jongen iets heeft meegemaakt. Ik word er nerveus van, voel een bezorgdheid in mij omhoog komen. Maar ik weet dat ik rustig moet proberen te reageren. Ik moet kalm blijven, voor hem.

“Eerst ga jij in bad, Fitran, en als je eruit komt, wassen we je kleren, oké?”

Fitran kijkt me leeg aan en trekt zijn shirt uit. Zijn armpjes zijn dun en je kan zien dat hij niet regelmatig eet, al is het al wel iets beter geworden sinds ik daar ben gaan wonen. Uit mijn tas in de logeerkamer pak ik een stukje zeep dat ik een aantal maanden geleden had gevonden in een verlaten caravanpark. In de badkamer zit Fitran in het water. “Kan je me vertellen wat er is gebeurd?” dring ik aan. Maar hij reageert niet, kijkt voor zich uit en speelt afwezig met het water. Ik kijk naar het kind in het bad en voel mij boos. Niet op hem, maar op wat hem overkomen is. Wat het ook moge zijn.

“Vertel me een naam”, zeg ik, misschien een beetje te opvliegend. Mijn stem schalt door de kleine badkamer heen. Ik zie de jongen ineenkrimpen en ik haal even diep adem, probeer tot tien te tellen. Hier heeft hij niks aan. Ik probeer mijzelf te hervatten.

“Je bent in shock, Fitran. Dat is oké, we gaan eerst even al dat bloed van je afwassen, dan ga je bij de kachel zitten en krijg je een kom soep. Dan praten we later wel.” Hij knikt en kijkt even weg. Ik pak twee doekjes, een voor hem en een voor mij, en voorzichtig begin ik zijn gezicht en haren te wassen. Terwijl hij afwezig naar voren kijkt en soms het doekje over zijn benen haalt. Frey heb ik ook aan aantal keer zo gezien, onder het bloed. Vooral in het begin. De eerste keren dat Frey terugkwam van een missie, leek ze leeg. Naarmate de jaren verstreken kwam ze minder bebloed terug. Had ze het beter geleerd, hoe iemand te vermoorden zonder er zelf te vies van te worden. Maar de blik bleef.

Ik dump zijn kleren in het badwater wanneer hij naar de keuken gaat, gewikkeld in een warme deken, en was de kleren met de zeep. Een rafelige oude spijkerbroek met een stevig shirt, aan elkaar gezet van andere lappen stof. Waarschijnlijk gemaakt door zijn moeder.

Inmiddels is Fitran al iets meer zichzelf aan het worden en zit hij naast de kachel de hazensoep te eten die ik aan het maken was.

“Waar was jij, Fitran? Hoe kom je onder het bloed?” probeer ik nog een keer, terwijl ik tegen de muur aanleun. Het is stil in het appartement. Buiten klinken de geluiden van een stad. Paarden, maar ook karren en stemmen en geschreeuw. In het appartement hangt er een stilte en zwaarte. De geur van soep vult de ruimte en het is warm binnen, door de houtkachel die aan het branden is. “Je kan het me vertellen, Fitran, maar ik kan ook wat gaan rondvragen en dan kom ik er ook wel achter.” Hij verbleekt iets en kijkt me schuldbewust aan.

“Nou”, zijn onderlip trilt een beetje en hij zucht. Dan komt het verhaal er onsamenhangend uit. “Die mannen van Pietersen, die eikels, nou, die zag ik een gebouw ingaan, en ik was nieuwsgierig en ik was op de markt. En ik wilde wel weten wat ze gingen doen, dus ik verstopte me in de keuken. Tja, ze kregen ruzie met die man die daar woont, een van de leiders van de karrenmakers, die blonde weet je wel? Die vorig jaar ook gedoe had met Eros Mel, en toen waren er heleboel van hen dood gemaakt.” Even staart Fitran voor zich uit. “ Ja, iedereen houdt van de karrenmakers want ze zijn aardig en geven soms dingen weg en ze hadden mam geholpen, dus ik wilde wel weten wat ze binnen gingen doen.” Het verhaal komt langzaam, en soms snel, en soms met even een stilte. Maar het is duidelijk. Hoe hij zich verstopt had en hoe de mannen met elkaar begonnen te vechten.

“De mannen van Pietersen waren weggegaan en die blonde van de karrenmakers lag nog op de grond, en er kwam bloed uit zijn maag”, zei hij stil. Fitran kijkt naar de grond. “Ik ging maar bij hem zitten. Ik wist dat hij doodging, ik voelde het gewoon.”

Ik begrijp wat hij bedoelt.

“Ik ging bij hem zitten en hij leek heel ver weg”, vervolgt de jongen. “Toen hij me zag leek hij even blij, maar toen begon hij allemaal dingen te zeggen over de maan. Toen zei ik maar dat het vast fijn was op de maan en toen ging hij dood.”

Ik kijk neer op de jonge jongen, en hoe hij daar zit met een kom in zijn hand, en de deken om hem heen. Ik klop hem op zijn schouder en haal mijn hand even door zijn haar. Wat zeg je tegen iemand die zo jong is en de dood heeft gezien? Niet alleen de dood, maar hoe iemand dood gemaakt wordt. Ik weet het niet, dus ik ga maar gewoon even bij hem zitten. In stilte eten we samen onze soep.

Hoofdstuk 5

Frey

Samen met Deva sta ik op de SS Opal terwijl we kijken hoe Leila en Kathy de sloep terug roeien naar De Wyckoff om de rest van het schip te informeren. Vanaf het dek zien we De Wyckoff zich klaar maken om aan te leggen aan de SS Opal. Het plan is dat Deva en ik op verkenning zullen gaan. Even schiet het door mij heen: als er nu iets met De Wyckoff gebeurt, of ze besluiten ons achter te laten, dan zouden wij net zo kunnen eindigen als de twee dode mannen.

“Orders?” vraag ik aan Deva. Als we hier toch zijn, laat ik me dan nuttig maken. Het is beter dan alleen maar naar het water te staren, of stil te zitten en te peinzen. Mogelijk kan ik in de stuurhut of de brug van dit schip wel meer informatie vinden. Misschien zijn er kleine boten die gebruikt zouden kunnen worden. Of kan ik land zien als ik helemaal boven in het schip zou klimmen. Misschien kan ik wel met een kleine boot naar dat land varen en weer vaste grond onder mijn voeten vinden.

“We verkennen verder”, zegt Deva met een giechel, ze slaat me op mijn schouder terwijl ze langs me loopt. “Machinekamer eerst.”

Terwijl we over het dek lopen, zien we een klein gebouwtje waarin volgens haar de trap naar de machinekamer is. Ik loop achter haar en blijf alert. Ik weet niks van schepen en laat me graag leiden door Deva.

Opeens vraagt ze me: “denk jij dat hier nog mensen zijn?”

“Kleine kans”, reageer ik berekenend. “Ligt eraan hoeveel drinkwater er is, en hoeveel levensmiddelen er nog zijn. Als er iemand is, dan blijft die zich wel verstoppen tot we weg zijn. Of dan was die misschien al tevoorschijn gekomen, maar je kunt maar beter voorbereid zijn.”

Deva loopt rustig door en op het dek zien we een zwembad met waterglijbaan. Het water is vies en de glijbaan is ondergepoept door verschillende vogels.

“Ben je oké?” vraagt Deva.

Ik moet even nadenken over die vraag. Mijn misselijkheid is weg. Ik voel me alert en ik ben iets concreets aan het doen.

“Eh, ja…”, zeg ik twijfelend. Wat is oké? Is het oké dat ik nu over een of ander cruiseschip rondstruin met een bijna vreemde? Ik weet niet wanneer de laatste keer was dat ik oké was. Misschien tussen uitdagingen in, als Rae en ik samen op de basis waren en uitrusten. Maar zelfs dan, was dat oké? Misschien in de momenten dat ik met mijn zus kon zijn. Maar die momenten, zo kort als ze waren, konden nooit mijn verlangen naar meer tijd met haar stillen.

“Het nemen van de levens van die mannen”, dringt Deva aan. “Hoe voel je je daarover?”

We lopen langs het zwembad en ik ruik het ranzige water. Voor ons hangt een roestig bordje: Niet rennen langs het zwembad. Ik snuif en zucht. Moet ik me daar nu voor verdedigen?

“Ze hadden jullie te pakken en ze vielen ons aan. Ik was
sterker.”

Het blijft even stil en blijkbaar voelt Deva aan dat ik er niet verder op in wil gaan.

Van jongs af aan gaan er links en rechts mensen dood. Hoe ik me daarover voel? Soms help ik het lot een handje. Op een dag zal het lot mij een handje helpen. Als de vrienden van die mannen niet terug zouden komen, waren ze sowieso doodgegaan op dit schip.

We komen weer een trappenhuis tegen. Maar deze heeft metalen treden en stalen muren en lijkt in niets op het met vloerkleed beklede ruime trappenhuis waar we eerder waren. Waarschijnlijk was dit het trappenhuis voor het personeel. Het is er koud en het ruikt naar roest. We dalen samen de metalen trap af en eindigen in een pikdonkere ruimte. Nu wordt het wel tijd om de hoofdlampjes te gebruiken. Ik druk op het knopje en het verbaast me weer dat er licht gaat branden. Hoe hebben ze dit nou voor elkaar gekregen? In ieder geval zou het ons een voordeel opleveren als we hier iemand tegenkomen.

“Weet je dit zeker?” vraag ik vertwijfeld.

“Ja.” Deva klinkt zakelijk. Haar stem veroorzaakt een echo in de ijzeren ruimte, zoals elk geluid dat zou doen. Als er iets beneden is, zullen we daar snel genoeg achter komen. Er hangt een spanning tussen ons. Ik weet niet of die ingebeeld is. We lopen verder in stilte naar beneden tot we inderdaad stuiten op iets wat een machinekamer moet zijn. Hij is enorm groot. Het lijkt net een kleine fabriek. Deva schijnt met haar lampje over verschillende metertjes en kastjes en lijkt blij te zijn. Ik weet niet wat De Wyckoff wil met deze machinekamer. Als zij stroom kunnen opwekken, zouden ze dan dit schip weer aan de praat kunnen krijgen? Zou dat het doel van deze missie zijn? Ik wil er iets over vragen, maar het voelt als informatie die niet voor mij bestemd is. Ik heb geleerd om geen vragen te stellen, dus ik hou mijn mond. Snel lopen we de trap weer op. Het is stil in het trappenhuis. Het enige geluid zijn onze voetstappen. Als we boven aankomen gaan we op een oud zonnebed zitten. We staren naar het groene, mossige zwembad en de roestige glijbaan. Ik kijk Deva aan.

“Hoe voel jij je? Nadat je bent gepakt? Door die mannen?”

Het leek mij het beste een zelfde soort vraag te stellen. Ze pakt iets te eten uit haar tas. In een plastic bakje zitten twee gekookte aardappelen waarvan ze er één aan mij geeft. Ze begint te praten, heel serieus, terwijl ze naar de lucht tuurt.

“Ik was blij toen jij en Kathy er waren, dat kan ik wel zeggen. Het is lang geleden dat ik zo ben overmeesterd.”

Ze neemt een hap uit haar aardappel.

“Ik kom uit de stad, weet je. Toen de grote verandering gebeurde, heb ik veel meegemaakt. Ik werkte voor de politie en kwam wel vaker in gevaarlijke situaties.”

Ik kijk haar even perplex aan. Ik had niet verwacht een voormalig politieagent aan te treffen tussen deze mensen. De politie dacht in het begin van de verandering dat ze goed bezig waren door iedereens eigendommen te beschermen. Vooral die van de grote winkels. Tot ze zich realiseerden dat er geen geld meer op hun bankrekeningen verscheen, en de verandering niet tijdelijk bleek te zijn. Sommigen zijn bij milities gaan werken, anderen zetten hun werk voort in een soort onbetaalde units waar het enige wat ze ervoor terug kregen veel haat van de bevolking was. Als iedereen honger heeft, wie gaat er dan een winkelcentrum beschermen ‘omdat stelen niet mag’? Lang hadden ze het niet volgehouden voordat ze zelf eten en benodigdheden uit die winkels gingen halen en langzaamaan verdween het georganiseerde instituut.

Ik moet even denken aan Rae, die een enorme hekel heeft aan de politie. Ik moet een lach onderdrukken bij de gedachte dat ik hen vertel dat ik samen met een ex-smeris verzeild ben geraakt op een enorm roestig cruiseschip dat nog griezeliger is dan het oude fort van Eros Mel.

“De politie? Beschermers van het eigendom en niet de mensen?” zeg ik afkeurend.

Deva grinnikt even, alsof dit niet de eerste keer is dat ze dat hoort.

“Ach, ik wilde mensen helpen. Ik was jong.”

Ze neemt nog een slok water en we staan op.

“Jij kan ook aardig vechten, dat heb je vast niet van je ouders geleerd. Wie heb jij daarmee beschermd?” Ze zegt het met een verwijtende toon.

Ik moet daar even over nadenken. Rae en ik hebben zeker vroeger onze baas, Thorben, beschermd, en zijn belangen. En bijna was ik zelf ook een soort beveiliger geworden. Maar was dat hetzelfde als de politie? Misschien was het wel erger. Maar dit soort filosofische vragen zijn nooit mijn ding geweest, en laat ik liever aan een ander over. Ik stop de vraag weg in een laatje in mijn hoofd. Misschien kan ik daar een andere keer naar kijken. Ik heb ook geen zin om details over mijn verleden aan deze vreemden op dit rare schip bloot te geven.

“We doen wat we moeten doen om te overleven”,
reageer ik.

De Wyckoff ligt nu bijna tegen de SS Opal aan en een rij mensen klimt omhoog aan boord van het schip. Deva helpt een aantal mensen de reling over en er begint zich een groep te vormen. Deva verdeelt ze in kleinere groepjes en loopt met een daarvan richting de trap die leidt naar de machinekamer. Een ander groepje verdwijnt de hoek om. Weer een ander opent de deur naar het trappenhuis richting de gokhal. Als er mensen op dit schip aanwezig zijn, komen we er snel genoeg achter. Maar ik voel me niet meer verantwoordelijk. In alle drukte hebben ze me alleen gelaten. Nu niemand op mij let is dit mijn kans om de stuurhut te vinden en te kijken of er meer informatie te vinden is. Misschien is er ergens een sloep om in te vertrekken. Snel loop ik de trap op, op zoek naar de brug. Na een half uur dwalen vind ik die ook. Hij torent hoog uit boven het schip. In de lichte ruimte zie ik een bureau, een roer, en een heleboel knopjes en metertjes waar ik weinig van begrijp. Door de kamer heen ligt allemaal troep. Kopjes, bestek, afval en iets waarvan ik kan zweren dat het ooit een vogelnest is geweest. Paperassen liggen door de ruimte heen verspreid, gelig te vergaan. Ik trek een aantal bureaulades open en vind een dik boek. SS Opal zegt de omslag. Op de eerste pagina staat een gedetailleerde plattegrond van het schip. Handig. Hier zouden de bemanningsleden vast veel aan hebben. Maar voor nu ruk ik de kaart eruit en bekijk ik hem goed. Misschien zijn er ergens reddingssloepen. Dit is mijn kans om ervandoor te gaan, en misschien moet ik die grijpen. Ook vind ik tussen de vochtige papieren een zeekaart, die hopelijk nog accuraat en leesbaar is. Het zou geweldig zijn als ik erachter kon komen waar we in hemelsnaam zijn. Voordat ik vertrek stop ik een kopje met sierlijke letters erop in mijn tas: kapitein SS Opal. Een leuk aandenken. Maar wat veel belangrijker is dan een leuk souvenir: voorraad. Als het lukt om van dit schip weg te komen, en ik vind een reddingssloep, dan zou het handig zijn als ik er langer dan drie dagen op kan overleven. Ik kijk op de kaart van het schip en vind al snel de voorraadkamer. Vier verdiepingen omlaag, lange gang door, en dan derde deur rechts. Terwijl ik me een weg baan naar de voorraadkamer, kom ik overal bemanningsleden tegen van De Wyckoff. In kleine groepjes, iedereen lijkt op zoek te zijn naar iets anders. Ze hebben rugtassen om en sommige van die tassen lijken al aardig vol. Ook de voorraadkamer is vol met bemanningsleden. Lange en korte haren, warme kleren en verwachtingsvolle stemmen. En dat is niet het enige waar de kamer vol mee is.

Ik zie stapels blikjes, ontelbare zakken met eten, een enorme hoeveelheid flessen drinken. De kamer is dan ook enorm. Een schip als dit zou ook wel vele mensen te eten moeten kunnen geven. Waarom was dit schip zo goed bevoorraad? Is het schip nooit vertrokken? Is iedereen ziek geworden? Waarom heeft dit schip zo veel spullen nog aan boord? Terwijl ik me dit afvraag, kijk ik met mijn hoofdlampje op verschillende etiketten van blikjes en steek er het een en het ander van in mijn tas. Ik probeer dit onopvallend en snel te doen. Niet te veel aandacht op mijzelf te vestigen. Eén verdieping omlaag, twee gangen door, is waar ik de reddingssloepen kan vinden. De kaart die ik heb gevonden, maakt me efficiënt en snel. Ik bedenk me dat als er nog vijanden zijn op dit schip, ze ons allang hadden moeten vinden. Ik zet het uit mijn hoofd dat hier nog vijanden zouden zijn.

In de gangen dieper in de schip is er geen licht, dus ik doorkruis het met mijn hoofdlampje aan. Wat een luxe. Normaal gezien doe je dit met een fakkel, een lantaarn met een kaars, of gewoon op de tast. Ik gooi een deur open en sta bijna buiten. Koude wind blaast in mijn gezicht terwijl ik even tot me laat doordringen wat ik zie. Ik sta in een grote open ruimte met een afdakje. Ik zie grote oranje overdekte reddingsboten die schuin in een soort glijbaanconstructie liggen, met de neus naar voren. Hier pas je makkelijk met twintig mensen in. Zodra je er allemaal in zit, maak je de klep dicht en dan glij je in een vrije val naar beneden. Ik verstijf even en voel herinneringen omhoogkomen die ik niet wil toelaten. Als kind heb ik eerder in zo’n schip gezeten. Ik krijg het warm en voel mijn hartslag versnellen. Ik adem diep in en uit en probeer mijn lijf onder controle te krijgen. Ik doe wat Rae mij heeft geleerd. Ik zoek drie kleuren, en voel drie texturen, drie geluiden. Het metaal van het schip, de stof van mijn jas, het ijzer van mijn mes. En ik zoek drie geluiden. Het schuimende water, de wind, het gekraak van de boot. Ik probeer mijn ademhaling te reguleren, weer in het hier en nu te komen. Ik probeer me te concentreren op het mechanisme van de reddingsboot en een inschatting te maken of dit me een kans op overleving geeft. Of zal dit mijn ondergang zijn, helemaal alleen op zee, in een afgesloten oranje schip dat nergens heen dobbert?

Ik ga op een bankje zitten en zucht. Het is een klein houten bankje dat tegen een metalen muur aan staat met zicht op het water. Het is nog steeds grijs en grauw. Ik haal de zeekaart die ik had gevonden uit mijn zak en probeer er iets van te begrijpen. Ik zie Melshaven op de kaart, waar ik in de zee ben geraakt. Maar ik weet niet welke zee we van daaruit zijn opgegaan. Ik ben twee dagen buiten bewustzijn geweest, we hebben een dag gevaren en toen kwam dit schip in beeld. Zo ver kunnen we nog niet zijn. Maar toch, minimaal drie dagen dobberen — als ik al in de goeie richting zou gaan: zou ik het redden tot de kade? Niemand zou me komen redden, dat is wel zeker. Ik zucht diep en realiseer me de wanhopigheid van mijn plan. Opeens hoor ik geluid komen uit de gang waar ik vandaan kwam. Voetstappen. Vriend of vijand? Misschien zijn er wel meer mensen op De Wyckoff die ook liever aan wal zouden willen gaan. Ik verstop me, snel en stil. Zelfverzekerd komt iemand de deur uit en begint meteen mijn naam te roepen.

“Frey, doe niet zo idioot. Ik weet dat je hier bent.”

Het is Jude. Ze heeft een grote rugzak op haar rug en een hoofdlampje op haar hoofd. Haar haar hangt in twee vlechten naast haar hoofd, haast aandoenlijk, maar ook mooi. Ik zie haar vanuit mijn verstopplek. Het licht schijnt even op haar gezicht en ik zie haar herfstogen vuurspuwen.

“Jij bent nu onderdeel van mijn crew en je gaat jezelf niet in een of ander dom gevaarte proppen”, zegt ze pissig.

Op de een of andere manier weet ze precies waar ik ben, want ze komt recht op me af gelopen. Een seconde vraag ik me af hoe dat kan, maar dan zie ik dat er iets in mijn tas gelekt heeft en dat er een streep over de grond loopt tot waar ik dacht verstopt te zijn. Ik probeer niet gefrustreerd te worden terwijl Jude mijn arm pakt en mij naar het licht trekt. We kijken elkaar even aan.

“Oké, leg me even uit wat je plan was, Frey.”

Het blijft even stil tot ik antwoord, onder druk gezet door haar felle blik.

“Je kan me hier niet vasthouden als een gevangene! Ik wil terug naar het land, naar mijn leven. Hoe verder we varen, hoe verder ik er vandaan ga.”

Jude kijkt me aan.

“Je pakt de reddingssloep, je stort jezelf in de zee, en wat gebeurt er dan?”

Ze pakt mijn arm en loopt met me naar de kant. Ik zie de val die ik moet maken met de boot. Toch nog wel zes, zeven meter? Eronder het grijze water. En ik weet dat er in ieder geval geen land in zicht is. Jude tikt ongeduldig met haar laars op de vloer. Ze zucht, plant haar handen in haar zij en leest me geïrriteerd de les.

“Als je naar het noorden vaart, dan kan je ver dobberen tot je sterft van de honger of doodvriest op een ijsschots. Drie dagen naar het westen en dan kom je in Brekerzand, en daar wil je sowieso niet uitkomen. Als je de tocht overleeft, kan je daar vast aan het werk om voor een hongerloontje iemands bed te delen, of om in hun fabrieken te werken. Áls je al de stad in wordt gelaten als vreemdeling. Mogelijk word je terug de zee in geduwd.” Jude wijst met een priemende vinger naar het oosten en vervolgt haar verhaal. “Daar vind je aan wal kleine dorpjes maar je zal toch een heel eind moeten dobberen. De kustlijn is grillig en er zijn steile klippen, eilandjes en het weer is onvoorspelbaar. De kans dat je daar lek slaat bij zwaar weer is groot. In het zuiden, waar wij nu naartoe gaan varen, is de zee weinig bevaren en is weinig bewoond. Je zal het daar in je eentje niet lang uithouden, er is daar niks en niemand.” Het blijft even stil terwijl ze mij aankijkt met een blik die in de buurt komt van medelijden.

“Ik heb de lijken gezien die je beneden hebt achtergelaten. Al kan je nog zo goed moorden, de zee is geen vijand die je een mes in het oog kan gooien. Het is jouw leven, Frey. Je mag gaan, en als je zo overtuigd bent zal ik je niet tegenhouden, maar we hebben net je leven gered. Moet je dat nu meteen vergooien?”

Ik kijk haar beduusd aan. Het verbaast me dat ze me al die informatie geeft. Is het niet beter als ik het niet zou weten? Waarom zou ze me vertellen waar we zijn? Als ik haar goed begrijp, zijn we zo’n zeven dagen verwijderd van Melshaven, Van Rae. Drie dagen naar Brekerzand, en vanaf daar vier dagen over land.

Ik kijk haar bits aan en inspecteer de oranje reddingsboot nog een keer. Ik weet als geen ander dat zo’n boot niet per se een overlevingskans geeft. Mijn ouders hebben het ook niet gered, ronddobberend op het water met niemand die voor ze kwam. Ik zucht en Jude komt naast me staan terwijl ik in de verte staar. In een intiem gebaar haalt ze de kaart van het schip uit mijn hand en streelt even het litteken dat daar te vinden is. Ik deins terug van het gebaar tot ik een comfortabele afstand tot haar heb, en kom dan tot stilstand. Een grote glimlach verschijnt op haar gezicht als ze zich realiseert wat de kaart is. Ze schudt met haar hoofd.

“Dankjewel voor al je hulp vandaag, Frey. We kunnen iemand als jij goed gebruiken.”

Ze draait zich om, loopt weg, en ik loop achter haar aan. Voordat ik de open ruimte verlaat kijk ik nog een keer om en zeg vaarwel tegen mijn ontsnapping.

Hoofdstuk 6

Rae

Wanneer Sera thuiskomt zeg ik niks. Fitran ook niet. Ik weet niet of ik dit geheim moet houden voor een moeder. Ik vertel mezelf dat het niet mijn verhaal is om te vertellen. Sera komt thuis met luide voetstappen op de trap en een deur die hard dichtslaat. Ze heeft een doek om haar krullende, donkere haar en schouders geslagen. In haar handen draagt ze een mand met een brood erin.

“Het is echt een chaos in de stad!” zegt ze luid. Ze heeft opvallende, lichtbruine ronde ogen, ze lijkt veel op Fitran, al zijn zijn ogen net iets donkerder. Ze ziet er moe uit. Ze heeft kleren aan die ooit vrolijke kleuren hebben gehad. Een vaalrode rok en een rafelige trui. Al hebben de kleren hun beste tijd gehad, Sera weet hoe van niets iets te maken. Zij is zo iemand met het schaarse talent overal de schoonheid van te kunnen zien. Ze weet dingen met elkaar te combineren, alsof het een gekozen esthetiek is. Ze gooit de mand op het aanrecht en begint druk te kwebbelen. De sfeer in de kamer was rustig voordat ze naar binnen kwam, maar de wervelwind die Sera heet, raast over de rust heen.

“Ik kwam onderweg verschillende vechtpartijen tegen en twee blokken verderop zijn de mannen van Pietersen wat mensen uit een blok aan het gooien.” Ze schudt haar hoofd om haar haar uit haar ogen te houden. “Misschien wordt het voor ons ook tijd om een tas klaar te zetten, gewoon voor het geval dat. Of misschien is de tijd om veilig in de stad te wonen zonder bij een groep te horen wel voorbij.”

Ze kijkt om zich heen en ruikt even kort aan de soep. “Rae, dankjewel, dit ruikt heerlijk.” Ze gooit mij een glimlach toe, een mooie glimlach. Ze mist een voortand maar dat doet niet af aan hoe een zonnetje vanuit haar naar buiten straalt.

“Ik hoorde op de markt dat de karrenmakers gedood zijn. Niet goed, zeker niet goed voor ons.” Ze gaat zitten met een bord soep dat ze voor zichzelf in een plastic kom heeft gegoten. “Het wordt met de dag grimmiger hier. De karrenmakers waren tenminste nog een beetje menselijk en gewoon… aardig. Niet bezig met macht en milities. Blijkbaar, als je geen groep om je heen hebt, word je gewoon omgelegd. Ze waren gewoon een familie met veel vrienden die anderen hielpen, echt ongelofelijk.”

Ze wordt even stil, in gedachten verdwaald. Al die tijd zit Fitran naast de kachel, inmiddels met een set andere kleren. Zijn vieze kleren hangen te drogen bij de kachel. Ik zit op een stoel bij het raam en knik afwezig.

“Ja, misschien wordt het tijd dat we ons ook ergens bij aansluiten”, herhaalt ze nogmaals terwijl ze een hap soep neemt. Opeens kijkt ze even naar Fitran en dan naar mij, alsof ze nu pas doorheeft dat wij vooral toeschouwers waren van haar innerlijke dialoog en dat ze nog geen hallo had gezegd. Ze kijkt even naar haar zoon. Fitran trekt een vies gezicht, waarmee hij wil aanduiden dat hij helemaal geen zin heeft zich aan te sluiten bij een of andere groep.

“Ja, ik vind het ook niet leuk! Maar we moeten toch iets, zeker sinds Eros Mel weg is, en toen Trovit. Blijkbaar zijn gezinnen ook niet meer veilig. Ik had liever gewild dat het niet nodig was, maar ik ben een vrouw alleen. Wat als dit uit hand loopt? De winter komt eraan!” Het blijft even stil en dan begint ze over de roddels op haar werk, wie er zwanger is, terwijl ze haar mand verder uitpakt, en wat begint te schuifelen in de keuken.

Fitran staat op en sluipt naar de deur, geruisloos verdwijnt hij. Zo hard als de deur normaal dicht wordt gegooid in het huis, zo zachtjes valt hij nu in de deurpost. Ik zeg nog steeds niks. In hoeveel problemen kan een jongen in zo’n korte tijd terechtkomen? Hij heeft een talent om op de verkeerde tijd op de verkeerde plaats te zijn. Maar Sera zit op haar praatstoel, en als ze daar op zit, is ze er moeilijk af te krijgen, en let ze niet zo op haar omgeving. Sera heeft mij nooit veel vragen gesteld. Ik denk dat ze aannam dat ik geen familie had en op straat woonde. Ze wilde geen moeilijke vragen stellen. En ze had niet per se ongelijk. Hoe ik aan het vlees kom dat ik meeneem, waar ik soms in de nachten heen sluip — Sera laat mij en ik haar. Zij vermoedt mogelijk ook wel dat er meer achter mij zit dan een zwervende wees, maar is er tevreden mee om het niet te weten. Soms vraag ik me af of het niet naïef is, of ik hen in niet gevaar brengt door dit risico te nemen.

“Als je je bij Pietersens groep aansluit, wat betekent dat dan?” vraag ik haar nieuwsgierig. Soms vergeet ik wel eens hoe weinig ik eigenlijk weet van deze stad. Hoe snel de dingen veranderen, wat de regels zijn.

“Tja, weet ik eigenlijk niet, ze zijn nieuw. Ik weet dat ze elke dag groter worden, en dat ze sterk zijn en nu de stad op de kop zetten. Ik hoorde op werk dat ze een goed leven beloven aan mensen die een vak kunnen.” Ze zet zichzelf neer naast de kachel en realiseert zich opeens dat Fitran ervandoor is gegaan.

“Dat kind is ook niet thuis te houden, het is helemaal niet veilig voor hem om nu rond te dolen!” Ze staat op en pakt haar omslagdoek, maar ik ben haar voor.

“Laat mij maar”, zeg ik met een geruststellende glimlach terwijl ik mijn jas aantrek. Terwijl ik de deur uitloop hoor ik Sera mompelen in een taal die ik niet versta en sluit ik de deur achter mij.

Als ik op straat loop merk ik dat het stiller is dan normaal. Mensen blijven thuis, voelen de spanning in de stad en houden hun deuren liever gesloten. Ik weet wel waar ik Fitran kan vinden, op de straathoek met wat vrienden. Als ik op hem afloop komt hij even bij me staan. Hij is druk aan het spelen en lijkt het voorval even te zijn vergeten.

“Ik ben met een uur hier terug, Fitran, en dan gaan we samen naar binnen.”

Hij knikt en schopt tegen een bal. Zijn vrienden roepen hem bij zich en als een roedel jonge honden buitelen ze over elkaar heen en verdwijnen ze verder de straat in. Ik moet even lachen als ik ze zo zie. Misschien is het niet altijd makkelijk voor ze, maar ze hebben elkaar.

In de kroeg aangekomen doe ik wat ik hier vaker doe, even praten, luisteren, observeren. Toen Frey maar niet opdook op dit rendez-vous punt werd ik steeds gefrustreerder. Wanhopig zelfs. Ik heb op allerlei plekken gezocht. Nu probeer ik mijn frustratie om te zetten in iets productiefs. Door naar deze kroeg te gaan, door in te gaten te houden wat er in de stad gebeurt. Ik probeer geduldige te zijn en vertrouwen houden dat Frey wel weer tevoorschijn komt. Misschien zit ze op een dag hier aan de toog, te wachten op mij.

De kroeg is donker. Er branden kaarsen die het interieur
een warme gloed geven. Een open haard verwarmt de ruimte. Dit pand is vroeger een koffieshop geweest. Al schenkt de kroeg geen koffie meer, de grote groene logo’s zijn intact gehouden. Een herinnering aan een vervlogen tijd waar sommigen, vooral van de oudere generatie, lijken te genieten van de nostalgie. In de muur is een gat gehakt waar aan de buitenkant een schoorsteen aan is gemetseld. Dit zie je wel meer in de stad. Toen de stroom en het gas eraf gingen, moesten er nieuwe manieren komen om warm te worden. De makkelijkste manier is met hout en houtskool. Bossen in de omgeving werden gekapt om kolen en hout mee te produceren en mensen maakten kachels van klei en leem en oude kachelpijpen om het warm te krijgen. Dit heeft ook heel wat huizenblokken laten afbranden door mensen die niet wisten hoe met vuur om te gaan. Maar mensen zijn adaptief en binnen een aantal jaar gebeurde het steeds minder en nu is het normaal.

In deze kroeg zijn er vaak sleutelfiguren te vinden van de verschillende milities in de stad. Frey en ik dachten dat het een geschikt rendez-vous punt zou zijn, omdat men hier niet zo op elkaar let. Het bleek een dom idee te zijn. Het is geschikt als je elkaar alleen even moet vinden, maar het is niet handig dat ik hier nu elke paar dagen heen moet om naar Frey te vragen. Om hier een vast gezicht te worden, maakt me oncomfortabel. En in een kroeg waar vooral mannen komen, val ik op. Het scheelt dat de barman zich laat omkopen en ik een grote zak goud van Eros Mel heb kunnen jatten. Als ik ga zitten geeft hij me meteen een pul zelf gebrouwen bier.

“Ik heb niks voor je”, bromt hij. Ik knik en ik ga in mijn vaste hoekje zitten en luister naar de zware stemmen. Na een tijd aan een tafel te hebben gezeten en naar het dansende vuur te hebben gestaard doe ik iets wat ik anders nooit doe. Ik loop terug naar de bar en spreek de barman aan. De man is oud en zijn witte huid heeft een wat rode uitslag. Zijn neus is rood en opgezet, waarschijnlijk door veel te drinken, hij heeft borstelige wenkbrauwen en ik ruik hem vanaf de andere kant van de bar.

“Kan je me iets vertellen over Pietersen?” vraag ik hem.

Hij kijkt even om zich heen, maar voelt zich blijkbaar genoeg op zijn gemak om er iets over kwijt te kunnen.

“Hij is opgegroeid in Melshaven en hij is geïnspireerd door Willem van Brekerzand. Weet je wel, die man die al jaren belooft dat hij de stroom weer zal herstellen. Het is hem tot nu toe niet gelukt. Pietersen schijnt te beloven de orde te herstellen, om rust en welvaart terug te brengen onder andere door het bouwen van fabrieken.”

Ik knik. “Wat bedoel je met fabrieken? Dat kan toch
niet meer?”

“Stoom, houtskool, industriële revolutie-stijl, weet je wel? Zoals vroeger. Ik weet niet hoe oud jij bent, en of je ooit geschiedenisles hebt gehad, maar ‘t zou ons weer wat meer kunnen laten produceren, weet je wel.”

“Hoe gaat hij met zijn mensen om?” vraag ik, terwijl ik op de stoel zit.

“Geen idee, maar ik weet wel dat hij op dit moment de mensen die zich bij hem aansluiten grotere rantsoenen belooft. Ik weet niet of hij zijn beloftes waar kan maken, maar hij is wel druk bezig zieltjes te winnen. Hij wil ook de samenleving weer anders inrichten, mensen met nuttige beroepen van vroeger, dokters en technici en weet ik wat, dat die betere huizen krijgen. En die mensen moeten de jongeren iets leren, zodat die kennis niet verloren gaat. Op zich geen slecht idee als je het mij vraagt, hij bedoelt het goed, die man. Misschien dat hij wel een nieuwe wind door Melshaven laat waaien, wie weet.”

Hij klinkt hoopvol.

“Dank je wel”, knik ik de man toe.

Hij draait zich om en het is een teken aan mij dat het gesprek voorbij is. Ik pak mijn spullen en in het donker loop ik naar huis. Ik overdenk de woorden van de man. Orde, rust en welvaart. Dat soort doelen worden vaak nagestreefd door alles wat geen orde, rust en welvaart brengt uit te bannen, en een zondebok aan te wijzen voor waarom er geen welvaart is. Wie zou dit keer de zondebok zijn? Is de stad nu beter af, zonder Eros Mel? Toen Frey en ik deze stad in kwamen, hoorden wij dat Eros Mel vreselijk was, en mensen uitbuitte, en dat er zo veel honger en leed was. En nu hij dood is, is er nog steeds leed. Blijkbaar kan je een machtig man vermoorden, maar volgt een andere hem op. Nieuwe mensen met nieuwe plannen die de harten en hoofden van de mensen willen winnen. Maar alsnog heb ik geen spijt. De man was een sadistische klootzak.

Rookpluimen hangen laag over de daken heen in de herfstschemer. Het begint donker te worden in de straten. “Fitran!” schreeuw ik door de straat heen waar hij meestal rond hangt. Binnen een tijdje vind ik hem naast mijn zijde. “Nog heel even Rae, we willen naar het karrenmakershuis en kijken of er nog iets te vinden is.”

“Jezus Fitran, jij hebt ook geen eerbied hé”, mompel ik terwijl we de straat inlopen. “Ik denk dat jij gewoon je bed in moet gaan, kleine schavuit.” Ik doe de deur open en hij sprint onder mijn arm door naar boven. Ik werp nog een blik door de straat, op een paar schreeuwen van Fitrans vrienden na is het stil. Een halve maan schittert boven de daken. Zou Frey nu ook naar die maan kijken? Waar is ze? In mijn bed bedenk ik mij dat het nog wel even kan duren voordat ik iets van Frey hoor. Ze kan toch niet dood zijn? Frey is niet zo makkelijk te vermoorden. Ze moet ontsnapt zijn. En zoals elke avond vertel ik mijzelf dat dit alles tijdelijk is, en dat Frey snel zal opduiken. Buiten lijkt het stil. Maar een stilte zoals het stil is in een stad. Niet zoals het stil is in de natuur. Waar stilte eigenlijk niet echt bestaat en de wind, insecten of dieren je oren kunnen vullen.

In de nacht word ik meerdere keren zwetend wakker, mijn deken is klam, en ik tuur verschrikt de duisternis in, terwijl ik niet probeer na te denken over de dode Frey die steeds opduikt in mijn dromen. Drie kleuren, drie geluiden, drie aanrakingen. Ik tel tot tien, en nog een keer, knijp in mijn hand en adem diep in en uit.

“Het komt goed”, fluister ik tegen mijzelf, terwijl mijn hart voelt alsof er langzaam in geknepen wordt.

De dagen daarna is er meer onrust in de stad. Er zijn relletjes en vechtpartijen. Fitran volgt alles op de voet en Sera begint te overwegen de jongen ergens aan het werk te zetten, zodat ze zich geen zorgen hoeft te maken. Tot op een dag Sera thuiskomt en ons vertelt dat zij en Fitran nu ook bij de Pietersens horen. Ze heeft een grote tas eten bij zich. Ze vertelt dat Fitran over een week kan beginnen om van iemand een vak te leren. Zodat hij op een dag dokter kan worden, of een ander beroep dat nuttig is.

“En kijk wat ze ons allemaal gegeven hebben!”

Ze haalt eten uit de mand. Aardappelen, paddenstoelen en een aantal wortels. Fitran rent de deur uit en Sera praat de hele avond tegen mij aan over hoe dit de beste manier is om verder te overleven, ook al vindt Fitran het niet leuk. Het is alsof ze zichzelf nog moet overtuigen. Uit haar mand haalt ze ook een oranje vlag die ze uithangt bij het raam. Zodat iedereen kan zien dat dit huis nu onder de bescherming van Pietersen valt.

Ik weet niet wat ik ervan moet vinden. Wat willen de Pietersens ervoor terug? Ik durf er niet naar te vragen. Ik vind het oneerlijk en naar dat deze vrouw in haar eentje zich zo bang voelt dat ze zich moet associëren met dit soort groepen. Allemaal mensen die elkaar de hersens in slaan om macht te krijgen. Zou het nut hebben? Zal het een verandering teweeg brengen die goed is voor de inwoners? Of is dit het patroon dat er ook was voor de grote verandering? Een patroon dat we daarna maar niet hebben kunnen loslaten, waarin iedereen met zelfverrijking bezig was. Zoals Thorben die na de grote verandering niet kon wachten om groot en invloedrijk te worden. Mensen, geïndividualiseerde wezens die zich zo hadden gefocust op groei dat de planeet op de afgrond stond. Oorlogen op oorlogen. Misschien is het inherent aan de mens dat we altijd van onszelf denken dat we iets beter kunnen, dat we er recht op hebben. Opnieuw denk ik dat we de grote verandering op onszelf hebben afgeroepen. Dat de aarde heeft bedacht dat het tijd werd om het zo ongemakkelijk mogelijk voor ons te maken. Dat ze ons van haar aardkorst af wil schudden als luizen.

Hoofdstuk 7

Frey

Kathy staat handenwrijvend op het dek terwijl verschillende bemanningsleden de logge zonnepanelen naar beneden takelen. Haar haar staat verschillende kanten uit en ze kijkt verheugd. Dag en nacht is De Wyckoff in beweging geweest om zoveel mogelijk spullen in te laden. Eten, drinken, maar vooral veel tech. Zonnepanelen, snoeren, transformatoren, jerrycans vol olie en diesel. Zelfs een fiets wordt met een touw op het dek van De Wyckoff gezakt. Ik weet niet zo veel van tech af en ik heb me er ook nooit in geïnteresseerd. Waarom zou ik, het werkt toch niet. Het lijkt erop dat Kathy precies weet wat ze aan het doen is. Ze staat verankerd op het dek, benen wijd, rug recht en delegeert taken. Legt uit hoe de kabels op te rollen. Hoe de zonnepanelen uit elkaar te schroeven. De sukkelige, onervaren, bange Kathy die ik eerder op het schip had gezien, is verdwenen.

Nadat ik mijn kaart had afgestaan aan Jude, ging alles in het schip een stuk efficiënter. Twee personen gingen van groepje naar groepje op het cruiseschip en gaven hen een beschrijving waar ze heen moesten, wat ze moesten halen, en hoe ze er moesten komen. Eigenlijk ging dat vrij efficiënt, al vond ik het vreemd dat Jude niet zelf de orders gaf. Nadat ik samen met Deva en Jara nog allerlei batterijen op De Wyckoff had gesleept, werd het tijd om iets aan die lijken te doen. Het is nooit aardig om lichamen te laten liggen. Dan moeten de volgende mensen die hier komen, er iets mee. Soms maakt dat niet uit. Als ik in iemands huis ben binnengedrongen, dan neem ik niemand mee naar buiten. Maar op een plek als deze, als iemand aanlegt aan deze boot, is dat een ander verhaal. Bovendien zou het erg onhandig zijn als we ermee geassocieerd zouden worden. Van de wezenloze lichamen afkomen was een ongemakkelijk moment. Twee lijken de trap optillen en over de reling hangen is niet zo makkelijk als het misschien lijkt. Voor ik ze overboord kon gooien, hield een aantal mensen uit de crew mij tegen. Ze wilden nog een passend afscheid verzorgen voor de mannen. Mijn wenkbrauwen schoten de lucht in toen ik dat hoorde. Ik vond een zeemansgraf passend genoeg, maar dat was blijkbaar niet respectvol. Waarom zouden we respect betuigen aan mannen die, als ik ze niet had gestopt, ons iets hadden aangedaan?
Na een korte woordenwisseling landden we op een compromis. Uit respect deden Deva en Jara een schietgebedje voor we ze in de zee lieten plonsen. Opgeruimd staat netjes.

We zijn allemaal moe als we aan het laatste project beginnen deze ochtend. De zonnepanelen worden voorzichtig naar beneden getakeld in de hoop dat we ze niet beschadigen. We hebben niet genoeg touw op het schip dus gebruiken we de touwen van onze zeilen. Ik bemoei me er niet zoveel mee. Ik ben een buitenstaander die even naar binnen mag kijken. Er wordt veel heen en weer geschreeuwd terwijl ze de zonnepanelen langzaam op het dek laten zakken. Als ik het opgevouwen zeil op het dek zie liggen, schiet me te binnen dat dit ergens ook heel erg dom is: als de mannen terugkeren met hun schip, dan kunnen we niet vluchten. Het terug hijsen en installeren van al die touwen zal namelijk nog best even duren. Maar niemand schijnt zich echt zorgen te maken, dus misschien moet ik dat dan ook maar niet doen.

Terwijl Kathy verheugd in haar handen klapt en ik haar een aantal vrouwen een high five zie geven word ik op mijn schouders getikt. Leila staat achter mij. Ze heeft een rugtas om en ziet er moe uit. Ook zij heeft de hele nacht gewerkt.

“Pak je spullen, je gaat verhuizen”, zegt ze.

“Hoezo?” vraag ik.

“We hebben besloten dat je bij onze kleine cirkel hoort, dus dan slaap je ook bij ons. Je bent geen gast meer.”

Ze loopt met me naar het kleine kamertje waar ik tot nu toe had gelegen en ik pak mijn tas.

“Deze kamer is normaal gezien voor de persoon die nacht-dienst heeft gehad”, legt Leila uit. “Of als er iemand ziek
is, ongesteld, of als iemand even een momentje alleen
nodig heeft.”

Ik ben alweer verbaasd. Als je ongesteld bent of je bent een beetje ziek, daar ga je toch niet over zeuren? We zijn toch geen zwakkelingen?

Ze loopt met me terug over het dek en dan een trap af waar ik nog niet ben geweest. Het ruim. Hier hangen hangmatten in groepjes van vier, vijf, soms zes. Bij elk groepje staat een kist. We lopen tot het einde van de ruimte tot we bij het laatste groepje hangmatten aankomen.

“Dat duurde even”, hoor ik uit de enige bezette hang
mat komen.

Het is Deva die onder een dekentje ligt, ze kijkt me aan met een grijns.

“Voor nu hoor je bij ons. Is dat oké voor jou?”

Ik zet mijn rugzak neer.

“Wat bedoel je, bij ons?”

Ik kijk haar aan en ik zie een twinkeling in haar ogen.

“Kathy, mij en Leila. Jij hoort bij onze cirkel, als je ons
wilt hebben.”

Leila gaat op een hangmat zitten en trekt haar gympen uit en dan een oude, grauwe sok, en gooit die naar Deva”s hoofd. Deva trekt een vies gezicht en springt uit haar hangmat.

“Ik zal je krijgen! Ik probeer hier een serieus gesprek te voeren, ouwe trol!”

Deva grijpt Leila’s voet en begint haar uitgebreid te kietelen. Haar hangmat schiet alle kanten uit en al snel roept Leila om genade. Dan wordt het stil alsof ze ineens beseffen dat ik erbij ben. Leila gooit me een wantrouwende blik toe.

“Als je maar niet snurkt, Frey. Dan kom je in een andere hoek van het schip met de snurkers. Wij hechten waarde aan onze slaap.”

“Dus, het is geregeld?” Jude’s stem is opeens heel dichtbij. Ik was zo afgeleid door het speelse schouwspel om me heen dat ik niet had opgelet. Wie gaat er nu ook elkaar kietelen en oude sokken naar elkaar gooien? We zouden ons toch moeten klaarmaken om zo snel mogelijk hier weg te varen, voordat we achtervolgd worden door weet ik veel wie? En nu heeft Jude hen betrapt, terwijl ze zich zo kinderachtig gedragen.

Jude leunt rustig tegen een houten balk en neemt het schouwspel in zich op. Ik wacht eigenlijk tot ze hen een uitbrander geeft omdat ze niet aan het werk zijn. Maar Leila en Deva gedragen zich niet anders. Ze lijken niet schuldbewust, ze doen haast alsof hun kapitein niet bij hen staat!

“Nou, ze heeft nog geen ja gezegd”, zegt Deva.

Het blijft even stil.

“Waar moet ik precies ‘ja’ op zeggen?” vraag ik maar, want ik heb geen idee. Dat ik hier slaap, lijkt me prima en zover ik weet, snurk ik niet.

“Hier op het schip heeft iedereen een cirkel”, legt Deva uit. “We draaien shifts samen, we eten samen. Elke dag na het eten nemen we de dag door, we zorgen voor elkaar als er iemand ziek wordt, en we trainen elkaar, we zijn bezig met elkaars ontwikkeling. Als er besluiten genomen moeten worden, dan nemen we die samen. En als het hele schip een besluit moet nemen dan communiceren we ons besluit met de vertegenwoordigers van de andere cirkels. Het is heel gemakkelijk. We organiseren ons decentraal en Jara houdt het overzicht.

“Sommige cirkels houden zich bezig met koken, anderen met onderhoud, weer anderen met tech. En natuurlijk zijn er cirkels voor het zeilen van de boot. Elke cirkel doet een afwas- of schoonmaak shift, tenzij ze zijn vrijgesteld om de een of andere reden.

“Wat wij doen… Tja, soms zoiets als gisteren. Soms beschermen we de kapitein als we aan wal gaan. Ik denk dat we allemaal veel durven en wel een beetje kunnen vechten als het moet. Dat is wat wij bijdragen aan het collectief.”

Ik knik. “We zijn dus gewoon een kleine militie?”

Leila moet even lachen, en Deva haalt haar neus op en kijkt afkeurend, maar Jude antwoordt.

“Niet helemaal. Iedereen op dit schip kan tot op bepaalde hoogte voor zichzelf zorgen. Maar als we moeten vechten, beschermen, verkennen, dan hebben jullie de leiding daarover. Dat is waar jullie expertise is en de rest van de cirkel zal daarin naar jullie luisteren en jullie vertrouwen.”

Ik knik. Jude is de kapitein, Jara is tweede in rang en daarna Deva en dan wij. Ik snap niet zo goed waarom ze zo veel woorden nodig hebben om dat uit te leggen.

“Waar heb je zelf nog vragen over?” vraagt Jude.

Ik slik. Ik ben het niet gewend vragen te stellen. Al hun ogen kijken naar mij en ik merk dat mijn keel dichtknijpt.

“Ik denk dat ik het begrijp”, zeg ik maar.

“Hijs de zeilen!” horen we ineens van boven. Jude kijkt me even aan, en weer voel ik een soort ongemak. Ik glimlach ongemakkelijk. Ik voel een rare behoefte om met haar mee te gaan. Ze knikt ons toe en ik draai me om en laat mijzelf langzaam zakken op een van de hangmatten. Dit is wel wat anders dan de stapelbedden op de basis, of de stoffige tapijten en bosgrond waar ik de afgelopen tijd op geslapen heb.

“Poeh, hey, Frey, wat ben jij intens zeg”, roept Leila uit. “Weinig woorden, veel staren, en dan loop je schaapachtig te glimlachen naar de kapitein!”

Ik word een beetje rood. Het blijft even stil. Dan kijkt Leila me enthousiast aan, alsof ze zich opeens iets herinnert, en zegt: “bedankt, trouwens, dat je mijn leven hebt gered! Hoe je dat mes gooide, hoe deed je dat? Wil je me dat leren? Hoe heb jij dat geleerd? Waar kom je vandaan? Hoe lang heb je al op zee gedobberd voordat we je vonden?”

De vragen van Leila overvallen me en ik weet niet zo goed wat ik terug moet zeggen. Dus ik glimlach zenuwachtig en ik zeg: “morgen.”

“Rustig aan, joh”, zegt Deva. “Ze is hier net vier dagen, in het begin zijn we allemaal zenuwachtig.”

Deva gooit speels haar kussen naar Leila toe. Het lijkt wel een logeerpartijtje. “Moeten we iets doen?” vraag ik aan Deva. “Wat zijn de orders?”

Maar het is Leila die antwoordt: “orders zijn: doe een dutje, Frey!” En ze lacht.

“We hebben vandaag vrij. We kunnen de komende acht uur indelen zoals we zelf willen. We gaan eerst rusten en daarna gaan we de missie van gisteren nabespreken.”

Deva en Leila klimmen met elkaar in een hangmat en ik zie dat ze elkaars hand vasthouden. Ik schrik en kijk om mij heen. Wat zal de rest van de bemanning wel niet vinden van hun ongepaste intimiteiten? Maar niemand keurt het een blik waardig. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Vroeger sliep ik ook weleens in bed met Rae, maar voor zonsopgang gingen we altijd terug naar ons eigen bed, bang om gezien te worden.

“Welterusten, Frey”, mompelen ze.

Ik draai me om, te moe om er verder over na te denken en ik accepteer de slaap die over mij heen spoelt.

Ik word wakker van iemand die mijn hangmat heen en weer schudt. Ik schrik op en grijp in een reflex de pols van de persoon die mij bruut stoort in mijn slaap. Het is Kathy.

“Sorry”, mompel ik terwijl ik haar pols loslaat. Ze kijkt me geschrokken aan maar knikt.

“Tijd om op te staan”, zegt ze. Ik kruip mijn slaapzak uit en volg haar het dek op. Ik ben weer misselijk en ik ga meteen op zoek naar Jara. Maar ik kan haar niet op tijd vinden, mijn maag is in opstand en wordt pas rustiger als ik oncharmant mijn avondeten van gisteren over de reling heen kots.

Ik kijk over het dek en ik zie Jude aan het roer staan. Ze kijkt eventjes terug met een bezorgde blik. Dan zegt ze iets tegen een persoon naast haar. Het braken lucht op en ik kan weer even helder nadenken. Ik realiseer me dat we vaart maken, de wind blaast in de zeilen. De Wyckoff ligt dieper in het water, ik denk door alle spullen aan boord.

De SS Opal is nergens meer in zicht. Zou het schip op een gegeven moment ergens aanspoelen? Wat gebeurt er met een schip zoals dat? Zal het op een gegeven moment gewoon zinken? Of eeuwig blijven ronddobberen?

De Wyckoff deint heen en weer op de golven en ik voel mijn misselijkheid weer opkomen. Gelukkig komt Deva al aangelopen en reikt me het drankje aan dat Jara me de vorige keer had gegeven.

“Dit helpt”, zegt ze, en ze wijst naar haar cirkel. Onze cirkel. “Wij zijn daar aan het eten. Kom je ook?”

Ik drink het scherpe drankje snel naar binnen en ik loop achter haar aan.

We krijgen deze ochtend allemaal een feestmaaltijd, gemaakt met de buit van de SS Opal. Ik besef dat ik niet weet of dit het ontbijt of de lunch is. Hoe lang hebben we eigenlijk geslapen? Maar ik vergeet het te vragen als ik het eten voor me zie. Er is de pap zoals elke dag, maar deze keer is het gevuld met gedroogd fruit en zaden en pitten. Ik proef zelfs kaneel. Dan gaat er ananas in blik rond. Ik geniet van de zoete smaak. Het bliksap loopt over mijn kin. Het is jaren geleden dat ik dit heb geproefd. Ik kijk op en zie dat ik niet de enige ben. We kijken elkaar allemaal verheugd aan. Al ken ik deze mensen niet goed, ik kan met zekerheid zeggen dat het voor hen ook lang geleden is dat ze voor het laatst een stuk ananas hebben gegeten. In stilte eten we dit cadeautje op, allemaal terug geslingerd naar een ver verleden waar dit een gangbare smaak was.

“Wanneer hebben jullie dit voor het laatst gegeten?” vraagt Leila aan niemand in het bijzonder. “Lang geleden”, zegt Deva en start een verhaal over de knoflooksaus met ananassap die haar moeder altijd maakte.

Na het eten nemen we plaats in de hut van de kapitein.

“Mogen we hier zijn?” vraag ik verbaasd aan Deva.

“Dit schip is net zo goed het onze als het hare”, antwoordt zij kort. “En als we iets moeten bespreken of vergaderen, is het fijner als niet iedereen hoeft mee te genieten.” Ik snap bij god niet hoe Jude deze groep onder de duim houdt. Als ze hen zo veel ruimte geeft, is het een kwestie van tijd tot haar autoriteit bevraagd gaat worden.

Uit een kast trekt Deva een krukje en de rest van ons ploft neer op de grond en leunt tegen de muren van de kleine kamer. Verwachtingsvol kijk ik rond. Het nabespreken van een missie, vertrouwd terrein. Dat heb ik vaker gedaan. Normaal gezien bespreken we dan wat werkte, wie wat sneller of beter had kunnen doen, welke strategische overwegingen goed waren, en welke minder. Soms analyseerden we dat zelf, soms met Thorben erbij die zijn ongezouten mening gaf. Maar wat Deva zegt, slaat me uit het veld.

“We beginnen met een check-in. Vertel ons hoe je je voelt over de missie, en of je ergernissen of frustraties naar de cirkel hebt. We gaan iedereen af, en maken op basis daarvan onze agenda.”

Ik kijk haar even verbijsterd aan. Hoe ik me voelde? Wat ik irritant vond? Dat vraag je toch niet? In dit vak doe je wat je moet doen, stel je niet te veel vragen. Als je gevoelens te veel ruimte geeft, dan ga je elkaar toch sparen? Hoe kan je dan altijd op elkaar rekenen?

“Ik begin wel!” zegt Kathy. “Laat Frey maar als laatste gaan,
dan kan ze eerst even luisteren”, voegt ze toe.

“Ik voel me verheugd dat onze missie geslaagd is, en dat we alles aan boord hebben gekregen. En ik ben dankbaar dat ik met jullie mee mocht.”

Ze blijft even stil.

“Ik had de klim op het schip echt onderschat. Ik heb nog nooit eerder zo hoog geklommen, en ik vond het erg eng. Gelukkig had ik Frey achter me, dat gaf me het gevoel dat ik niet alleen was.”

Ze strekt haar benen even uit en kijkt naar Leila en Deva.

“Wat ik niet zo leuk vond, was dat jullie er al vandoor waren gegaan toen wij op het dek aankwamen. Stel dat Frey niet mee was geweest, hadden jullie dan wel op mij gewacht? Jullie kunnen met z’n tweeën zo opgaan in jullie eigen ding dat jullie vergeten dat ik er ook ben en dat ik niet zo snel ben als jullie.”

Deva en Leila schuiven even ongemakkelijk heen en weer. Ik houd mijn adem in voor wat zij hierop gaan zeggen. Ik wacht erop dat zij Kathy de les gaan lezen. Haar vertellen dat haar sloomheid de groep heeft tegengehouden, en dat ze de volgende keer beter niet mee kan. Maar dat gebeurt niet.

“Dank je wel, Kathy” is het enige wat Deva zegt, en dan is het even stil. Ik durf de stilte niet te doorbreken maar ik ben verbaasd, over hoe gemakkelijk Deva dit aanneemt van een mindere. Leila schraapt haar keel, trekt rustig haar schoenen uit en begint dan nerveus te praten.

“Ik voel me nu wel weer oké, maar het was echt een lange nacht. Ik ben blij dat ik goed heb geslapen. Gisteren was echt intens. Echt een wake up call om veel alerter te blijven. Toen die mannen ons hadden vastgebonden, werd ik heel bang. Ik wist wel dat we wel een manier zouden vinden om weer weg te komen, maar om je zo kwetsbaar te voelen…”

Leila rilt, en er rolt een traan van haar wangen. Deva pakt haar hand vast. Dan gaat ze verder.

“Ik had Deva ook opgejut om alvast even binnen te gaan kijken. Ik was te nieuwsgierig. Het spijt me daarvoor.”

Bij die laatste woorden kijkt ze ons allemaal even aan.

Ook Kathy zegt alleen maar: “dank je wel voor het delen.”

Het is Deva’s beurt om iets te zeggen. Terwijl ze praat, haalt ze haar hand door haar haar.

“Dit is de eerste missie die ik heb geleid in een lange tijd. Ik vond het best lastig om zo opeens de leiding te hebben. Ik weet dat ik het goed had voorbereid, en dat jullie naar me zouden luisteren. Maar ik ben toch vervallen in het tevreden houden van Leila. Ik ben best wel onzeker of we wel de goede keuzes hebben gemaakt. Ik realiseer me ook dat ik helemaal was afgeleid toen de rest van onze bemensing aan boord kwam. Ik hoorde later dat Frey nog op een heel avontuur is geweest en ik wist daar niks van.”

Ze kijkt mij even aan.

“Ik vond het ook best lastig dat er opeens een nieuw persoon mee ging. Ik had me er niet goed op voorbereid, of erover nagedacht hoe we je goed konden betrekken. Ik wist ook niet zeker of we je konden vertrouwen met alle informatie. Misschien ben ik nu meteen mezelf aan het verdedigen, misschien hoeft dat ook wel niet.”

Ze laat even haar hoofd hangen en masseert haar nek.

“Dankjewel voor het delen”, zeggen Kathy en Leila.Ik
begin me een beetje ongemakkelijk te voelen bij alle bedankjes. Bij de inhoud. Wat wordt er nu van mij verwacht? Het wordt akelig stil terwijl ze naar mij kijken. Het enige wat we horen, zijn de golven en het piepen en kraken van het schip. Ik word rood. In mijn training heb ik moeten leren hoe geheimen te bewaren, hoe mijn gezichtsuitdrukking zo neutraal mogelijk te maken, om niks prijs te geven. Maar soms word ik rood en dan word ik nog roder omdat ik rood word. Ik stamel even en begin maar wat zinnen te zeggen om maar mee te doen aan dit vreemde ritueel.

“Ik werd misselijk wakker, maar ik heb dat drankje gedronken en nu gaat het wel. Ik voel me prima. Gisteren was oké, iedereen is er nog en ik denk dat wat er moest gebeuren, gelukt is. En ik vond het speciaal om weer ananas te eten.”

Ze kijken me allemaal even aan.

“Ik hoor van Jude dat je bijna overboord was gegaan in een van die oranje dingen”, zegt Leila voorzichtig. “Wil je ons daar wat meer over vertellen?”

Shit. Ze weten ook echt alles hier. Mijn lichaam wordt warm en koud en ik weet niet wat ik moet zeggen. Dus ik zeg maar zachtjes: “ik wil terug naar mijn leven.”

Deva legt haar hand op mijn schouder en kijkt me medelevend aan, maar ik schud haar arm af. Hun ogen voelen als brandende lasers die proberen dichterbij te komen. Ik moet ze afleiden. Ik hou niet van deze medelijdende gezichten. En dit gesprek — wat hebben we hier nou aan? Wie heeft er nou tijd voor al dat gedoe met gevoelens?

De sfeer is gespannen. Kathy doorbreekt het:

“Als we de missie nog een keer zouden doen, hoe zou jij het aanpakken?”

Ik zucht. Fijn, een ander onderwerp. Even twijfel ik of ik mijn mening moet delen. Maar tot ik een andere manier heb gevonden om van dit schip komen, of een manier om Rae te bereiken, kan ik dit spel maar beter meespelen.

“Als ik jullie zou aanvoeren, zou ik een duidelijker plan hebben als we aan boord komen. Een aantal scenario’s oefenen. Kathy was duidelijk niet sterk genoeg om die klim te maken. En ze heeft ook weinig ervaring. Het aandoen van lampjes, schreeuwen terwijl je vijanden in de buurt hebt. We hebben ook veel te lang rondgezworven door dat schip op zoek naar ruimtes. Als we meteen naar de stuurhut waren gegaan, en de kaart van het schip hadden gevonden, was alles een stuk sneller gegaan. En ook: een rode vlag ophangen aan de boot? Alsof je de wijde omtrek wilt laten weten dat je hem hebt ingenomen. En jullie waren ook wel erg makkelijk overmeesterd door die twee mannen. Hadden jullie überhaupt wapens bij jullie? Voor een missie als deze loop je door de mogelijkheden heen, bespreek je de risico’s, oefen je de vaardigheden die je nodig hebt, ik had het idee dat jullie maar wat aan het doen waren.”

Ik ratel nog even door. Ik wist niet dat ik er zo veel meningen over had. Maar het analyseren van wat er is gebeurd, is makkelijker dan alle andere gesprekken. Dit is wat ik ken. En ik wil niet praten over ontsnappen, over mijn familie, over Rae. Terwijl ik hun missie afkraak, luistert de groep aandachtig. Als ik klaar ben met mijn monoloog, zet ik me even schrap voor de reacties. Maar het enige wat ik hoor, is Deva die zegt: “dank je wel voor het delen.”

Het gesprek gaat nog even door op deze manier. Kathy vertelt dat ze zichzelf had overschat, Deva vertelt wat het met haar deed om zoveel verantwoordelijkheid te dragen, Leila vertelt dat ze zich schuldig voelt. Ik dwaal af en probeer me voor te stellen wat er zou gebeuren als we op de basis een missie zouden nabespreken op deze manier. We pakten er altijd kaarten en papieren bij, en gingen alles in chronologische volgorde af, wat er was gebeurd en hoe we het hadden gedaan. Vaak zaten er verschillende mannen bij, soms in een duur pak, die ons bevroegen over al onze keuzes. Het idee dat iemand zou beginnen over hun schuldgevoelens, doet me bijna even gniffelen.

Na de evaluatie van de missie bespreken we wat we de komende dagen gaan doen. Leila is de komende week de groepsvertegenwoordiger en zal onze gesprekken faciliteren. Ze moet zorgen dat we overal op tijd zijn, maar ook dat we elke dag met elkaar spreken. Elke ochtend trainen we samen met wie dat wil. Daarna gaat Kathy naar de techruimte en gaan wij missies voorbereiden. In de avond doen we twee uur huishoudelijk werk, water vullen of zuiveren, opruimen, schoonmaken, wassen. Als we niks te doen hebben, kunnen we ons aansluiten bij andere groepen om iets te leren of kunnen we vrij nemen. Ik leer dat Leila in die tijd graag muziek maakt, en Kathy helpt met het repareren van van alles. Deva zegt dat zij in een boekengroep leest voor politieke scholing. Wat ik zou willen doen? Wat doe je als niks te doen hebt? Misschien kan ik er wel achter komen wat een facilitator is. Of waar we nu naartoe gaan varen. Of een manier vinden om een bericht te sturen naar Rae.

Alle nieuwe informatie duizelt mij. Ik luister en laat het bezinken. Mogelijk blijf ik op dit schip tot de eindbestemming. In het ritme van deze mensen, in het ritme van de golven. Op het dek kijk ik een tijd naar de horizon en denk ik aan mijn zus Tyra en aan Rae, en weet dat ik alleen maar verder bij hen vandaan vaar. Ik probeer mezelf te vertellen dat ik kan proberen open te staan voor deze nieuwe ervaringen. Ik kan proberen om de nieuwe plek die ik heb gekregen in te nemen. En te leren over de werkende hoofdlampjes die ze hebben, de tech die ze hebben verzameld en waar ze het voor gaan gebruiken. Misschien kan dat dit verblijf nog nuttig maken.

Omringd door het donker in de gang tast ik naar de kleine lockbox naast de deur, mijn zintuigen gefocust op de doorgang achter mij. Alert op een achtervolger, een verrassing, een valstrik. Uit mijn zak haal ik het kleine ijzeren plaatje dat ik daar vanmorgen had gestoken. Het is nog geen millimeter dik, een paar centimeter lang. Ik zet het tussen de kleine nummers op de grijze lockbox in, achter het stangetje dat de radertjes op hun plek houden. Ik draai aan het radertje waar normaal gezien een klein cijfertje in gegraveerd staat, maar dat in het donker niet te zien valt. Mijn ademhaling snel, mijn handen wat klam. Ik probeer het verschil in de spanning in het radertje te voelen terwijl ik het draai, tot het radertje voor radertje op zijn plek springt. Er is even niks behalve mij en dit kleine grijze geval waar de sleutel van de deur in zit. Mijn gespitste oren vangen voetstappen op, en het herinnert mij eraan dat ik vaart moet maken. Geoefend ga ik radertje per radertje af, tot uiteindelijk de lockbox open gaat. Ik grijp de sleutel die in het kastje zit, gooi het kastje dicht en probeer de deur naast mij te openen voordat iemand mij inhaalt.

Elke confrontatie met een ander in deze uitdaging is een afleiding van het uiteindelijke doel: als eerste uit dit labyrint komen. Een labyrint van obstakels waar geklommen moet worden, deuren open gebroken en raadsels opgelost. Ik denk dat dit de laatste deur is. De voetstappen achter mij worden luider maar ik steek de sleutel in het slot, trek de deur wat naar me toe en maak de deur open. Het daglicht verblindt mij haast en snel zet ik een stap terug. Zet de deur op een kier, maak mijn ogen meer gewend aan het licht voordat ik mogelijk een opdracht in stap waar ik mijn zicht voor nodig heb. De voetstappen achter mij worden sneller, de persoon waarschijnlijk gemotiveerd door het licht aan het einde van de gang. De gang waar ik vijf minuten over deed om die helemaal door te rennen. Ik trek de deur iets wijder open en zie de grote vorm op mij afrennen. Mees of Teklan moet het zijn. Met een grote grijns stap ik de volgende hal in, ik trek de deur achter mij dicht en draai het met de sleutel op slot. Al zou ik meer haast moeten maken, ik kan het niet laten om even te wachten tot het grote lichaam tegen de deur aan bonkt. En erachter komt dat ik de sleutel heb meegenomen.

Aan het einde van de gang zie ik Rae. Hun lange rode haar in de gebruikelijke vlecht, zwarte kleren aan. Ik sprint op hun af, bij de deur heeft Rae een breekijzer tussen de deur zitten. Het is een kleintje, Rae gooit me er nog een toe. En zonder een woord te wisselen zetten we om de beurt het breekijzer tussen de deurpost in. We beginnen hoog, Rae duwt het stuk ijzer aan en maakt zo ruimte tussen de deur voor de mijne. Ik plaats de mijne onder die van hen en zo gaan we pootje over tot de deur open springt. We kijken elkaar aan en zetten het op een rennen, over de grijze binnenplaats heen. Geen deur of poort te zien, dus we klimmen over de muur. Mijn hart bonkend, mijn voeten en benen grijpend naar elk beetje grip dat ik kan vinden, plof ik op een zanderige grond. En daar, buiten het complex in een grote stoel zit Thorben. Mijn hart bonkt in mijn keel terwijl ik mijn ademhaling probeer te reguleren.

Naast hem staat Tyra. Geen blik van herkenning, geen trots, geen reactie. Als een standbeeld staat ze daar. Haar donkerblonde steile haar is elegant geknipt in een bob. Ze heeft een wat spits maar sierlijk gezicht. Een kleine neus en groene ogen. In haar linker wenkbrauw zit een kleine barst, van toen ze van de vensterbank was gevallen als kind. Het geeft haar een excentrieke uitstraling, alsof ze het expres heeft gedaan. Soms tekent ze over het litteken heen met een bruin potlood om het wat minder opvallend te laten lijken. Voor iemand die niet te opvallend moet zijn, of niet herkend moet worden is een litteken als een smet, een nadeel. Misschien vraagt Thorben haar wel niet om in de schaduwen te sluipen zoals wij dat moeten doen. Misschien dat Tyra wel een andere rol heeft in dit geheel, maar dat weet ik niet. Geheime informatie.

Nu staat ze daar, terwijl ze onze tijden noteert op een briefje. Thorben klapt even kort en wijst ons naar een bankje waar we mogen plaatsnemen om te wachten op de anderen. Ik stretch mijn ledematen en drink uit een fles water. Ik probeer mijn ogen van Tyra af te houden terwijl ze daar staat.

“Laat niet zien waar je om geeft, Frey”, had ze me een aantal jaar geleden toegefluisterd. “Je laat ze alleen maar zien wat ze van je kunnen afpakken.” Een lange tijd geleden was dat. Een warme zomerdag. Bijna net zo warm als vandaag. Ik mocht Tyra even zien, ze had grote kleren aan en haar gezicht leek wat opgezwollen. Zij was 18 en ik 15. “Laat nooit je zwaktes zien, Frey. Hecht je aan niemand, vecht voor jezelf”, vertelde ze mij toen. Het duurde een jaar voordat ik haar weer mocht zien. Er vormt zich een klomp in mijn maag als ik er aan terug denk, de tijd waarin ik nooit wist of ik haar ooit weer zou zien. Terwijl de anderen een voor een over de muur heen klimmen, en Tyra nietszeggend hun tijden noteert, klamp ik mezelf vast aan de gedachte dat zij dit voor een reden doet. Mij op een afstand houden. Mij niet erkennen. Misschien dat het op een dag anders zal zijn.

Hoofdstuk 8

Frey

Ik ben als eerste wakker. Ik open mijn ogen en ik zie Deva, Leila en Kathy slapend naast me. Het is stil om mij heen. Ik trek een vest aan en ik open geruisloos de grote houten kist die als opslag dient voor onze cirkel. Er zit van alles in. De drie hoofdlampjes, naaigaren, wat stukken touw, verschillende setjes met kleren, een haarborstel, een houten fluit en andere gebruiksvoorwerpen. Ook zitten er nu wat spullen van mij in. Een verrekijker en het kopje van de SS Opal. Het kopje zit in het compartiment met het eetgerei.

Iedereen heeft hier een eigen set met bestek, kopje, bord en is zelf verantwoordelijk voor het schoonhouden en bewaren. Leila heeft een keramieken beker die iemand in haar familie voor haar heeft gemaakt. Deva heeft een oude groene thermoskan en een emaille kopje, blauw met glitters. Kathy heeft een klein, plastic rood kopje, maar gisteravond noemde ze dat ze op de eerstvolgende missie ook zoiets als Deva zou willen. Warm water bij de hand hebben is toch een luxe als je niet zo makkelijk de waterkoker kan aanzetten. Al snel vind ik het drankje tegen de misselijkheid dat Leila voor mij in de grote kist had gedaan. De scherpe smaak vult mijn mond en ik slik het snel door. Het is de eerste dag die mogelijk een beetje normaal wordt. Ik hoef geen slaap in te halen, of op een of andere zenuwslopende missie te gaan. Een dag om weer iets op te pakken wat ik al dagen niet heb kunnen doen: mijn trainingsroutine. Het eerste wat ik doe in de ochtend, zodra het kan. Op de basis bestond dat uit een stuk rennen en krachttraining. Als er iemand was om mee te sparren, dan deden we dat.

Toen ik daar nog woonde, trainden we veel, maar kregen we ook nog lessen of uitdagingen. Sloten openen, talen leren, codes ontcijferen, navigatie, klimmen, of het begrijpen en repareren van verschillende wapens. Op een gegeven moment had Thorben er veel lol in, misschien iets te veel, om hindernisbanen te verzinnen waar we al onze vaardigheden moeten laten zien. Wie het snelste klaar was of het beste presteerde kreeg een beloning. Soms nodigde Thorben machthebbers van andere steden uit. Hij liet ons over muren klimmen, iemand besluipen, iets stelen, onze vaardigheden tentoonstellen. Als beloning vroeg ik altijd om Tyra te zien, mijn zus die ook was geadopteerd door Thorben. Maar al snel kwam hij erachter hoe slim ze was, en kwam ze in een andere groep terecht. Ik heb nooit begrepen wat ze precies deed, maar alleen voor de kans om haar even te zien, studeerde ik hard, leerde ik snel en won ik vaak. Toen Thorben er niet meer was en we uit de basis waren ontsnapt, hielden die bezoekjes ook op. Ik heb geen idee waar Tyra nu is en ik mis haar. Ze vertelde de laatste jaren weinig, bleef aan de oppervlakte. Soms hoopte ik dat we afgeluisterd werden. Want het alternatief, dat ze gewoon geen interesse in mij heeft, die gedachte deed pijn. Misschien was het makkelijker voor haar om te vergeten waar ze vandaan kwam, dat ze familie heeft. Dat Rae en ik zijn weggegaan, dat Thorben er nu niet meer is, daar heb ik geen spijt van. Al mis ik de kansen die ik kreeg om Tyra te zien. Thorben was een slimme man maar over sommige dingen had hij niet goed nagedacht. Een militie vol vechtmachines met allerlei vaardigheden kunnen je natuurlijk beschermen en je tegenstanders uitschakelen. Maar het was bijna te makkelijk om het slot op zijn slaapkamerdeur te forceren. Iedereen in het complex kende ons en dachten dat we een simulatie aan het spelen waren. De dingen die we voor hem moesten doen… mijn lichaam rilt als ik eraan denk en afwezig raak ik het litteken aan op mijn hand. Ik hoopte dat wanneer hij er niet meer was, Tyra me zou komen opzoeken, en samen met Rae en mij een nieuw leven wilde opbouwen. Dat ze mee zou komen. Dat ze haar kans zou grijpen. Dat ze geen gebruiksvoorwerp meer zou zijn voor de doeleinden van een ander. Maar in de dagen na de dood van de Thorben hoorden we een gerucht dat ze voor Willem van Brekerzand is gaan werken. Na al die jaren hard te hebben gevochten om haar te kunnen blijven zien, kwam ze alsnog niet. Zij had alleen haar tas te hoeven inpakken, maar misschien is Tyra wel niet meer de zus die ik ooit kende. Misschien wil ze die ook niet meer worden, heeft ze haar rol geaccepteerd en probeert ze er het beste van te maken.

Rae en ik beloofden elkaar om bij elkaar te blijven en onze vaardigheden voor iets goeds in te zetten. Om de mensen die Tyra zo hebben gemaakt te straffen. Misschien dat we daarna een plek hadden kunnen vinden, een wereld waar we ons veilig voelen, waar we konden zijn wie we zijn. Maar nu zit ik vast en is hen alleen. Rae kan zichzelf redden. Hen zal wel een lokaal bos in trekken en doen waar hen goed in is, verdwijnen in de natuur. De natuur die geen oordeel heeft, die gewoon is. Maar Rae kan ook ongeduldig zijn, zich laten leiden door hun emoties. Ik hoop dat hen zich zonder mij kan inhouden.

Op het schip is er geen ruimte om ver te rennen en ik wil ook niet het nog slapende schip wakker maken met mijn vlugge stappen over het dek. Ik vind een aantal emmers, wat kluwen met touw en een houten balk die samen maar als gewicht moeten dienen en ik begin aan een serie squats, push ups, en lunges. Ik balanceer over een houten paal en sluip rondjes over het dek, waarbij ik zo snel en zo stil mogelijk probeer te zijn. Als ik in beweging ben, hoef ik niet na te denken. Hoe hard het leven ook is, wat er ook gebeurt; als ik train, is er alleen mijn lichaam. Als het moeilijk wordt, kan ik altijd mijn hartslag verhogen tot deze zo luid in mijn oren bonkt, dat het elk ander geluid verdringt.

“We gaan straks ook nog trainen, hè”, zegt Deva opeens achter mij. “We zitten klaar voor het ontbijt, kom je ook?”

Ze wijst naar de ruimte onder het dek waar we altijd eten. Ik knik en snel ren ik langs een ton waar wat water in zit om mezelf snel te wassen.

Deva, Kathy en Leila zitten al te wachten en hebben een bord pap in handen.

“Wil je ons wakker maken de volgende keer?” vraagt Kathy.

Ze heeft zo’n gezicht dat er in de ochtend rood en opgezwollen uitziet, en ze kijkt me aan met slaperige ogen.

“Op dit schip staat een cirkel op zodra het eerste lid wakker wordt”, zegt Deva diep zuchtend. “Op die manier staan we allemaal vroeg op, en zitten we allemaal in hetzelfde ritme.”

Ook Leila zucht even.

“Wat is er?” vraag ik.

Leila gaapt en reageert verveeld: “als we hadden geweten dat je zo’n vroege vogel bent, dan hadden we je misschien wel naar een andere groep verwezen.”

Ik vind dit maar een vreemd systeem. Kan ik niet gewoon even alleen zijn? Ga ik de komende tijd helemaal vergroeid raken met deze mensen?

“Ik kan ook later opstaan?” probeer ik. “Of eerst mijn eigen ding doen?”

“Nee, er is een aantal maanden geleden besloten dat de cirkels er een redelijk gelijke klok op na moeten houden, zodat ze meer met elkaar in contact staan. We gaan ook rond dezelfde tijd naar bed, en dat wordt bepaald door de persoon die als eerste wil slapen. Dat is meestal Deva. We zullen ons allemaal even moeten aanpassen nu jij er bent.”

Kathy heeft mijn kopje van beneden al meegenomen en uit een kastje het Barbiebord opnieuw tevoorschijn gehaald. Terwijl we onze pap naar binnen werken, komt Jara ons tegemoet lopen. Ze heeft nog steeds de musket aan haar heup en ik vraag me opnieuw af of het ding het daadwerkelijk doet. Ik vraag me af welke wapens op dit schip het überhaupt doen. Sinds we weg zijn bij de SS Opal is het mij opgevallen dat bijna niemand meer gewapend rondloopt. Ik neem mijzelf voor vandaag eens te kijken wat er aan boord is om het schip
te verdedigen.

“Wie vertegenwoordigt jullie deze week?” vraagt ze. “En wat hebben jullie nodig?”

Leila kijkt haar aan en geeft haar een grote knipoog. “Ik! En nu je het vraagt, wat we echt goed kunnen gebruiken, is nog een paar uurtjes slaap.”

“Dat moeten jullie samen maar uitvechten Leila, maar als je een slaapdrankje nodig hebt, weet je me te vinden. De vergadering is morgen even na het avondeten. Jij mag het woord doen. Kom straks maar even naar me toe voor de agenda.”

En relaxed loopt ze weg naar het volgende groepje dat met slaperige ogen aan tafel zit. Ik kijk haar na.

“Wat doet Jara eigenlijk?” vraag ik. Ze is overal, praat met iedereen, weet alles te vinden en zorgde ook voor mij toen ik net aankwam.

“Jara is de smeerolie van deze operatie”, zegt Kathy
enthousiast.

“Ze luistert naar wat de cirkels nodig hebben”, vult Deva aan. “Ze zorgt dat onze vergaderingen goed lopen en heeft het overzicht over alles wat er speelt en kan daardoor snel met oplossingen komen. Als we allemaal het overzicht moeten houden kan het chaotisch worden.”

“Dus ze geeft orders”, vraag ik weifelend.

“Nee, en ze is ook geen baas”, vult Kathy aan. “De cirkel heeft haar gevraagd deze rol te vervullen omdat we in de eerste weken merkten dat het nodig was. Ze doet eerder suggesties.”

Ik kijk naar Kathy en ik zie haar met grote likken haar bord schoonlikken.

“Scheelt afwas”, zegt ze met een glimlach als ze mijn afgrijzen ziet. We zijn misschien een stapje van de moderniteit afgeraakt, denk ik in stilte, maar dat betekent nog niet dat we al onze manieren moeten laten varen.

Leila lacht hard als ze me nog een keer naar Kathy
ziet kijken.

“Je moet er maar aan wennen, Frey. Dat is het mooie aan het leven dat we leiden. Dat we zo onbeschoft mogen zijn als we zelf willen.”

Deva mompelt er nog achteraan: “zolang je het collectief maar niet schaadt met je bacillen, Kathy. Jouw vrijheid eindigt waar die van een ander begint.”

Het is druk op het dek. Nieuwsgierige ogen bekijken mij en de messen die ik om mijn lichaam draag. Het gewicht van mijn wapens geeft me een vertrouwd gevoel. Blijkbaar heeft de roddel dat ik in minder dan vijf minuten met een mes een man had uitgeschakeld de rest van het schip bereikt en zijn ze nieuwsgierig en willen ze leren. Blijkbaar mogen cirkelleden zich opgeven bij andere cirkels met een expertise om bij te leren en sinds gisteren zijn wij de populairste. Ik leerde van Deva dat ook Kathy op die manier bij onze cirkel was gekomen. Ze zat eerst bij Tech, maar ze wilde graag meer leren om zichzelf te verdedigen. Nu werkt ze de helft van haar shift bij Tech waar ze vooral veel les geeft. Voor nu is zelfverdediging en het overwinnen van angsten waar ze zich op focust. Deva en Leila waren maar wat blij met Kathy want de meesten zijn niet zo geïnteresseerd om meer te leren vechten. De grootste kans om te sterven op De Wyckoff zou toch door het water komen. Maar vandaag is dat anders. Normaal gezien verzorgt Deva deze training, maar nu doen we het samen. Op dit schip waar ik nog steeds niet helemaal begrijp hoe alles werkt is het fijn iets te doen waar ik goed in ben. Het eerste uur laten we iedereen flink zweten met verschillende oefeningen die ik die ochtend ook had gedaan. Sommigen zijn fit en snel. Anderen hebben moeite met hun balans en met eenvoudige oefeningen. We besluiten de groep in tweeën te splitsen. De ene groep krijgt van mij les in de basis van zelfverdediging. De andere groep krijgt van Deva les in goed verstoppen. Halverwege ruilen we om. En nu we in kleine groepjes staan merk ik dat ze wat minder verlegen zijn. Er word gevraagd of zij ook een keer met een mes mogen gooien, en waar ik dat geleerd heb. Maar ik sla de vragen snel af. Ik ga niet toelaten dat mijn dolken en messen op de zeebodem verdwijnen omdat de gooier niet kan mikken. Als een kleine demonstratie gooi ik drie messen in de mast. Die allemaal met het punt op dezelfde plek blijven hangen. Ik krijg een klein applaus van de omstanders.

“Je kan met een mes iemand morsdood maken”, zeg ik trots, aangemoedigd door de mensen. Ik wil nog een mes gooien als Jude mijn messen een voor een uit haar mast haalt en luid kucht. “Niet op mijn schip, Frey!” bijt ze me toe. Misschien is het niet zo handig om gaten te gooien in de grote mast die het grote zeil hoog in de lucht houdt. Jude geeft me mijn messen terug en ik steek ze met een knikje terug op hun plek.

“Sorry”, mompel ik.

Jude blijft geleund tegen de mast staan terwijl ik uitleg waar je messen het beste kan steken. Maar ook dat een mes een dom wapen is om te gebruiken als je niet weet hoe het te gebruiken.

“Als je iemand een mes toewerpt, of je gebruikt er een, en je tegenstander is sneller, of sterker, of weet wat te doen, dan heb je je tegenstander een extra wapen gegeven dat tegen je gebruikt kan worden. Als je niks anders kan doen dan vechten, kan je ze gebruiken, maar het is beter om te proberen weg te komen, slim te zijn. En als je moet vechten dan focus je op de pijnpunten: het gezicht onder de wenkbrauwen, kruis, en keel.”

Ik laat zien welke plekken ik bedoel bij een van de bemanningsleden. “Een of twee harde stoten op die plekken en dan heb je tijd om weg te komen.”

Er wordt geknikt, maar als ik vertel hoe veel pijn iets kan doen, of hoe lang het duurt voor iemand dood kan bloeden, zie ik de gezichten toch wat betrekken. Ik vervolg mijn verhaal, blij dat ik over iets kan praten waar ik bekend mee ben.

“Als je met messen wil vechten, moet je eerst de basis onder de knie krijgen. Dus laten we eens beginnen met een goede verdedigende houding.” Ook Jude doet mee aan deze geïmproviseerde training. Ze oefenen met elkaar, en tegen elkaar. Sommige kunnen al goed een rechtse verkopen. Anderen zijn onzeker, willen elkaar geen pijn doen. Ik ga iedereen af en vertel wat ik zie, over hun houding, ademhaling en techniek. Na een tijd krijg ik een nieuwe groep waar ik hetzelfde doe. We eindigen met een spel van Leila, waar iedereen zichzelf met hun vingers moet verdedigen en moet proberen elkaar te porren. Een groot gedeelte van de bemanning rent achter elkaar aan en lacht. Vanaf het dek kijk ik om me heen en ik ben verrast door al het gelach om mij heen. Even ben ik geïrriteerd dat ze het trainen niet serieus nemen. Ze willen het in theorie wel leren, maar er moet blijkbaar wel bij gespeeld worden, en het moet vooral niet te echt lijken.

Deva en Leila renden in een rondje achter elkaar aan. Kathy ligt op de grond een lange vrouw van Tech te kietelen. Het hele schip is een groot speelterrein geworden. Jude rent naar me toe en pookt me twee keer in mijn zij, en voor ik me kan verdedigen is ze al weg gesprint en al keur ik het niet goed, ik kan het niet laten achter haar aan te rennen.

Na de training bespreken we het na. Deva vraagt weer hoe ik me erover voel.

“Ja, wel oké”, zeg ik maar.

“Wat maakt dat je het oké vond en niet goed?” vraagt Deva. Ik moet een zucht van irritatie onderdrukken. Hier word je toch helemaal gek van? Al deze vragen. Zij is toch mijn meerdere? Waarom is ze geïnteresseerd in wat ik vind? Moet ik nu alles wat ik denk en voel met iedereen gaan delen?

“Ik heb wel wat vragen” zeg ik. “Wat zouden de bemanningsleden precies moeten leren? Wat zou een haalbaar doel zijn?” We discussiëren even over wat we vinden dat de bemanning zou moeten leren.

“Misschien is het ook nuttig als we alle vuurwapens op het schip eens zouden inspecteren voor het geval dat het nodig zou zijn”, stel ik voor.

Ik vraag naar alle noodplannen op het schip. Wat als we geënterd worden, wat zijn de protocollen? Het voelt vertrouwd. Dit is iets om me nuttig mee te maken.

Kathy vertrekt al snel onder het ruim om verder te gaan met Tech, maar Leila, Deva en ik spenderen de rest van de middag om plannen door te nemen, oude plannen te herzien en te bedenken hoe we de cirkel klaar kunnen maken voor alles wat de zee ons te bieden heeft. Even twijfel ik of ik wel moet helpen op deze manier. Ik zou hier namelijk niet eens moeten zijn. Waarom zou ik me er mee bemoeien? Ik zou gewoon bij Rae moeten zijn, maar ik weet, dat als dit schip wordt vernield, zinkt of wordt aangevallen, dat dat me nog verder van hen zal brengen.

Na de lunch ga ik op zoek naar Kathy. Ik wil graag het gedeelte van het schip bekijken waar de Tech-mensen werken. Erachter komen waarom ze überhaupt oude technologie verzamelen. Onder het ruim is een ruimte, en met een trappetje ga ik naar beneden. De ruimte is enorm. De Wyckoff is een groot schip, maar het is makkelijk te vergeten dat een groot gedeelte van haar onder water is. In deze ruimte zijn een aantal werkbanken opgesteld, maar deze zijn moeilijk te zien onder alle dozen en hopen met rotzooi. Kabels, stopcontacten, warmte-elementen, allerlei machines, lichtsnoeren. Ik denk dat er niet genoeg dozen waren om alle spullen van de SS Opal in op te slaan.

Een groep van zes personen, waarbij ik tot mijn verbazing ook twee mannen ontdek, is bezig alle tech in stapels te verdelen. Kathy zit bij een werkbank met een oudere vrouw en is haar aan het uitleggen hoe een batterij precies werkt. Twee anderen luisteren met een half oor mee terwijl ze kabels aan het oprollen zijn. De stapels spullen zijn hoog en ik vraag me af of alles bij een storm niet gewoon kapot zou slaan. Al deze spullen zouden toch heen en weer worden geslingerd in het schip?

Als Kathy me ziet springt ze op en roept ze: “les voorbij!”

Ze komt naast me staan.

“Veel hè!” zegt ze glunderend

Ik kijk haar even aan. “Kathy, waarom verzamelen jullie dit?” vraag ik terwijl ik mijn handen uitstrek naar alle spullen om me heen. Het doet me denken aan huizen waar ik in ben geweest na de grote verandering. Soms waren de oorspronkelijke bewoners dood, soms waren ze weggevlucht. Ze waren tot op de nok toe gevuld met waardeloze spullen waarvan ze dachten dat ze die ooit nog wel konden gebruiken. Allemaal gejat en van de straat getrokken. Grote plasma TV’s en broodbakmachines en zakken met chips. Kleine weggetjes nog zichtbaar door de grote bergen heen. Vroeger was het vooral een teken dat iemand niet kon delen. Soms kwam je in een huis en kwam je echt nuttige spullen tegen. Soms stond het vol met dingen die vroeger waarde hadden, maar nu onbruikbaar zijn.

“Nou, een tijd geleden hebben we ontdekt dat als je wat dingen verandert in de tech, sommige dingen het nog prima doen!” antwoordt ze. En ik kijk haar vol verbazing aan. “We bestuderen het, maar het werkt niet overal. Hoe kleiner het systeem is, hoe beter het werkt.” “Een hoofdlampje kunnen we maken, misschien ook een klein stroomsysteem voor wat licht. Soms ook een iets groter systeem, ligt eraan wat we hebben. Maar je hebt onderdelen nodig en die hebben we nu!”

Ze kijkt me blij aan.

“Mijn vader zat in de elektra en rommelde graag. Ik was er ook best handig in. Na de verandering heb ik een tijd voor een of andere techman gewerkt die er niet tegen kon dat niks het meer deed en een hele hoop mensen inhuurde die iets met elektra deden. Ik heb er veel geleerd. Maar toen we doorkregen wat zijn intenties waren als de stroom weer aan zou gaan… Ik wilde daar geen onderdeel van zijn, en mijn vader ook niet. En toen we leerden hoe we weer kleine dingen konden maken, ben ik gevlucht. En onderweg naar Propolis, dat is waar we nu wonen, heb ik dingetjes van mensen gerepareerd. Niks groots hoor! Gewoon een zonnepaneeltje, een powerbank hier en een lampje daar. Ik ben zo een beetje blijven klooien tot ik er steeds beter in werd. Ik ben eigenlijk vooral meegegaan om al deze spullen te halen. Voor veel dingen hebben we helemaal geen stroom nodig, maar een ziekenhuis in Propolis waar wat apparatuur het zou doen, zou zo veel levens kunnen redden.”

Ze vertelt me dit terwijl we het dek opklimmen waar we onze dagelijkse vergadering hebben. Het verbaast me hoe open ze is. Ze vertelt zoveel over zichzelf tegen iemand die ze eigenlijk helemaal niet kent.

“Dank je voor het delen”, fluister ik tegen de zee als
we bovenkomen.

Die avond is er een groot feest op het schip om te vieren dat we de spullen op de SS Opal hadden gevonden. De koks hebben een klein feestmaal gemaakt en iedereen eet samen. Al het eten voelt als een herinnering. De eerste jaren na de verandering was veel eten nog wel goed en verkrijgbaar. Maar al snel verdwenen er steeds meer levensmiddelen en moesten mensen een andere manier vinden om eten te regelen. Soms was dat door te jagen. Soms door op meer riskante plekken te zoeken. In de grote steden werden hele buitenwijken geherstructureerd en moesten de inwoners groenten verbouwen. Op sommige plekken gingen mensen dood door honger. Op andere plekken gingen wijken zichzelf organiseren en verdeelden het eten. Maar vooral de eerste winter, op de plekken waar mensen niet deelden en individueel zichzelf probeerden te redden zijn er veel mensen gestorven. Niet alleen aan honger of ziek zijn, maar soms ook omdat ze geen hoop zagen en hun eenzaamheid ze opbrak.

Het eten van nu is vaak wat groenten, planten die makkelijk te verbouwen zijn, zoals aardappelen of appels. Soms een soort graanbrei. Hier op zee eten we veel vis, maar deze avond transporteert de pasta pesto, de pudding uit een zakje en de tomatensoep me terug naar andere tijden. Herinneringen van net na de verandering, en van daarvoor. Toen we dit aten met onze ouders. Het is zowaar stil in het eetvertrek dat helemaal vol zit.

Na het eten wordt er een hele hoop buit van de SS Opal op tafel gegooid en mogen mensen dingen ruilen of meenemen die ze nodig hebben.

“Alleen wat je nodig hebt”, legt Leila nog even uit. Het is bijna een soort markt. Er is een hele lading tandenborstels en menstruatieproducten van vroeger, maar ook wat kleren. T-shirts met SS Opal crew er op. Ik zweer dat ik zelfs ergens een deftige kapiteins-outfit zag liggen, met gouden details en een kapiteinspet. Er liggen bestek, kommetjes, regenkleding, allemaal ook met SS Opal er op. Naaigaren, kussenslopen, dekens, jassen, zeep en crème en tandpasta. Er zijn ook een aantal dure jurken. Ik had er geen idee van dat er zo veel meegenomen was van het cruiseschip. Alles zo uitgestald geeft me het gevoel dat er helemaal geen schaarste is.

“Ik ook?” vraag ik aan Deva en ze knikt. Ik vind een extra deken, een warmere jas die ik nodig heb in dit weer. Ik neem ook een klein setje plastic pasjes mee die van pas kunnen komen om kleine lockboxen open te kunnen maken. Een tandenborstel en tandpasta, en ook een haarborstel zodat ik eindelijk mijn haar kan uitkammen. Deva kijkt even naar mijn buit.

“Tandpasta hebben we in onze kist, die is van iedereen en er zit ook een borstel in” zegt ze. Ik leg deze spullen terug op de tafel. Natuurlijk delen ze alles met elkaar, typisch. Niet alleen vergroeid qua emoties, maar ook met spullen.

Iedereen heeft het naar hun zin. Er is een verkleedpartij waar Kathy in het kapiteinspak stoer over het dek heen loopt en naar iedereen buigt en “dames” zegt. De jurken worden ook aangetrokken en her en der zijn mensen toneelstukjes aan het opvoeren.

Nadat alle buit weer is ingepakt worden er instrumenten naar boven gehaald en worden er verschillende liedjes gezongen. Een viool, een banjo en een wasbord vullen de ruimte met muziek. Soms snel en soms langzaam. Al snel worden de tafels aan de kant geschoven en beginnen mensen te dansen. Niet op een mooie, normale manier, zoals ik les had gehad op de basis, zodat ik niet uit de toon zou vallen als het nodig mocht zijn. Er wordt gedanst met wilde bewegingen, met vrolijkheid en met grijnzen op gezichten. Sommige mensen dansen samen in een cirkel, anderen alleen met hun ogen dicht. Sommigen met z’n tweeën met armen om elkaar heen. Leila, Deva en Kathy sleuren ook mij de dansvloer op, nadat ik wat onwennig in een hoek heb gestaan. Ze proberen me een dansje te leren en me mee te sleuren. Deze mensen, verwachten ze dat ik meteen onderdeel ga uitmaken van deze losbandige roedel? Leila pakt mijn hand en trekt me mee in een uitbundige dans, maar ik wil dit niet. Voor hen is dit een feestje, maar voor mij is er niet veel te vieren. Verwachten ze dat ik mijn hele leven opeens vergeet? Ik duw Leila bij me vandaan en ik been naar het dek. Leila begint me te volgen, maar Kathy houdt haar tegen.

“Laat haar nou maar even, je gaat te snel.”

Hoofdstuk 9

Frey

Op het dek loop ik heen en weer. Het schip deint lichtjes, maar ik voel me niet misselijk door de zee. Ik voel me misselijk omdat ik er niet vanaf kan. De laatste keer dat ik me zo voelde had Thorben me gevraagd een winkelcentrum, waar ‘illegale’ voedseldistributie plaatsvond, in de fik te zetten. Toen we daarvan wegliepen en we al die hongerige mensen zagen, was het voor het eerst dat bij mij de twijfel begon toe te slaan. Was het wel goed wat we deden? Rae liet me inzien dat deze operatie niemand diende, behalve Thorben. Niet veel later zijn we weggegaan. Ik mis hen, maar ik zit op een schip met een soort harige sekte en ik kan niks.

Ik ben er klaar mee dat ik niet weet waar we heen gaan, en dat overal waar ik kijk die vervloekte zee is. Rae zit waarschijnlijk op onze afgesproken plek, te wachten tot ik terugkom. Hen weet dat ik hun niet zomaar achter zou laten. En nu kan ik niks anders doen dan op dit schip wachten op mijn volgende kans om weg te geraken. Ik ijsbeer heen en weer en het voelt alsof het in me stormt maar ook alles van binnen vast zit. Alsof mijn hersenen omgeven zijn door een modderige drek die mijn denken besmeurt. Ik heb meer antwoorden nodig. Ik ga de trap af en sluip richting de kapiteinshut. Achter mij klinkt het geluid van het feestje. De lachende stemmen en de muziek worden doffer terwijl ik richting de hut loop, waar de wind het geluid bij mij vandaan blaast en ik hoop dat het mijn voetstappen zal dempen.

Ik doe de deur zo zacht open als kan in een schip gemaakt van hout, waar alles piept en kraakt. Jude zal wel op het feest zijn, of aan het roer staan. Het is donker in de hut, maar ik heb het hoofdlampje in mijn zak voor als ik het nodig heb. De maan schijnt via het grote raam het vertrek binnen en het voelt haast spookachtig. Het oude schip ziet eruit als een plaatje uit een geschiedenisboek. Opnieuw vraag ik mij af hoe ze aan dit schip zijn gekomen. Ik trek voorzichtig de laatjes open van het bureau, op zoek naar meer informatie. Maar er liggen alleen kleine prullaria en objecten die me tartend aankijken, als een metafoor van de structuurloosheid van deze hele onderneming. Maar wat mijn frustratie al helemaal naar een kookpunt brengt, is dat de kaarten die er voorheen lagen ook zijn verdwenen.

Opeens hoor ik een geluidje van achter het gordijn komen. Een snurk is een groot woord, eerder een slaapgeluidje, een gemurmel dat ik in elke andere situatie haast schattig had gevonden. Jude slaapt. Misschien wel de enige persoon die me echt alle antwoorden kan geven. Deva krijgt waarschijnlijk ook alleen maar te horen wat ze moet horen. Ik sluip richting het gordijn waarachter het bed van de kapitein is en ik trek een mes uit mijn laars.

“Goedemorgen kapitein”, zeg ik zachtjes terwijl ik het duidelijk maak dat mijn mes op haar keel ligt. Niet hard. Zachtjes. Bedreigend genoeg om geen gekke bewegingen te willen maken, zacht genoeg om het als een streling te kunnen interpreteren. Maar ik betwijfel of Jude het verschil zou zien tussen een beetje lichte intimidatie en een flinke dreiging. Ze slaat haar ogen open en schrikt als ze het koude staal in haar mooie sterke nek voelt. Ik zie in het maanlicht een ader lopen onder mijn stalen mes. Haar leven.

In een seconde zit ik op haar, met haar heupen tussen mijn dijen geklemd. Haar bruine haar ligt als een deken op haar vormeloze kussen.

Het blijft even stil en Jude zucht. “Wat wil je?”

“Ik wil antwoorden, kapitein”, zeg ik met een kille stem.

“Waarom kom je niet gewoon naar me toe als je dat wil, Frey. Moet je me nu echt een hartverzakking geven?”

“Misschien dat je wel wat vrijer praat als je weet dat je leven ervan af hangt, kapitein.”

“Haal het mes van mijn keel en ik beantwoord al je vragen, Frey, echt.”

Ik haal het mes niet van haar keel. En ik klem haar nog wat meer vast. Haar lichaam is warm onder het mijne. Ze ruikt naar houtolie, naar zee en naar zweet.

“Waar varen we heen, Jude? En wanneer kan ik
van boord?”

Jude probeert even haar lichaam te bewegen, en ontspant zich dan, zich overgevend aan mijn lichaam dat haar het matras indrukt. Ze kijkt me geïrriteerd aan. Ze fronst een beetje.

“We zijn op een handels- en verkenningsmissie. We zochten de Opal, we brengen de olie die we hebben gevonden mee om te handelen. Dan brengen we onze complete buit naar Propolis, de stad waar we wonen.” Ik had de naam Propolis eerder gehoord. Alles heet tegenwoordig anders. Sinds de grote verandering was alles al verwarrend en het werd nog verwarrender toen iedereen steden anders ging noemen.

“Wie is jullie baas? Wie bestuurt jullie stad? En wat betaalt die je om dit werk te doen? Wat gebeurt er als jullie het niet doen?”

Een hele hoop vragen vuur ik op haar af en ik voel haar geïrriteerd worden. Kom ik te dichtbij? Wat heeft deze vrolijke kapitein nodig om echt haar geduld te verliezen?

“De stad is van iedereen, de stad is een geheim en ik heb het je verteld. De stad wordt bestuurd door iedereen, net als dit schip. Niemand dwingt ons om iets te doen. Ze betalen ons niks, behalve een fijne plek om te wonen.”

Ik laat deze woorden tot me doordringen. Het klinkt als onzin. Een stad die zichzelf bestuurt? Meestal betekent dat dat er een aantal mensen achter de knoppen zitten en een soort schijndemocratisch front hebben gebouwd, zoals in Ortega. Je mag stemmen, tenzij de rijken het met de stem oneens zijn. Dan wordt de prijs van voedsel opeens verhoogd. Maar als Jude gelijk heeft, zijn ze net als ik. Niet meer in dienst of eigendom van iemand. Ik verslap mijn greep iets.

“Wanneer laten jullie me gaan?” vraag ik haar door mijn tanden heen, nog steeds vasthoudend aan mijn rol als bevrager.

Het is donker, maar ze rolt zichtbaar met haar ogen. “Als je me elke nacht wakker gaat maken met een fucking mes op mijn keel, dan hopelijk zo snel mogelijk. Wat denk je nou eigenlijk dat je aan het doen bent, Frey? Wie gaat dit schip kapiteinen als je dat mes in mijn keel steekt?” vraagt ze.

“Ik wil naar huis.” Terwijl ik de woorden zeg, voelt het alsof ik iets verraden heb. Iets heb laten zien wat alleen van mij was. Even denk ik hoe ik de woorden terug kan nemen, maar ze zweven nu tussen ons in. Ik heb ze leven gegeven.

“Je bent op zee. Van mij mag je naar huis, je bent ons niks verschuldigd. Wij hebben jou gered. Jij hebt mijn bemanningsleden gered. We staan gelijk. Maar dat is niet hoe het hier werkt. Ik kan je moeilijk in een bootje laten zakken en je achterlaten? Of wel?”

Verslagen laat ik mijn gezicht even hangen. Onverwacht pakt ze mijn meshand en werpt me van zich af. Ik laat het toe. Ik wist al dat ik verloren had toen ik mezelf had prijsgegeven. Ik eindig naast haar op het smalle bed. Ze begint te fluisteren in mijn oor, en haar warme adem kietelt mijn nek.

“Frey, ik beloof je dat als we in Propolis zijn, je kan doen wat je wil. Als we in een andere haven terechtkomen, en je wil de reis over land maken, doe het. Ik weet dat je jezelf prima kan verdedigen, wat er ook op je pad komt. Over een tijd komen we bij een boorplatform. Daar is hopelijk kapitein Ardie. Ik zou je niet aanraden met hem mee te gaan. Hij is een goede man, maar als hij erachter komt dat je mogelijk iets te maken hebt met Eros Mel verkoopt hij je aan de hoogste bieder. Maar misschien kan je hem een brief geven? Misschien dat die via via wel aankomt?”

Ik lig stil naast haar en knijp mijn handen tot vuisten. Het blijft even stil tussen ons.

“Praat iedereen hier altijd zo veel over hun gevoelens”, vraag ik zachtjes.

Jude lacht een beetje.

“Ja, ik weet niet waar jij vandaan komt Frey, maar het is duidelijk niet wat je gewend bent.” Ze snuift even. “Jij hebt veel moeten vechten. Maar waar vecht je voor? Een paar extra centimeter ruimte? Voor de verandering keek niemand naar elkaar om. En tijdens de verandering soms ook niet. Willen we niet vooruitgaan? Beter voor de aarde zorgen? Voor elkaar zorgen? Weer trots te zijn om een mens te zijn, in plaats van schuldig door de vernieling die we overal achterlaten?”

Ik snap wat ze zegt, maar ik snap niet zo goed wat dit met al dat gepraat te maken heeft. Er is gewoon betere herverdeling nodig. Mensen moeten beter leren delen, en als we in het proces ervoor kunnen zorgen dat we niet terug kunnen gaan naar vroeger zou het mooi meegenomen zijn.

Opeens hoor ik de deur luid open gaan. “Kapitein”, hoor ik Deva zeggen. “Heb jij Frey gezien?”

Jude kijkt me even aan. Het maanlicht verlicht haar gezicht en ik zie haar groenbruine ogen.

“Ze is hier”, zegt Jude. En dan met een sneer: “maakt ze jullie ook weleens wakker met een mes tegen de keel of is dat alleen voor mij weggelegd?” Ze kijkt me uitdagend aan. Verrader. Ze had ook niks hoeven zeggen.

Deva rent geschokt naar het gordijn en grijpt me bij de arm. Ik laat me ongemakkelijk meevoeren. Als we Judes kamer verlaten, hoor ik haar nog zeggen: “volgende keer kan je ook gewoon kloppen, Frey. Mijn deur is open.”

Deva zet me neer op een houten kist. Op de achtergrond hoor ik de geluiden van muziek van het feest dat nog steeds gaande is. Ze heeft een lamp in haar handen en schijnt die in mijn gezicht. Alsof ik aan een kruisverhoor onderworpen word.

“Wat ben je aan het doen, Frey?” Ze kijkt me strak aan en haar ogen spuwen vuur. Ik blijf even stil. Ze schudt aan mijn schouder, alsof ze me door elkaar moet rammelen om me aan het praten te krijgen.

“Ik heb antwoorden nodig”, zeg ik maar.

“Stel dan vragen.”

“Waarom zouden jullie eerlijk zijn?”

“Waarom zouden we niet eerlijk zijn?”

“Omdat jullie wat te verbergen hebben”

“Iedereen heeft iets te verbergen, en jij al helemaal, Frey. Wij laten je alles zien, verbergen niks voor je, maar de muur om jou heen is hoger dan de muur om Melshaven!”

“Ik wil naar huis.”

“Onnozel kind! Denk je niet dat iedereen hier op dit schip naar een huis verlangt. Of dat nu in Propolis is, of een herinnering waar ze naar terug willen. Soms hebben ze geen huis en is dit hun huis. Sommigen weten niet eens of hun thuis nog thuis is. Denk je dat iedereen hier zin had in een zeiltochtje? Dat iedereen gewoon dacht: ‘gezellig!’ Iedereen hier weet dat we mogelijk sterven. Iedereen hier is al een paar keer bijna gestorven. We verlangen allemaal naar onze families, of ze nou nog leven, of dood zijn. We missen onze geliefden, we missen hoe het vroeger was.”

Deva tikt met haar voet op het dek en lijkt iets te kalmeren.

“Mensen denken dat de verandering betekent dat het opeens anders is. Maar het verandert nog steeds. Alles is constant in verandering, en wij ook. Je kan ertegen vechten, en je kan er om rouwen, dat mag er allemaal zijn. Maar met elke keuze die je maakt draag je bij aan waar de verandering toe leidt.”

Ze kijkt me even aan en ik denk medelijden in haar blik te zien. Alsof ik een soort verdwaald schaap ben.

Leila rent het dek op. “Wat is er aan de hand?”

Deva grimast even.

“Oh onze Frey dacht wat antwoorden te krijgen door de kapitein in haar slaap te bedreigen omdat ze een beetje heimwee heeft.” Ik verstijf. Heimwee. Alsof ik alleen maar een beetje heimwee heb. Alsof elke minuut op zee me niet doet denken aan mijn ouders. Alsof ik Rae niet heb achtergelaten. Ik sta op en loop weg, de trap af, naar mijn bed. Leila en Deva proberen me niet te stoppen.

Ik voel me betrapt. Als een klein kind dat iets stiekem deed. In ieder geval weet ik meer dan hiervoor. De sekte heeft een thuishaven, en in die thuishaven lullen ze ook een heleboel. Zoveel is duidelijk geworden.

Na een half uur hoor ik Deva, Leila en Kathy ook naar bed gaan. Op het dek hoor ik nog steeds gestamp van het feest. Ik hoor ze alle drie in stilte hun tandenpoetsen, en in hun hangmat glijden. Even is het stil tot Kathy begint te praten.

“Toen ik was gevlucht heb ik mijn vader achtergelaten. Ik vond het heel erg, maar hij zei dat hij moest blijven. Hij had gehoord over Propolis, een gerucht. Een plek waar alles anders was. Waar het veilig was. Een plek die iets nieuws wilde opbouwen. Je hoefde alleen maar naar de maan te zingen. Dat was wat er werd gezegd. Een raadsel. Mijn vader was bang dat als ik achttien was, ik geruild zou worden, of zou worden gedwongen voor iemand anders te werken. Hij vertrouwde niet dat het veilig zou blijven voor vrouwen. We weten allemaal hoe snel het niet meer veilig was voor de queers, voor iedereen die niet de norm was. Ik heb er even over gedaan om het raadsel op te lossen. Totdat ik onder de volle maan de Maanzingers vond. Op een dag pakte ik mijn spullen, nam ik afscheid en volgde de instructies op die ze me gaven. Na twee maanden langzaam reizen, en het bijna niet te hebben overleefd kwam ik in Propolis. Ik ga mijn vader waarschijnlijk nooit meer zien. Ik mis hem elke dag.”

Het blijft even stil. Langzaam begrijp ik wat ze probeert te zeggen. Ik knijp mijn ogen stijf dicht, om het niet te laten doordringen. Ik zeg niks terug en probeer in slaap te komen.

De volgende dag besluit ik Judes advies op te volgen en een brief te schrijven. Ik doe het in code. Een beetje morse, wat verschillende talen en ook met wat referenties die alleen Rae kan begrijpen. Er staat niet veel meer in dan: Ik leef, ik kan nu niet weg. Kijk naar de maan, vind ze, vind mij. Ik wilde hen eigenlijk niet vragen om naar mij te komen. Maar waar hen nu is, omgeven door vijanden, is het niet veel veiliger. Hoeveel dagen voordat hen herkend wordt? Rae kennende wil hen niet de afgesproken plaats verlaten tot hen meer weet. Tot hen zeker weet dat ik nooit meer zou komen. Maar er is daar niets behalve een kans om gepakt te worden. Ik maak zes kopieën van de brief en stop ze in onze koffer en een in mijn zak, voor het geval er opeens een kans komt om hem aan iemand te geven. Na enige twijfel schrijf ik ook een brief naar Tyra. Qua inhoud misschien niet mooi, maar wat als ze zich heeft bedacht? Wat als ze mij niet kan vinden?

Tyra,

Ik weet dat je het niet eens bent met mijn beslissingen. En ik weet dat je me zwak vindt. Maar misschien is het wel zwakker van jou om te blijven, dan van ons om te vertrekken. Sorry als ik je heb teleurgesteld. Ik ga naar een plek waar mensen naar de maan zingen. Ofzo.

Misschien tot ziens,

Ik

Aan de ontbijttafel is het gespannen. Ik schraap mijn pap van mijn Barbiebordje waar ik op gesteld ben geraakt en kijk niemand aan. Ik weet niet of ik me schaam, of hoe de emotie heet die ik voel. Het voelt als een grote klomp die mijn voeten naar onder trekt. Jude loopt voorbij en ik word rood en ik voel mijn spieren verstijven. Ik voel iets naar boven komen, maar ik druk het naar beneden en ik kijk weg, de houten tafel is opeens heel interessant. “Het zou een stuk makkelijker voor ons allemaal zijn als je gewoon je vragen stelt aan ons en je excuses aanbiedt aan de kapitein”, zegt Deva.

“En dat je belooft dat je dat niet nog een keer doet want ik heb echt geen zin om de hele tijd alles in de gaten te houden wat je doet”, vult Leila geïrriteerd aan. Het blijft even stil en ik kijk niemand aan.

“Ik zal me gedragen”, zeg ik stilletjes. Het is onverstandig om zo de controle te verliezen. Nog steeds voel ik dat ik die ga verliezen, zo veel storm in mij die naar boven wil razen. Geen woede, maar alsof er een vuist om mijn hart heen zit geklemd. Kathy steekt haar hand uit en houdt even de mijne vast. Ik verstijf en ik voel mijn ogen nat worden.

“Je tranen zijn echt welkom, Frey”, zegt Deva indringend. Ik kijk weg terwijl er een traan over mijn wang biggelt. Het blijft even stil.

“Zullen we gaan trainen?” vraag ik maar, zoekend naar een hint van normaliteit. Samen staan we op.

Die middag vind ik Jude in haar hut. Ik klop eerst. “Binnen!” roept ze. Ik schuifel mijzelf door de doorgang heen. Ik weet nog steeds niet of ik me schaam omdat ik er niet over had nagedacht wat er zou gebeuren nadat ik de kapitein bedreigd had, of omdat ik me schaamde dat ik het had gedaan. Of was het dat ik iets heb laten zien aan Jude wat ik anders niet laat zien, een rauwe emotie, onverwerkt en open.

Jude kijkt me alleen aan met een wenkbrauw omhoog, haar blote voeten rusten op de hoek van het bureau. De middagzon verlicht de ruimte op een aangename manier.

“Sorry”, zeg ik en ik kijk naar mijn voeten.

“Excuses aanvaard, Frey”, zegt Jude meteen. “En als je zo graag bij me in bed wilt kruipen, dan kan je dat ook
gewoon vragen.”

Ik word knalrood, draai me om en verlaat de ruimte. Terwijl ik de deur dicht doe hoor ik Jude luid gniffelen.

Hoofdstuk 10

Frey

De routine van mijn eerste dagen op het schip is gelukkig niet veel veranderd in die paar weken, behalve dan dat er niet elke dag een feest is, en ik ook niet elke dag mijn mes tegen iemands keel houd. Nu trainen Kathy, Leila en Deva met mij mee. Kathy werkt het hardst. Ze oefent zo lang als ze kan en niet verder kan. Ze doet me aan mezelf denken, toen ik op de basis woonde. Altijd jezelf zo veel mogelijk uitdagen, alles willen leren. Leila, al vrij sterk, focust vooral op het sparren. Deva is duidelijk na mij een van de fitste en beter opgeleiden van ons. Technisch kan ze goed vechten, maar soms is ze niet gemeen genoeg. Gelukkig kan ik dat haar leren.

Na onze trainingroutine ontbijten we en trainen we de rest van het schip. Of eigenlijk, wie getraind wil worden. De eerste weken nadat ik aankwam was die les druk bezocht. Maar op een gegeven moment begonnen minder mensen te komen en bleven we over met een groep van ongeveer twaalf mensen. Leila en Kathy gaan na die les iets anders doen. Deva en ik gaan aan de slag met onze taken. Hoe meer dagen er verstrijken hoe meer we praten. Deva is best spraakzaam maar is iets pragmatischer en serieuzer en idealistischer ingesteld dan Leila. Als Leila erbij komt dan wordt Deva opeens heel speels en halen ze grapjes uit, gooien ze water over elkaar heen, klimmen op elkaars rug en stelen ze elkaars eten. Dan kijk ik even om me heen om te kijken of niemand het gezien heeft. Soms voelt het alsof deze mensen hun hele missie niet serieus nemen, maar toch komen ze naar de lessen en er is wel te spreken van een verbetering in hun vaardigheden. Sommigen blijven zelfs om met Deva en mij te sparren, of om iets extra’s te leren. Na de lunch leggen Deva en ik ons toe op het onderhouden, controleren en repareren van vuurwapens die her en der door het schip liggen. Zo ook het musket van Jara. Die had ze blijkbaar ooit uit een museum meegenomen. Na veel gedoe kregen we het aan de praat en Jara bleek ook nog een doos met munitie te hebben. Na het avondeten gebeurt er van alles op het schip. Sommigen kletsen met elkaar of doen een spel, anderen werken nog door. Sommigen maken muziek met elkaar. De routine, het nauwe contact, het iets te doen hebben, geeft me het gevoel dat ik geaccepteerd word. In de avonden, als er geen afleiding is, denk ik veel aan Rae. Ik mis hen en maak me zorgen. Rae kennende heeft hen inmiddels al een heel onderkomen in het bos gebouwd. Maar ik weet hoe eenzaam hen wordt, en hoe erg hen het haat om alleen te zijn.

Gisteren was de eerste plenaire vergadering waar ik bij was. Kathy was onze vertegenwoordiger deze week en ze had me uitgenodigd zodat ik meer zou leren over hoe er besluiten worden genomen. De vergadering was tussen de wekelijkse vertegenwoordigers en zij konden mensen van hun cirkel meenemen. Die cirkelleden mochten niet meepraten. Sommige van die leden brachten soms een briefje naar hun vertegenwoordiger. Mensen luisterden mee en deden een handwerkje. Het oogt gemoedelijk. Deva vertelde me tijdens het eten dat het te veel chaos en teveel gesprek was als iedereen met elkaar vergaderde. Toen duurde het blijkbaar nog langer. Nu moeten alle cirkels vooraf en achteraf alles met elkaar bespreken. Als iemand het compleet oneens is met een besluit moet het soms weer terug naar de vergadering. Maar dat gebeurde niet vaak, vertelde Deva.

De vergadering duurde ontzettend lang. Ik heb urenlang op een krukje gezeten. Eerst werden gevoelens besproken en geschillen. Typisch. Elke vertegenwoordiger vertelde over hoe het in hun cirkel ging. Kathy vertelde over onze cirkel, dat het even hectisch was met een nieuw lid, maar dat de groep nu stabieler is en zo volgde nog een aantal andere cirkels. Toen kwamen er geschillen. De Techcirkel wilde graag later ontbijten omdat ze langer in de nacht opblijven. De mensen die koken wilden niet zulke lange shifts draaien. Beide partijen hebben hun zegje gedaan en moesten vervolgens zelf met oplossingen komen die redelijk waren, tot ze consensus vonden. Na veel over en weer kwamen ze uit op een oplossing: de koks zullen iets achterlaten voor de Techcirkel om zelf op te warmen zodat zij niet op hen hoeven te wachten. Ik dacht bij mijzelf dat als er een baas was geweest, dat die dit meteen had kunnen beslissen. Dan had het ons een half uur gescheeld. Bij Thorben had nooit iemand later eten gehad dan de rest. Als je te laat was, dan had je pech. Na het geschil gingen we over tot de vaste agenda. Er waren verschillende agendapunten. Wij hadden een agendapunt ingebracht over onze plannen voor de missie naar het boorplatform, een handelsmissie die we aan het voorbereiden zijn, en een update over een project waar ik mee bezig ben geweest: het oplappen van een oud kanon.

Jara en Jude hadden een agendapunt over de oliehandel op het boorplatform, en wat deze zou moeten opbrengen. Waar ik had verwacht dat we gingen stemmen, werd er gediscussieerd en voorstellen gegeven, en voorstellen veranderd tot er iets was waar iedereen tevreden mee was. Inefficiënt. Ik kon me moeilijk voorstellen dat deze mensen in een stad wonen waar er zo veel werd vergaderd. Hoe krijgen ze ooit iets gedaan? Ik vond het maar een omslachtig systeem, maar Deva had uiteraard een abstracte uitleg. Dat de nieuwe wereld gebouwd moet worden op vertrouwen en onderlinge solidariteit. Een wereld waar we mogen meepraten over hoe we het samen doen. Of dat nou op het schip, in een cirkel of in een stad is. Door iedereen mee te laten praten en mee te laten beslissen, kunnen we beslissingen maken die werkend zijn voor het collectief en niet het individu. Zo gaat ze wel vaker los, vol met filosofisch gepraat over de toekomst. Als ze op die stoel zat praatte ze altijd vol passie. Ik kon het wel volgen maar mij leek het maar een complexe manier om naar het leven te kijken. Zo lang we nog zo bezig zijn met overleven, waarom moeten er dan ook allemaal morele dilemma’s aan worden toegevoegd? Toen ik klaagde over de lengte van de vergadering, reageerde Leila niet met een ideologisch verhaal. Ze zei: “we vergaderen lang omdat we dit belangrijk vinden. Het is onze manier om gezamenlijk macht uit te oefenen. Om onze eigen koers te bepalen. Als we dat aan een individu zouden overlaten of het loslaten, dan geven we onze macht uit handen. We vergaderen lang omdat we allemaal passie, liefde en hoop hebben voor de toekomst. Als onze vergaderingen kort waren, betekent het dat we niet betrokken zijn. Als het niemand meer echt interesseert wat er gebeurt, dan zijn we pas echt verloren.”

Ik realiseerde me na de vergadering ineens dat Deva niet mijn commandant was. Toen ik om orders vroeg, hield Leila het niet meer en schaterde het uit van het lachen. Ze deed een speelse imitatie van mij, waar ik met een serieus gezicht om orders vroeg. Ik werd een beetje rood maar het begon me wel te dagen dat ik het niet helemaal begrepen had. En dat Jude de kapitein regie had over het zeilen, en het varen en daarom letterlijk de kapitein was. Dat wil zeggen, ze was niet de baas. Ze ging vooral over het schip en het zeilen en ze was het gezicht van het schip naar buitenstaanders toe. En ik had op haar gezeten met een mes tegen haar keel, denkend dat zij de enige was die me een antwoord kon geven.

Zo leef ik al een paar weken tussen deze vreemde feministen op dit schip. Hoe meer ik van ze leer, hoe minder ik van ze begrijp. Of: hoeveel ze me ook uitleggen over wat ze doen, ik blijf het maar een raar systeem vinden.

Vandaag gebeurt er iets nieuws. Met zijn vieren staan we in de kapiteinshut, die blijkbaar helemaal niet zo heet. Het wordt de ‘kleine vergaderruimte’ genoemd. Logisch, want we gebruiken het om te vergaderen. Onlogisch, want het is en blijft de ruimte waar de kapitein vaak te vinden is. Misschien heeft ze veel vergaderingen met zichzelf.

De afgelopen dagen zijn we bezig geweest met het maken van een plan en vandaag lopen we het nog eens door. Vandaag is de dag om het plan waar we al twee weken op broeden tot uitvoer te brengen. We gaan naar een oud boorplatform om handel te drijven met kapitein Ardie. Voor mij is het vooral een kans om mijn brieven voor Rae en Tyra af te geven. Boorplatformen in zee worden door meerdere partijen als neutraal terrein gezien. Ze worden gebruikt om afspraken te maken of te handelen. De Wyckoff heeft olie aan boord meegenomen van de SS Opal en wil die verhandelen met een andere kapitein, Ardie, die een schip heeft dat containers opruimt uit de zee en altijd bereid is om waardevolle spullen door te verhandelen. Tijdens de vergadering heeft Jude mandaat gekregen om eventueel een andere kapitein de olie te verkopen, maar alleen als die het voor dingen zal inzetten die goed zijn voor de zee of mensen. De kapitein die we zouden ontmoeten is een kennis van Jude, en er is al een geruime tijd met hem afgesproken om hem te ontmoeten. Maar zoals het altijd gaat, kan het zijn dat hij niet komt, of een paar dagen te laat komt. Misschien is hij er al.

In de kapiteinshut bespreken we de laatste details en maken we ons klaar voor onze missie. Kathy heeft een grote rugtas. Ik een kleine met benodigdheden voor het geval dat Jude, Kathy en ik op het boorplatform stranden. Al mijn messen zijn veilig weggestoken. Ik neem ook een revolver mee. Samen lopen we het grotere ruim in waar iedereen zich druk aan het omkleden is. Iedereen aan boord is zich masculiener aan het kleden. Sommige smeren wat roet op hun gezicht om een schaduw van een stoppel te creëren. Lange haren worden onder mutsen weggestoken. We weten niet wie er op het schip meevaren van kapitein Ardie, maar in het beste geval zouden ze ons van een afstand bekijken en beoordelen dat we een zo normaal mogelijk schip zijn. Tot in hoeverre dat kan. Wij staan bij onze hangmatten en bekijken de situatie. Grote hilariteit ontstaat als iemand touw en een kussen gebruikt om grote biceps te creëren onder haar kleding.

“Deze mensen kunnen echt niks serieus nemen en zien alles als een grapje”, verzucht ik tegen Deva.

“Laat ze lachen”, zegt Leila. “Waar is het leven anders voor? Wie weet is dit de laatste keer dat ze lachen als dit mis gaat.”

Ik rol met mijn ogen. Natuurlijk neemt mevrouw puppy het voor ze op.

Binnen een paar uur zitten Jude, Kathy en ik op de kleine sloep van het schip. Kathy en Jude roeien de sloep naar het boorplatform. Het is een groot stalen geval, lelijk. Ik vraag me af hoe veel eeuwen het gaat duren voordat dat ding weggeroest is. Het is middag, en de zon schijnt flauwtjes. Het schip van kapitein Ardie, een ijzeren doos, ligt aan de andere kant van het boorplatform te dobberen. Het is een motorboot, met wat geïmproviseerde zeilen. Alsof de kapitein zijn eigen schip niet wilde inruilen voor een zeilschip en er zelf maar wat van gemaakt heeft. Ver zijn we niet van een kust. Ik had Jude gevraagd of ik hier van land kon, ze zei dat ze het niet zou aanraden. De kliffen om het land heen zijn hoog, de regio erachter vrij onbewoond en onbekend. Vanaf daar zou lopen of rijden naar huis langer zijn dan vanaf Propolis, en vereiste me om nog een zee over te steken.

Wat ik waardeer aan Jude is dat ze me altijd mijn eigen beslissingen laat maken, maar me wel de feiten geeft zoals ze zijn. Waar ik eerst dacht dat Jude misschien zou liegen, heb ik hier eigenlijk nog nooit iemand hier op een leugen betrapt. Dus ik geloof haar.

We leggen onze sloep vast en klimmen omhoog aan de rongen van een van de benen van het platform. Het is een hoge klim, maar niet zo hoog als de Opal en Kathy doet het zonder een moment van angst. Twee keer per dag, als het rustig weer is, laat ik haar naar het kraaiennest in het schip klimmen. In het begin ging het langzaam, maar nu, na twee weken, gaat het haar steeds makkelijker van af. Ik voel een vlaag van trots terwijl ik haar zo zie klimmen.

Wanneer ik mijzelf over de reling hijs staat er al een man klaar. Hij is niet erg groot. Hij heeft een blauwe muts, waaronder bruine krulletjes uitsteken. Hij heeft een gouden oorbel en zwarte, wat vieze werkkleren aan. Hij lijkt ongewapend. Zijn gezicht is gebruind en hij oogt ongeveer vijftig jaar. Ik kijk hem aan en sta stil en dreigend naast de reling. Ik hou zijn bewegingen in de gaten. Misschien is dit Ardie niet. Misschien is dit een ander persoon. Kathy klimt over de reling langs mij heen. En daarna volgt Jude. Judes gezicht licht op zodra ze het het gezicht van Ardie ziet, gooit zichzelf lachend over de reling heen en sprint zowat in de armen van de man. De twee lachen hard en knuffelen elkaar. Ik kijk in horror toe. Als de man een mes in zijn hand had gehad, had ze nu al dood kunnen zijn. Maar ze lachen, en ze slaan elkaar hard op de rug, alle twee met een grote grijns. Kathy kijkt mij met een lach aan. Ik kan haar grijns niet beantwoorden. Hoe kan ik Jude veilig houden als ze zich zo gedraagt?

“Daar ben je dan! En wat heb jij bij je? Wat een schip! Je moet me echt alles vertellen!” roept hij uit. Hij is een beweeglijke man die spreekt met zijn handen. “Wie zijn je vrienden? Die ene ziet er niet vrolijk uit.”

Jude grijnst. “Wat, Frey? Dat is echt een zonnetje in
huis joh.”

Ardie wijst naar een klein gebouwtje op het dek van het platform en gebaart dat we daar naartoe kunnen gaan. Kathy draait wat nerveus heen en weer en Jude kijkt haar kort aan. “Kathy is op zoek of er nog wat bruikbaars te vinden is”, zegt Jude tegen Ardie.

“Is het oké voor jou als ze op zoek gaat?” Ardie kijkt Jude even aan.

“Dit platform is zoveel het jouwe als het mijne, Jude. Al mijn bemanningsleden zijn aan boord van mijn schip, maar als jullie iets waardevols vinden, en jullie zijn bereid te delen, laat het dan vooral weten.”

Kathy schiet ervandoor. Ik loop naar de reling van het platform en zwaai tweemaal, opgelucht om te horen dat Ardie de enige is die op het olieplatform is. Leila zwaait tweemaal terug zodat ik weet dat ze me gezien hebben, dat alles goed is. Ik verplaats me snel een aantal voetstappen van Jude vandaan, die samen met Ardie naar het kleine gebouwtje loopt.

Het gebouwtje was ooit wit en nu is het mossig groen. De deur gaat piepend en krakend open. Ik wil graag als eerste naar binnen, om te kijken of het veilig is. Maar Jude en Ardie moeten er niets van hebben en stampen vrolijk naar binnen. Ardie stommelt wat in het donker en vindt een touw om de rolluiken naar boven te trekken zodat er wat licht naar binnen schijnt. Waarschijnlijk aten vroeger de werkers hier hun lunch. Een eenvoudig setje tafels en stoelen van metaal en wit plastic. Een aanrecht van metaal met witte smoezelige kastdeurtjes. Er staat zelfs nog een magnetron op het aanrecht. In de hoek staat een bruine leren bank, nog in goede staat, met een tafeltje ervoor. Ardie ploft neer en gebaart Jude hetzelfde te doen. Ze kijken elkaar aan en maken enthousiaste geluiden en vliegen elkaar nog een keer in elkaars armen. Hier ga ik echt met Jude over praten als we aan boord zijn. Hoe kan ik haar beschermen als ze zich zo goed als in de armen van een potentiële vijand gooit? Wat als Ardie niet meer de man is die Jude denkt? Wat als er iets veranderd is? Misschien beeld ik me dingen in, maar het idee dat ik van dit platform af zou komen zonder Jude veilig te hebben gehouden maakt dat ik me nerveus voel. Ik ga op een tafel zitten en bekijk het schouwspel aandachtig.

“Meisje! Het is gelukt! Ik dacht even dat we het niet zouden redden, er ging van alles stuk en ik moest een schip uit elkaar trekken om deze te repareren om de tocht te kunnen maken.”

Jude schudt met haar hoofd en lacht. “Ja, koop een boot, werk je dood, zei mijn vader altijd.”

“Dat zei hij zeker”, zegt Ardie met een knipoog.

“Dat doet me eraan denken…” Ardie maakt opeens een onverwachte beweging naar zijn tas. Ik spring op mijn voeten, klaar om in te grijpen als hij een wapen uit zijn tas trekt. Ardie kijkt op en wijst naar mij terwijl hij in zijn tas graait.

“Zonnetje in huis, zeg je? Zij heeft echt iets nodig om dat scherpe randje eraf te halen”, zegt Ardie, zijn neus ophalend.

“Wat kan ik zeggen, Frey neemt mijn veiligheid erg serieus. En laat me raden: jij hebt exact in je tas wat je denkt dat ze nodig heeft?”

“Dat heb ik inderdaad!” zegt hij triomfantelijk terwijl hij bekers en een fles met doorzichtig vloeistof uit zijn tas haalt.

In een mum van tijd giet hij drie glazen vol en voor ik iets kan doen zie ik die twee al proosten en de inhoud van het mysterieuze bocht achteroverslaan. Ik sta op het punt om in te grijpen. Ik wil het glas wel uit haar handen slaan. Wat als ze informatie prijsgeeft, of dingen doet waar ze spijt van heeft? Maar om zo’n grote interventie te doen, het moment dat ze heeft te verstoren, misschien zal ze me daarna nooit meer aankijken.

“Neem ook, neem ook, kan je gebruiken!” zegt de man tegen mij met een knipoog. Ik negeer hem en kijk hem strak aan.

“Ik denk dat Frey je avances niet zo waardeert, Ardie, laat haar maar”, zegt Jude.

Hij haalt zijn schouders op en schenkt nog een glas voor hem en mijn kapitein in.

“Op je ouders”, zegt Ardie terwijl beiden hun bekers heffen en nog een shot nemen.

“Dus, Ardie, nog steeds in de containerbusiness?” zegt Jude rustig terwijl ze zich verder op de bank installeert.

“Business is booming. Soms breek ik ze open, zit er niks in. Soms breek ik ze open, boem, jackpot. Verplaatsen, verpatsen, mensen betalen er goud geld voor.”

“Vind je het gek?” zegt Jude. “Ik was bijna mijn schip kwijt aan zo’n groot ding, ik kon maar net uitwijken, het zou me een hoop slapeloze nachten schelen als die dingen gewoon weg zijn.”

“Ach weg, weg zullen ze niet zijn, zoveel schepen zijn er gezonken. Maar ik heb geleerd dat het een veel lucratievere business is om ze te verplaatsen.” Hij zit relaxed achterover gezakt in de bank en heeft een twinkeling in zijn ogen. Jude kijkt hem verbaasd aan.

“Verplaatsen? Ik dacht dat jij helemaal in je ’bescherm de wateren, ruim de zee op’ fase zat?”

“Ach, ik moet ook eten. Boten onderhouden is niet zo makkelijk meer, je kan niet eten van principes alleen.”

“Waar verplaats je ze dan naartoe?”

“Waar de rijke geldschieter ze naartoe wil. Kijk, een aantal van die grote heren in het noorden hebben ontdekt dat aardig wat bootjes het nog redelijk doen, en vervoeren soms goederen. Een aantal hebben al wat kapiteins en mensen gevonden die ook daadwerkelijk kunnen varen, wat een hoop scheelt, want meer boten op de oceaanbodem doet niemand iets goed. Afijn. De hoge heren spelen baas van de zee en proberen elkaar te ontmoedigen en te dwarsbomen zodat ze hun monopolie kunnen in hun gebied behouden. Zodat niemand met andere waren hun plannetje komt verstoren, en dan kom ik in het spel. Sleep iets zwaars naar passages toe, net op een onhandige plek.”

Jude lacht en grijnst naar Ardie.

“Dus jij bent die containers aan het verplaatsen zodat boten erop stuk slaan?”

“Zakje goud hier, zakje goud daar. Soms betalen ze me om ze weg te halen of om ze te verplaatsen. Begrijp me niet verkeerd, ik ga ze niet helpen een of andere commune te saboteren ofzo, daar mogen ze hun eigen leven voor wagen.”

“Zo ken ik je weer Ardie, toch nog dat morele kompas.”

Hij schenkt hun glazen weer vol. Ik kijk met lede ogen toe. Inmiddels voel ik me redelijk nutteloos en gaan mijn gedachten naar Kathy die ergens aan het verkennen is. En ik hoop dat de man gelijk had, dat er niemand is.

“En jij, Jude, wat is dat schip joh. Hoe kom je daar nou weer aan? Ik weet dat je hiervoor ook al op dat soort schepen voer, maar dan een tikkeltje kleiner.”

Jude krijgt een gluiperige blik en grijnst breed.

“Wat denk je?”

“Weet ik veel, iemand omgekocht? Lijkt me sterk dat je hem zelf hebt gebouwd.”

“Het is een replica van een oud handelsschip”, zegt Jude trots. “Ik ben naar een museum gereisd met een heel klein groepje en heb het ding zo uit de haven van de stad gejat.” Ze begint ineens enorm te lachen. Ik kijk even op.

“Die mensen, Ardie, je had het goud gevonden. Ik had natuurlijk opgelet of er andere boten waren, of iemand ons zou kunnen volgen. Wij voeren er gewoon mee weg, op klaarlichte dag. Niemand kon iets doen.”

Ardie lacht met haar mee. “Bold move, kiddo”, zegt hij met een tevreden gezicht.

“Zo goed je te zien, Ardie”, zegt Jude na nog drie glazen van de drank. Ze hebben inmiddels wel een deal over de olie. Ardie zal het krijgen voor een zak goud en hij biedt ook aan een reeks containers naar een locatie te brengen die Jude op een kaart aanwees. Ze zag de kaart inmiddels dubbel en ik moest haar helpen de plek aan te wijzen. Ik had er met mijn nagel maar een kruisje in gezet want ik twijfelde of Ardie zich deze hele avond nog wel zou herinneren.

Kathy is inmiddels ook naar binnen geslopen en zit naast mij. Jude en Ardie zitten in hun eigen wereld. Ze zingen een aantal liederen. Soms vervallen ze voor tien minuten in een zwijgen waar ze alleen zeggen:

“Zo goed je te zien, fijn dat je leeft.”

“Jij ook Ardie, niet doodgaan he.”

Dan begint Ardie aan een heel brabbelverhaal over Judes ouders. Over hoeveel hij niet van ze had gehouden, dat ze nog een mooie tocht hadden gemaakt naar de Noordpool, dat hij zich Jude nog herinnerde toen ze nog zo’n klein meisje was.

“Oh, ik mis ze nog elke dag, Jude. Waarom is de zee zo onvergefelijk?” Hij is bijna in tranen en zij geeft hem een dronken knuffel. Ik schuifel ongemakkelijk heen en weer bij het besef dat Judes ouders ook op zee zijn overleden.

“Gelukkig zet jij hun nobele werk door, Ardie”, zegt Jude met een emotionele stem.

“Ik probeer het, ik probeer het, maar het zijn andere tijden.”

Opeens verstijft hij een beetje en kijkt hij Jude aan. Alsof alle alcohol opeens is verdampt uit zijn bloed, zegt hij heel serieus: “ga geen domme dingen doen hè. Ze roeren zich in het noorden. Een aantal steden beginnen zich te verenigen, met Brekerzand het ergste van allemaal, ze willen weer alles aan de praat krijgen, er zijn zelfs geruchten dat ze een stel nieuwe fabrieken hebben gebouwd op steenkool, soort achttiende eeuw onzin. Ze zijn zelfs bezig met een stoomtrein. Het gaat niet goed met de landbouw en hele gebieden zijn overstroomd, andere te dor geworden. En een paar jaar geleden al die bosbranden, de stormen, mensen beginnen hun hoop te verliezen.”

Jude kijkt hem alleen maar aan.

“Nog even en die steden verenigen zich en starten ze een staat en niet op de manier van, ‘oh leuk gezellig verenigd’, Jude. Iemand met jouw vaardigheden moet daar ver, ver vandaan blijven. Voor je het weet zit je vast met een pistool tegen je hoofd om werkers van stad naar stad te vervoeren of iets anders vreselijks.”

Jude probeert te knikken. “Ik heb de geruchten gehoord, Ardie, maak je geen zorgen.”

“Ik weet dat er ergens veilige plekken zijn, vast verder in het zuiden, waar er wat minder over is van voor de verandering”, zegt Ardie.

Jude knikt alleen maar. Ze kijkt glazig uit haar ogen.

“Blijf in het zuiden Jude, bouw een leven op”, spreekt hij melancholisch. “Ik weet niet waar je woont behalve op je schip, maar als je een plek hebt gevonden waarvan je houdt, bescherm het, want het zal er niet voor altijd zijn.”

“Doe even niet zo serieus man, Ardie. Ik waardeer je bezorgdheid maar kijk, ik word goed beschermd!” Ze wijst tussen mij en Kathy in.

Het is duidelijk dat we hier een nachtje moeten doorbrengen want Jude gaat het niet redden om op de sloep te klimmen zonder overboord te slaan. En zo denkt ze er blijkbaar zelf ook over want ze is al in slaap gevallen op de bank. Ardie, met zijn muts wat over zijn ogen geduwd, leunt achterover en steekt zijn neus in de lucht. Hij valt in een diepe slaap.

Hoofdstuk 11

Frey

De volgende dag begeleid ik de kapitein naar haar kamer in de kleine vergaderruimte waar ze lamlendig in haar bed gaat liggen. Voordat we het platform verlieten, was er een berg tranen, vooral van Ardie. Jude was nog verrassend kwiek voor de hoeveelheid alcohol die ze had weggeslagen. Tenminste, het lukte haar naar beneden te klimmen zonder in de zee te vallen. Wel hijgend en puffend, en soms vroeg ze: “zijn we er al bijna?” De zee voelde minder rustig aan dan de afgelopen dagen. Er waaide een felle wind en het kostte ons heel wat energie om met de sloep terug naar De Wyckoff te varen. Grote grauwe wolkenpakken hingen boven ons. Voordat we weggingen vroeg ik Ardie om de brieven af te geven bij de kroeg waar we hadden afgesproken als er iets mis zou gaan. Hij kon me niks garanderen, maar Jude drong bij hem aan en hij knikte. De hele nacht was ik wakker gebleven terwijl Ardie en Jude op de bank aan het ronken waren en Kathy in een hoek lag opgekruld. Je weet op een plek als deze nooit wie er tevoorschijn komt als het donker wordt. Wie er nieuwsgierig wordt. Het gaf me tijd na te denken. Jude was haar hele leven al op zee, en heeft daar ook haar ouders verloren. Ze weet hoe het is om alleen te zijn. Ze draagt zo veel verantwoordelijkheid elke dag, om ons door deze zee heen te navigeren.

Voordat we weg konden, hadden we de olie getransporteerd naar het schip van Ardie. Het was een heel gemanoeuvreer, want het was niet te doen om het spul eerst het platform op en af te slepen, in de jerrycans waar het in zat. Dus we legden de boten naast elkaar, en met touwen en met een hoop gesjor brachten we het spul van schip naar schip. Eigenlijk had iedereen verwacht dit gisteravond te kunnen doen. Maar na een paar uur had Deva geconcludeerd dat wij die avond niet meer terug zouden komen. De bemanning heeft 24 uur lang in hun verkleedkleren rond gelopen, vertelde ze met een glimlach.

Ik breng Jude naar haar bed en neem een grote fles water voor haar mee die ik naast haar bed zet. Ik kijk haar aan met priemende ogen en overweeg even om boos te worden. Maar ik had geleerd van Deva dat je beter een vraag kan stellen, om iemand beter te begrijpen dan uitgaan van je eerste gedachte.

“Waarom besloot je zo dronken te worden en je niet aan de missie te houden, Jude?” vraag ik maar, al had ik haar het liefst van boord gegooid. Ik word niet vaak boos. Maar als het om haar gaat, lijkt het alsof mijn lontje wat korter is geworden. Sinds ik op dit schip ben is het sowieso moeilijker om mijn geduld te bewaren. Is dit de persoon die ik word als de dingen niet gaan zoals ik wil? Ze kijkt me aan en kreunt terwijl ze zich laat zakken op het bed.

“Oh nee, krijg ik nu een preek van jou?”

“Nou, als er iets was gebeurd”, begin ik geïrriteerd, “hoeveel mensen had ik dan moeten vermoorden om je veilig te houden? Wat als er iets zou gebeuren op het schip? Dan konden we niks beginnen omdat jij niet meer op je benen kon staan.”

“Jij hebt wel een dramatisch randje hè”, zegt ze plagerig terwijl ze zich op haar rug laat zakken op het bed.

“Oh, ik ben zo blij als ik van dit schip af ben en niet de hele tijd paraat hoef te staan”, verzucht ze luid terwijl ze onder haar dekens gaat liggen.

Ze kijkt even naar het plafond en wendt zich dan tot mij.

“Wat zou jij doen, Frey, als je nog één keer de kans kreeg om met iemand van wie je houdt, een avond door te brengen? Wie weet zie ik hem wel nooit meer. Bovendien is er niks gebeurd! Er gebeurt bijna nooit wat”, vervolgt ze sarcastisch. “Niemand is hier, je bent op de veiligste plek op aarde.”

Opeens vliegt de deur open en Leila rent naar binnen.

“Kapitein, een onbekend schip vaart recht op het platform af. We hebben het schip opgezocht in de logboeken en we herkennen het niet als een kameraad.”

“We moeten wegwezen”, zegt Jude meteen en ze gaat rechtop zitten en springt van haar bed.

Na een tijd staan we met verschillende facilitatoren op het dek. De sfeer is gespannen. Het schip komt steeds dichterbij. Even denk ik aan wat Ardie had gezegd over de heren in het noorden die zich de zee toeëigenen. Jude had wat zeewater over zichzelf heen gegooid dat in een ton stond, om wat wakkerder te worden. We staan in een kleine cirkel op het dek.

“Wat is het plan?” vraagt Jude aan mij en Deva. Ze kijkt ons verwachtingsvol aan, en de anderen ook.

“Wij hebben misschien wel een plannetje”, zeg ik
grijnzend.

Deva en ik hadden al best wat plannen gemaakt, en uitgedacht hoe het beste een schip aan te vallen, of onszelf te verdedigen. Het beste wat je dan kan doen, is bedenken hoe men dat vroeger deed. Ons schip is vol, en we zijn niet erg wendbaar. Het kleine schip dat op ons afkomt zit vol mensen, dat is te zien via de verrekijker. Het is een klein jacht dat niet van ijzer of hout is gemaakt, maar mogelijk van polyester. Hij vaart snel. Het schip van Ardie is al vertrokken, een andere richting uit. Daar was het jacht niet geïnteresseerd in. Hij stuift op ons af met een snelheid die wij niet kunnen bijbenen. Er zit een werkende motor in en het is een kwestie van tijd voordat hij ons zal inhalen.

Jude zet koers voor de woelige zee en de donkere lucht die er hangt. De bemanning is zenuwachtig. Nog nooit eerder was De Wyckoff zo dicht bij een ander vijandelijk schip geweest. Het schip mindert vaart en komt steeds dichterbij. En op een gegeven moment gaat de motor uit.

“Laat je zeilen zakken en geef je over, we vorderen deze boot!” horen we van het schip af komen. Het is een luide stem. Jude loopt richting het dek en zet een lage stem op.

“Waarom zouden we dat doen?” schreeuwt Jude naar het andere schip.

“Alle schepen in deze regio van de zee behoren toe aan Heros, de eigenaar van dit gebied”, schreeuwt de man terug. Echt ongelofelijk, kan ik alleen maar denken. Mensen zijn zich echt land en zee aan het toeëigenen.

“De zee is van niemand, dus wij hebben niemand om ons aan over te geven”, schreeuwt Jude met een grijns op haar gezicht. De adrenaline heeft het duidelijk gewonnen van haar kater. Ze staat fier en recht overeind, haar haren wapperen in de wind. Maar ik zie ook de wallen onder haar ogen. Hoe lang zal ze dit volhouden? Het blijft even stil aan de andere kant, alsof ze niet hadden bedacht dat verzet ook een optie zou kunnen zijn. De meeste bemanningsleden op De Wyckoff zijn verstopt zodat ze niet kunnen zien met hoeveel we zijn.

“Dan komen we aan boord en dan nemen we het in”, schreeuwt de man. “Als jullie je nu overgeven, sparen we jullie.” Met mijn verrekijker zie ik dat de mannen aan boord verschillende pistolen uit een koffer halen. Of ze werken is een tweede vraag. We zijn gelukkig nog niet binnen schietafstand. Ik haast me over het dek heen om Jude te bereiken en te gebaren dat ze zichzelf verkapt moet opstellen. Beneden hoor ik vlugge voetstappen en het rollen van grote wielen. We hebben nog twee minuten nodig. Dan zijn ze binnen ons bereik. We hebben ongeveer drie kansen om het goed te doen. Hun schip is klein en wendbaar. Als het ons niet lukt hen te raken dan zal het leiden tot een hand tot hand gevecht en ik weet wat de bemanning van De Wyckoff kan. Niet genoeg.

“En als ik jullie nou vertel dat het een heel slecht idee is”, schreeuwt Jude naar de boot, die steeds dichterbij komt. Het begint zachtjes te regenen terwijl de schepen zij aan zij komen te liggen. Nog een paar meter en dan ligt het precies binnen ons bereik. Ik zie op het dek de mannen zich klaarmaken om op ons schip te komen.

Het jacht reageert niet. Jude kijkt naar mij en ik knik. Ik ren naar de trap die naar het ruim leidt en schreeuw uit alle macht: “vuur!”

Er klinkt een enorm gebulder. Het duurt even voordat de mannen doorhebben dat ze beschoten worden met een kanonskogel. Ze zijn verbaasd en geschrokken door het harde geluid en de rookpluimen. Het kanon dat De Wyckoff bij zich draagt is een overblijfsel uit een ver verleden. Jude had hem laten staan omdat ze het wel een mooi ding vond, nooit met het plan om het daadwerkelijk te gebruiken.

Met mijn verrekijker zie ik ze in paniek op en neer rennen. Een kanon hoeft hun polyester jacht maar één keer te raken om een gat te veroorzaken dat niet zo makkelijk weer dicht te timmeren zou zijn. Een paar schoten worden op ons gelost met hun handpistolen, maar zonder succes. Jude staat verdekt bij het roer en schreeuwt: “klaar voor nog een rondje?” Een felle bliksemschicht vult opeens de grauwe lucht achter ons en verlicht haar vastberaden en natgeregende gezicht.

“Vuile heks!” horen we alleen maar.

“Dit was je eerste waarschuwing!” roept Jude terug.

In een paar sprongen sta ik naast Jude.

“Laten we nog een schot vuren, we moeten van dit schip af”, zeg ik.

“We kunnen hem ook proberen te snel af te zijn”, zegt Jude, maar nog steeds met een grote grijns. De wind begint op te steken. Haar handen zijn aan het roer, haar laarzen stevig op het dek.

“Als we deze boot niet tot zinken brengen, kan hij terug gaan naar de haven en met meerdere boten terugkomen!” antwoord ik.

“En dan, Frey? In dit weer komen ze niet terug hoor! Waarom zouden we ze tot zinken brengen?” vraagt
ze nonchalant.

“Omdat het je een doelwit maakt, Jude! Ze zijn daarnaast een stuk sneller dan wij, en als ze iets meer afstand houden, kunnen we ze niet raken. We hebben maar een paar kogels. We liggen er nu goed voor. We willen niet dat ze ons dagen blijven volgen.”

“We zullen altijd een doelwit zijn met dit schip Frey, maar ik laat het aan jullie over. Ik heb andere dingen om me druk over te maken”, en zij wijst naar het grauwe weer dat over ons heen lijkt te komen. Kathy, Deva en Leila komen tevoorschijn, en kort steken we onze hoofden bij elkaar. We kunnen het niet gebruiken dat dit schip ons gaat achtervolgen en als ze besluiten een andere kant op te gaan, dan weten ze dat er een schip als De Wyckoff met kapitein in deze wateren is. Dat is gevaarlijke informatie om openlijk in de wereld te laten zijn.

“We moeten van ze af”, zegt Leila, haar donkere haar plakt tegen haar gezicht aan. We zitten gehurkt op de grond, onze knieën raken elkaar aan. Onze handen tegen het hout op het dek. Het blijft even stil terwijl we de opties afwegen. Het schip zou ook slim kunnen zijn, en keren, terug naar het boorplatform varen en deze storm uitzitten. Maar ik zou niets liever willen dan dit kanon nog een keer uitproberen.

“Ze kunnen zwemmen naar het boorplatform”,
zegt Kathy.

Deva en ik kijken elkaar aan, ik zie in haar hetzelfde als wat ik voel. Tijd om deze mensen af te schudden en maken dat we wegkomen. We knikken naar elkaar en roepen tegelijkertijd: “Vuur!”

En dit keer is het raak. Eén van de kanonskogels vliegt door de boeg van het schip en door mijn verrekijker zie ik de mannen paniekerig heen en weer rennen. Het kanongebulder is luid. Luider dan ik had gedacht en er klinkt een piep in mijn oren. Het kruit stinkt.

Jude draait De Wyckoff al, en we zeilen verder weg van het boorplatform en de kust, onze koers gericht op de plek op de horizon waar het weer er minder onheilspellend uit ziet, in de hoop de oplaaiende storm te ontvluchten.

We zijn al te laat. Al varen we weg bij het gevaar van de bewoonde wereld, het weer is omgeslagen. Het is roerig op het water en ik ben weer misselijk. De afgelopen weken waren best genadig geweest. Grijs en miezerregen, soms met wat zonnestralen er tussendoor. Maar nu begint de herfst echt in te treden en is het seizoen voor storm aangebroken. Jude staat, nog steeds met een kater, achter het roer. Ik kan me niet voorstellen wat het kanongebulder met haar hoofd heeft gedaan. Ik sta naast haar en probeer niet over iets heen te kotsen terwijl ik haar probeer te vertellen hoe het benedendeks gesteld is. De mensen die de kanonnen hebben bediend zijn niet gewond geraakt, al hebben sommige wel last van piepen in hun oren. De meeste mensen zijn tevreden over de genomen beslissing om het schip te zinken. Een aantal vindt het wreed, en er is een klein debat gaande of het wel ethisch was, wat we hebben gedaan.

“Sommigen van jullie doen zo moeilijk over het maken van keuzes die soms gewoon moeten om te overleven”, zucht ik tegen Jude. “Als het gaat over wij of zij, dan weet ik wel wat ik kies. Al dat eeuwige gediscussieer. Het is gebeurd, waarom kunnen ze het niet gewoon laten gaan?” Ik vind het fijn om even tegen haar aan te praten.

“Ook die stemmen hebben we nodig, Frey. Iedereen doet altijd alles om te overleven, maar we moeten het ook waard blijven om te overleven. Als we alles kapot maken voor ons eigen ik, komen we dan niet weer in hetzelfde spoor dat ons naar de klimaatverandering, oorlogen en de verandering heeft geleid?”

Ik kijk haar geërgerd aan. “Jij ook al? Je lijkt Deva wel!”

Ik ga iets rechter staan, met mijn schouders naar achter, en zeg luid en theatraal: “Wij zijn de toekomst, de heerschappij van de kapitalisten komt alleen ten einde indien wijzelf ons geïnternaliseerd patriarchale individualisme ontleren.”

Jude lacht naar me, en kijkt turend over de hoger wordende golven. “Je mag erom spotten, maar velen van ons denken zo. Misschien is het goed om voor jezelf eens te onderzoeken hoe je er zelf eigenlijk over denkt. Wat doe jij, Frey? Om de wereld te creëren die we willen zien voor de generaties na ons?.”

Veel tijd om erover na te denken heb ik niet, want ik voel dat de verandering in het weer serieuzer begint te worden. Dreigender. De wind wordt luider en harder en een enorme golf komt op ons af.

“Hou je goed vast, Frey”, hoor ik de kapitein zeggen terwijl we de golf beklimmen. Ik vind dit allesbehalve leuk.

“Weet je wat je doet?” vraag ik aan haar.

“Zo snel mogelijk deze shit uit!” schreeuwt ze over het kabaal van de zee heen.

Jude begint dingen over het dek te commanderen. “Ga naar beneden, Frey, loop niemand in de weg die nu aan het werk is, en vertel anderen hetzelfde te doen.”

Balancerend en me vastgrijpend aan van alles baan ik me een weg naar beneden. In het ruim onder mij is iedereen spullen aan het vastsjorren en ook in het onderruim hoor ik stappen waar mensen waarschijnlijk onze bergen met tech aan het opruimen zijn. Deva, Kathy en ik zitten bij elkaar. Leila rent met een aantal anderen over het dek en is aan het werk.

“Wat voor storm kan dit schip aan?” vraagt Kathy zachtjes. We vragen het ons allemaal af.

De afgelopen weken was ik wat over mijn angst van de zee heen gestapt, het kon ook niet anders. Maar nu zweet ik uit elke porie. Mijn maag draait zich om, en ik wil dat ik de film even kan doorspoelen, een hoofdstuk kan overslaan. Maar ik zit in een hoekje, mijn armen om mijn benen heen. De vorige keer dat ik zo hopeloos bang was moesten we het schip verlaten. Toen renden we naar een stel boten. Ik was bang, maar we hadden iets te doen. Ergens om te komen. Nu is het een kwestie van aftellen. En hopen.

Deva doet een schietgebedje terwijl bliksem en donder elkaar opvolgen. Het geluid vult mij met spanning. Kathy kruipt tegen mij aan en aangezien het mogelijk onze laatste uren op aarde zijn, sla ik mijn arm om haar heen. Haar sprieterige haar onder mijn kin, haar warmte tegen het mijne. Maar lang duurt het moment niet en ik zoek naar een emmertje, dat ik nogmaals vol kots. Ik ben niet de enige die hun eten niet kan binnenhouden. Het ruim stinkt naar angstzweet en braaksel, maar ik houd me niet bezig met de geuren en geluiden van de bemanning. Ik denk aan Jude, die nu aan het roer staat. De bemanningsleden die nu boven zijn hebben allemaal een harnas aan, zodat ze niet van boord kunnen vallen. De rest moet beneden blijven en wachten. Ik ril. Als iemand me nou heel hard op mijn hoofd slaat, dan hoef ik dit niet meer bewust mee te maken. En dan word ik wakker. Of niet. Allemaal goed, zolang dit moment maar voorbij is.

Even moet ik denken aan de vraag van Jude: wat ik zou willen nalaten aan de generaties na ons? Ik heb nooit gedacht aan wat ik wil nalaten. Ik heb altijd alles gedaan om Tyra te zien. Om Rae te beschermen. Om in leven te blijven. Als ik nu sterf, wat laat ik dan na? Ik heb weliswaar Melshaven verlost van die klootzak van een Eros Mel, maar is dat genoeg?

Ik voel Kathy naast mij onrustig worden.

“Het is al een stuk minder”, zegt ze opeens. Ik betwijfel het. Wat is minder? Minder hoge golven? Minder wind? Zit Kathy op een ander schip dan ik?

Ze probeert op te staan en balanceert om niet om te vallen in het wild deinende schip. Het is donker en waggelend probeert ze haar weg te vinden naar de trap.

“Wat ga je doen?” vraag ik aan haar.

“Ik ben er klaar mee hier te zitten. Ik wil wat te doen hebben, misschien kan ik helpen.”

Ik kijk haar geïrriteerd aan.

“Ga nou niet in de weg lopen, Kathy”, roept Deva naar haar. “We kunnen wel een lied zingen, of een spel spelen.”

Maar Kathy heeft een moment van moed, zoals ik dat wel eens eerder bij haar heb gezien. Bang op het ene moment en dan opeens gaat er een knopje om en dan valt ze een man aan op het cruiseschip. Ik zie in het donker aan haar houding dat ze een vastberaden opleving heeft en ze vervolgt haar weg richting de trap. Deva roept haar nog na, dat ze niet zo dom moet doen. En dat ze, als ze toch dom gaat doen, zichzelf tenminste aan de boot moet zekeren.

Maar Kathy heeft nog niet de kans gehad om zich te zekeren voordat het schip een onverwachte beweging maakt. Ik rol bijna over de vloer naar de achterkant van de boot.

Over het gebulder van wind en golven heen hoor ik opeens: “Mens overboord!”

Mijn adem stokt, en voor zover er nog bloed in mijn ledematen stroomt, trekt het weg. Ik hoor niks meer en ik sta op. Deva probeert mijn voeten te grijpen, maar ik ben te snel en ik sprint zover ik kan door het ruim heen. Op weg naar de trap die Kathy zojuist heeft gebruikt. Al moet ik in dat water springen, ik haal Kathy terug. De zee heeft al genoeg mensen van mij afgenomen. Het zeeschuim spat over mijn gezicht wanneer mijn voeten omhoog klimmen en mijn hoofd boven het luik uitsteekt. Om me heen zie ik bemanningsleden rennen, een ton overboord gooien, en daarna een reddingsboei met een oranje touw eraan. Opeens staat Leila naast mij en duwt me bijna de trap af.

“Nee!” schreeuwt ze en voor ik het weet voel ik armen om mijn benen heen en maakt mijn lichaam contact met het natte hout onder het luik. Een persoon werpt zich boven op mij. Deva. Ik herken haar geur. Mijn lichaam worstelt nog even symbolisch met dat van haar. Maar ik weet dat er niks meer is wat ik kan doen, wat ik kan veranderen, dus zo blijven we liggen. “Je kan niks doen, Frey, en je moet jezelf niet in gevaar brengen”, schreeuwt Deva over het gehuil van de zee heen.

Ik keer in mijzelf en luister naar elk geluid dat erop kan wijzen dat Kathy is gevonden. Maar het geroep van de bemanning, de voetstappen, niks wijst erop dat Kathy uit het water wordt gehaald. En hoe meer minuten er verstrijken, hoe zekerder ik weet dat ze nooit meer de trap naar beneden zal komen aflopen.

Hoofdstuk 12

Frey

Er gaat een lange tijd voorbij voordat de wind gaat liggen en de zee een zekere kalmte terugvindt. Of het minuten of uren zijn, ik heb geen idee. Ergens in mij bestaat er nog een hoop dat Kathy gewoon aan boord zal staan. Met een regenjas aan, naast Jude naar een kaart te kijken. Of dat ze via een andere weg naar het onderruim is gegaan. Of de kleine vergaderruimte is ingedoken. Deva’s lichaam ligt nog steeds op het mijne. Voetstappen komen naar de trap en een stem roept: “Jullie kunnen naar boven komen.”

Maar ik weet niet of ik wil bewegen. Deva strekt zich uit en zoekt naar mijn ogen. Ik kijk weg. Ze strekt haar armen en haar benen, nu los van onze onvrijwillige omarming. Ze loopt de trap op, en ik weet dat ze verhaal gaat halen. Ik wil dat ook. Ik beweeg mijn lichaam voorzichtig en laat bloed terugstromen naar de ledematen die afgesneden waren door Deva’s greep. Waarom liet ze me niet gewoon gaan? Misschien had ik iets kunnen doen. Misschien had ik me kunnen focussen op Kathy terwijl anderen zich bezighielden met het schip.

Ik loop de trap op en zoek naar Jude, die met een moe gezicht achter het roer staat. Deva loopt al op haar af. Met snelle passen loop ik ze tegemoet.

“Waar is Kathy?” vraag ik aan Jude. Ze kijkt me gepijnigd aan, en schudt haar hoofd. “We hebben geprobeerd iets te doen, haar iets toe te gooien, maar ze was weg”, zegt
ze zachtjes.

Ik loop met grote passen naar de achterkant van het schip. Ik weet ook niet waarom. Ik weet als geen ander hoe snel het kan gaan. Acht minuten kunnen genoeg zijn om onderkoeld te raken. Minder dan een minuut kan genoeg zijn om meegezogen te worden in een golf om niet meer naar boven te geraken. Maar ik sta aan de reling en ik kijk met mijn verrekijker. Alsof het nog maar tien minuten geleden is dat Kathy overboord is geslagen. Leila komt naast me staan. Ze kijkt mee en zegt niks. Ze pakt mijn hand, waarschijnlijk om me steun te bieden, maar ik ruk hem los en been weg.

Leila had haar moeten pakken. Zij was boven op dat schip. Ik wil van haar weglopen, maar zie dan Deva op me af komen. Kutboot! Geen enkele weg te gaan, geen minuut voor jezelf, altijd iemand die aan je komt zitten. Iemand die met je wil praten, iemand die met je wil zijn. Als ik kon was ik het huis uit gelopen en had ik een deur hard dichtgeslagen en had ik ruzie gezocht met iemand op straat. Maar ik ben op deze kutboot, omgeven door deze kutzee, en ik kan niet weg.

Ik bries en ik loop naar de kleine vergaderruimte. Ik piep de deur open om te kijken of er iemand is en je raadt het niet: vier mensen, in vieze kleren en wilde kapsels, staan gebogen over een kaart op het bureau. Ik ram de deur dicht en loop weg. Tot ik het kleine kamertje vind waar ik de eerste nacht heb gelegen. Er is niemand en ik trek de deur dicht. Maar de ruimte is te klein, te bedompt en ik ruik de kots aan mijn kleren. Een herinnering aan toen Kathy nog naast me zat. Ik ga de deur uit, het dek op, en klim in het kraaiennest.

Misschien is er daar wel iets te zien. Zie ik iemand drijven.

Ik zie niks, maar de klim, het bewegen van mijn lichaam doet me goed. De bries in mijn haren voelt niet meer vijandig en hard zoals het een aantal uren geleden was, maar als een zachte streling. Ik ben gehecht geraakt aan deze mensen. Ik ben me er niet eens bewust van geweest, maar nu is er iemand dood. En het raakt me. Ik zou ergens tegenaan trappen als het kon, maar dat gaat niet. Mijn gedachten dwalen af naar het moment dat ik me realiseerde dat mijn ouders niet meer terugkwamen. Toen heb ik ook veel over de zee gekeken, vooral de eerste dagen, hopend dat hun sloep zou aankomen. Dat ze gewoon de stad binnen zouden komen. Maar dat deden ze nooit, zoals het nu ook niet zal gebeuren. Ik kijk over de reling van het kraaiennest en ik zie bemanningsleden hun benen strekken, en met elkaar praten. Ik zie Leila tegen Deva aan staan, haar schouders schokkend, haar natte haren van de regen tegen haar hoofd plakkend. Ze zijn niet de enigen die dat doen. Ik zie ook opgeluchte gezichten, dat we het gehaald hebben. Maar die opluchting verdwijnt snel als ze horen dat er iemand weg is.

Jude staat nog steeds aan dat roer. Stil, turend en met een rechte rug. Alsof ze de afgelopen uren niks heeft gedaan dan daar staan, ons door deze crisis heen te navigeren. Ik voel voor haar, zij is haar ouders ook verloren aan de zee. Denkt ze daar nu aan? Zoals ik dat ook doe? Mijn moeders lachende ogen, mijn vaders serieuze blik, een man met een grote fantasie. Maar ik sta die gedachten niet toe, ik druk ze weg. Laat iemand anders maar voor Jude zorgen.

Ik weet niet hoe lang ik daar zit, maar wanneer het koud wordt en de zon begint te zakken, komt Leila me een deken brengen. Ik zeg niks tegen haar, zij ook niet tegen mij. Ze probeert ook niet bij me te zitten. Ze glipt meteen weer weg. Jude is aan het roer verdwenen en ik zie in de schemer dat Jara daar nu staat. Waarom moest Kathy nou sterven? Het voelt oneerlijk. Iemand die zo hard werkte, die altijd zichzelf aan het verbeteren was. Zoveel verspilling. Ik hoor vanuit het kraaiennest iemand hard huilen in het ruim. En ik voel me ongemakkelijk. Ongemakkelijk op deze plek, waar ik Kathy naartoe liet klimmen voor haar training. Ongemakkelijk omdat ik me herinner hoe ze altijd even naar beneden zwaaide, en ik dan naar boven schreeuwde: “Dit is geen spelletje, naar boven is makkelijker dan naar beneden!”

Voor het helemaal donker is, klim ik naar beneden. Ik wil niet bij Deva en Leila zijn, dus ik loop naar de kleine vergaderruimte, op zoek naar Jude. Voor de eerste keer klop ik daar aan.

“Binnen”, hoor ik een vermoeide Jude zeggen.

Ik loop naar haar kleine slaapvertrek. Ik steek mijn hoofd om de hoek en kijk naar Jude die in het bed ligt. Het maanlicht schijnt inmiddels naar binnen en verlicht haar natte wangen. We kijken elkaar aan in stilte. Ze trekt een hoek van de deken omhoog en ik trek mijn vieze jas uit en ga bij haar in bed liggen. Ik weet ook niet waarom ik dat doe. Of waarom ze me uitnodigt. Maar ik weet wel dat zij het begrijpt. Ze slaat haar armen om me heen, en ik begraaf mijn neus in haar zwarte haar. Ze ruikt naar stress en hout en naar iets waar alleen zij naar ruikt. We houden elkaar vast en zonder iets te zeggen vallen we in slaap.

Ik schrik wakker. Het zweet druipt over mijn lichaam en ik grijp naar mijn keel. Een nare droom. Ik zak weg in het bed. Ik kijk naast me, geen Jude. Op het kussen naast het mijne ligt een klein touwtje, geknoopt in de vorm van een bloem. Het geluid van voetstappen klinkt door de kleine vergaderruimte. Even overweeg ik om me te verstoppen. Ik wil niet betrapt worden in het bed van de kapitein. Alweer. Tot Judes hoofd zichtbaar wordt.

“Frey, op het dek gaan we nu allemaal wassen. Er is wat warm water, ook voor je kleren”, ze gebaart naar de hoop viezigheid op de grond.

Ik sta op, want ik kan hier ook niet blijven. Ongemakkelijk kijken we elkaar even aan en Jude streelt over mijn rug. Ik verstijf en een rilling loopt over mijn lichaam heen. Ik wend mijn blik af en grijp naar mijn vieze jas, alsof het mijn ticket naar buiten is. Weg van deze intieme handeling waarvan ik niet weet wat die betekent. Weg van het warme, flutterende gevoel in mijn buik.

Op het dek is het zonnig, maar niet warm. Alsof er nooit een storm is geweest. De hele bemanning staat naakt, of bijna naakt, op het dek hun was te doen. Allerlei lichamen, groot, klein, met borsten en zonder borsten. Sommige mensen met grote littekens. Oude lichamen en jonge. In elke andere situatie zou ik deze schaamteloze naaktheid absurd vinden. Maar ik heb het niet meer in mij. Iedereen is vies en heeft behoefte de storm van zich af te wassen. Ik ga in een beschutte hoek staan en ik gooi mijn vieze kleren in een emmer en wikkel een doek om mezelf heen. Met een andere doek begin ik mezelf langzaam te wassen. Het holle gevoel in mijn buik dat even was opgevuld door de aanwezigheid van Jude komt weer terug. Het voelt niet goed. Mijn kleren, waar Kathy nog tegenaan had gezeten. Alsof het schoonmaken een versie van mijzelf achterlaat waar Kathy nog deel van was. Ik zie Deva op me afkomen, met Leila op haar hielen en ik zucht diep. Ik wil er niet over praten. Ik wil bijna opstaan om weg te lopen, maar ik heb alleen een doek om.

“Frey, vanmiddag nemen we afscheid van Kathy, wil je iets zeggen?” vraagt Deva snel. Ik knipper met mijn ogen en kijk haar aan.

“Afscheid?” vraag ik.

“Ja, we houden een ceremonie op het dek”, zegt Leila.

Te snel. Het gaat te snel. Ik kijk ze boos aan.

“Ze is nog geen minuut weg en jullie willen nu al opgeven? Misschien leeft ze nog wel”, zeg ik. Mijn stem kraakt. Deva en Leila kijken me medelijdend aan. En Leila gaat even naast me staan, maar de toenadering maakt dat de steen in mijn maag alleen maar dieper gaat liggen en ik draai me weg.

“Als je er klaar voor bent, dan zijn we er, Frey”, zegt Deva terwijl ze wegdraait. Deze mensen zijn echt onverbeterlijk. Alsof ze niks beter te doen hebben dan iedereen emotioneel te martelen. Ik vind het fijn dat Jude dat niet doet. Ik hoef niet echt te praten bij haar. Zij begrijpt het gewoon. Of misschien denk ik dat ze het wel begrijpt.

Een paar uur later hangen er in het schone ruim een heleboel waslijnen. Uit het onderruim zijn allerlei kleren gehaald. Kleren van de SS Opal, maar ook allerlei andere vreemde outfits. Iemand loopt rond in een wit kapiteinspak en een aantal anderen in oranje pakken die lijken op wat gevangenen vroeger droegen.

Sommigen lopen rond in jurken en anderen in een joggingbroek of nachthemd. Ik had het graag willen afkeuren maar ik kwam nogal laat bij de berg kleding aan, waardoor ik nu in een oranje jurk tot op mijn enkels loop. Hij is onhandig en op het dek wappert het in de wind om mijn benen heen. Er zit een aantal enorme scheuren in, en als het waait wordt mijn been zichtbaar tot ver boven mijn knie. Ik mis mijn legging, maar die hangt beneden te drogen. Ik had geprobeerd mijn messen om de jurk heen te dragen, maar het zag er maar vreemd uit. Als een soort strijder des doods in een jurk. Ik wou dat ik erom kon lachen.

Als de zon ondergaat en de lucht wordt geverfd met tinten paars, oranje, blauw en roze, staan we allemaal bij het achterdek. In een chaotische halve cirkel staan we met onze gezichten gericht op de ondergaande zon. In die achterlijke kleding. Deva stapt naar voren in het midden van de cirkel en begint te spreken.

“De zon gaat voor het eerst onder zonder onze kameraad”, zegt ze met een onvaste stem. Deva, altijd vol zelfvertrouwen, ze moet haar grond vinden. “En onze harten huilen om het verlies van Kathy, een groot talent dat iedereens hart stal.”

Even is ze stil. De druk in mijn maag is groot. Zwaar. Naast me staat een vrouw van Tech stil te huilen.

“Met haar kennis, haar grappen, haar zorg, maar ook haar wil om altijd zichzelf te verbeteren. Te vechten. Te vechten ook als het eng is. Door te gaan als het nodig is. Dapper zijn als het moet. Die haar kameraden altijd wilde steunen en helpen. Die nooit iemand zou achterlaten.” Deva heeft haar stem gevonden en spreekt in een serieuze, sombere toon.

“Kathy heeft een wereld over gereisd om ons te vinden. Ze laat haar vader, Liam Mulco, achter in Brekerzand. Die heeft haar geholpen te vluchten. Laten we als crew beloven dat als we de kans krijgen om Kathy’s ouder te vertellen over haar dood, dat wij dat doen. Met verhalen van hoe zij hier was. Ontdekkend, altijd op zoek naar het mooie in mensen. Zelfs de mensen met de grootste muur om zich heen, daar kon zij soms doorheen breken. En we zijn dankbaar voor alles wat ze heeft gedaan, opgeofferd en gegeven voor de strijd voor een betere wereld.”

Ik laat de woorden over me heen komen, maar ben vooral bezig de storm in mij te dimmen. Om te stoppen met trillen. Deva stapt terug in de halve cirkel en Leila houdt haar even vast. Het is stil, op wat snikken na. Ik kijk naar de grond en probeer te berekenen uit hoeveel planken het dek bestaat. Tot Leila begint te zingen. Het is een lied over de zee. Over hoe verleidelijk ze roept, hoe mooi ze is. Hoe de wind en de zee geliefden waren die soms de ergste ruzie maakten. Het lied bestaat uit trage, lange tonen, en als het eerste vers voorbij is, zingt een gedeelte van het schip mee. Alsof ze hier al weken op hadden geoefend. Stemmen gaan omhoog en omlaag terwijl de wind zakt. Het volgende vers gaat over allen die vielen door de onrust van wind en zee. Leila’s stem, geoefend en krachtig, brengt mij naar een andere zee en een andere tijd en ik voel. De steen in mij wil omhoog en in het schemerdonker laat ik het voor het eerst toe. Ik voel meer dan ik dacht dat mijn lichaam kon vasthouden. Jude staat opeens naast mij. Misschien stond ze daar al die tijd al. Ik hef mijn ogen op en ik zie haar tranen stromen terwijl Leila een lange uithaal maakt, een toon die zingt naar de opkomende maan. En Jude’s tranen worden mijn tranen terwijl ze mijn hand grijpt. Ik schok en huil alsof het de eerste keer is dat het echt mag. Leila’s stem en haar lied worden kleiner. Het refrein, gezongen door de hele bemanning, verdwijnt op de achtergrond terwijl ik snik in Judes armen. Ik ben me niet meer bewust van wat er om mij heen gebeurt. Nog een arm komt om mij heen en ik ruik Leila’s leren vest en Deva die om mij heen komt staan terwijl ik uiteenval. In duizend stukjes val ik uiteen en ik rouw. Ik rouw om Kathy. Om mijn ouders. Mijn leven met Rae. Mijn vriendschap met Kathy. En ik rouw om de persoon die ik ooit was. Die ik nooit meer zal zijn.

Een lenteochtend na een koude winter. Een druilerig zonnetje. De vorst glinstert als sterren op het lange gras dat uit de duinen steekt. Meeuwen schreeuwen elkaar hun speelse roep toe. We laten de winter achter ons, dit zou een dag kunnen zijn om je te verheugen op de zomer. Een eerste dag op het strand zonder lagen kleding aan, een eerste dag dat de wind niet meer in je gezicht snijdt als je door de duinen loopt. Desondanks is het geen dag om te lanterfanten. Vandaag is de dag dat we getest worden. “Uitgedaagd”, noemt Thorben het. Dat is zijn bewoording om het interessant te laten klinken. Het is eerder vermaak voor de elite. Een beoordeling, waar de hoge heren ons kunnen bekijken, of we sterk en behendig genoeg zijn om hun privé-wapen te zijn. Thorben wil ons namelijk niet meer verhuren per missie, maar dat wij permanent in dienst komen bij een ander. Sinds dit bekend is geworden heeft iedereen de informatie die ze hebben, op een hoop gegooid en wordt er flink gespeculeerd. Welke stad het fijnste is om in te wonen. Wat voor reputatie de verschillende mannen hebben. Ik baan mij door de duinen heen en geniet van het moment rust dat ik nog heb vandaag. Want er is één ding waar iedereen het over eens is: hoe beter je laat zien wat je in huis hebt, hoe groter de kans is dat je ergens terecht komt waar het comfortabel is. Thorben heeft gekozen om ons hand tot hand te laten vechten. Zo kan hij ook nog iets verdienen aan de weddenschappen die ze ongetwijfeld zullen afsluiten. Ik weet hoeveel hij ervan zal genieten, om ons rond te laten paraderen als een stel showpaarden, omringd door de machtigste mannen van het land. Voor mij komt dit niet goed uit. Tegenover sommige anderen in deze groep ben ik niet de beste vechter. Ik heb veel talenten en ik kan mijzelf prima verdedigen, maar als dit de manier is waarop ik mijzelf moet bewijzen, weet ik dat de kans dat ik goed terecht kom klein is. Ik loop over het zand heen en geniet van de ochtendzon op mijn huid. Mijn voeten vinden hun weg over een duin heen, naar een inkeping. Daar zit Frey, verstopt voor het oog. Ze heeft haar haar in een vlecht op haar hoofd gedraaid. Zo draagt ze haar haar altijd als ze weet dat ze moet vechten. Losse haartjes worden door de wind langs haar gezicht geblazen. Ze staart afwezig over het water heen, waar een halve maan boven de zee hangt, een overblijfsel van de nacht. Ik probeer op haar af te sluipen en voel me bijna schuldig dat ik haar moet storen in haar overpeinzingen. Ik zet mijn voeten zachtjes op het zand en benader haar met het geduld en de focus van een kat. Eenmaal dichtbij genoeg duik ik op haar lichaam. Maar Frey heeft blijkbaar mijn gesluip door gehad en rolt met mij mee en met een paar bewegingen heeft ze me in een houdgreep. Ze laat me los en we lachen. We lachen in stilte want deze ontmoeting is geheim, en moet geheim blijven. Een paar maanden geleden heeft Thorben ons naar zijn kamer geroepen nadat Teklan ons had gezien terwijl we samen in bed lagen te praten. Thorben vindt dat wij te close zijn, dat het de verkeerde indruk kan wekken. Hij waarschuwde dat die indruk invloed kan hebben op Frey’s uitstapjes naar Tyra. Nu slapen we ieder in een ander gebouw en zien we elkaar alleen bij de training. En op de momenten dat het ons lukt om hier te komen.

“Ze zijn al aangekomen’, zegt Frey terwijl ze zich fatsoeneert in het zand. Ze begint haar observaties en tips af te ratelen. “Vandaag is een belangrijke dag. Ik heb gisteren Teklan een goede schop tegen zijn rechterbeen gegeven, laat dat in je voordeel werken. Mees is sterk, niet snel, zorg alsjeblieft dat het deze week beter gaat dan vorige week.” Ze kijkt me smekend aan, alsof ik er iets aan kan doen dat het vechten niet mijn sterkste kant is.

Ik kijk gewoon even naar haar. “Het komt wel goed”, vertel ik ons beiden. Misschien als ik het vaak genoeg zeg dat het wel waarheid wordt.

“Vecht gemeen”, zegt Frey voordat ze terug sluipt naar
haar vertrek.

Hoofdstuk 13

Rae

Frey leeft! Ze leeft en ze is veilig en ik hoef niet meer in deze stad te blijven. Dat zijn de eerste gedachten die door mijn hoofd schieten terwijl ik het vodje papier in mijn zak steek dat in de kroeg was aangekomen. Het stukje papier is smoezelig, maar ik herken haar handschrift. Precies en secuur. Er staat dat ik naar de maan moet kijken en dat ze veilig is. Een vreemd verhaal en een gek idee: ik begrijp niet wat ermee bedoeld wordt. Het moet een code zijn voor iets, een raadsel. Een manier om haar locatie niet vrij te geven aan ogen die dit niet mogen vinden. Duizenden gedachten razen door mijn hoofd. Ik zwaai afwezig naar de barman en stap de vieze kroeg uit. Enthousiast dat ik deze plek mag gaan verlaten, ik ben nu al lang genoeg in deze stad geweest. Ik versnel mijn stap op weg naar huis terwijl ik in mijn hoofd een lijst begin te maken met alle dingen die ik nodig heb om een lange reis af te leggen. Ik ga er van uit dat Frey niet in de buurt zal zijn, aangezien het bericht zo cryptisch is opgesteld. Als een lange reis nodig is om Frey weer te vinden, dan doe ik dat. Maar eerst moet ik het raadsel ontcijferen. Frey is altijd goed geweest in puzzels en raadsels. Ik ben er goed in om die puzzels tegen muren aan te gooien. Mijn ongeduld puzzelt ook graag mee.

Informatie vinden in Melshaven is geen gemakkelijke opdracht. De lokale krant, gedrukt door een oude drukpers, is geen goede bron van informatie. De drukpers, en het gebouw waar deze staat, is in de afgelopen tijd in handen geweest van verschillende groepen. De inhoud, geprint op rommelig papier, is moeilijk te lezen en bevat vooral waarschuwingen over de gevaren die er zijn buiten de muren van Melshaven, en informatie en verkooppraatjes over de groep die op dat moment de krant in handen heeft. Sluit je aan bij Pietersen, als je orde, structuur en de toekomst voor je kinderen belangrijk vindt! En meer van dat soort onzin.

Frey leeft en ze wil dat ik haar vind. Elke keer als ik de zin in mijn hoofd herhaal, word ik vastberadener. Ik weet niet hoe ik haar ga vinden, maar ik ga haar vinden. Nadat ik thuis een korte stop maak, loop ik naar de markt. Deze markt vindt een keer per week plaats en ik heb geluk dat dat vandaag is. De markt is op een oud plein waar kleine kraampjes, kleedjes, oude kruiwagens, bakken en tonnen staan opgesteld. De mensen die erachter staan zien er fit uit, niet zo mager en ondervoed als de gemiddelde inwoner. Misschien omdat zij wel het privilege hebben de stad te verlaten, om op verlaten plekken spullen te zoeken. Als ik ergens aan informatie kan komen, dan zou het hier moeten zijn, dé plek waar mensen met elkaar nieuwtjes uitwisselen. Waar mensen komen die ook de wereld kennen buiten deze stadsmuren. De markt is druk en mensen kijken kritisch naar de spullen, houden ze omhoog tegen het licht. Het is rumoerig en om de markt heen staat een groep mannen die alles in de gaten houdt. Bij de eerste kraam waar ik langsloop staat een lange man met kort bruin haar achter een kar. Hij heeft plastic bekers, waterkokers, plastic flessen, oude schoenen en wat jassen. Oud en gebruikt maar functioneel.

“Drukke dag?” vraag ik aan hem terwijl ik kort oogcontact maak. Ik pak een van de schoenen op en kijk naar de wat versleten zolen en rafelige veters.

“Zo, zo”, zegt hij. Hij kijkt me aan met priemende ogen en ik zie dat hij probeert af te wegen of ik iets kom kopen of een praatje te maken.

“Waar heb je dit gevonden?” vraag ik hem.

“Hier en daar, wie zoekt zal vinden”, zegt hij mysterieus. Zo zal het wel vaker zijn. Toen de grote verandering net begon waren er ook plekken waar mensen hun spullen deelden. Die allemaal weinig hadden, en samen probeerden van een nare situatie iets beters te maken. Maar het delen en weggeven van spullen werd op veel plekken verboden, nu moet er altijd iets tegenover staan. Bepaalde mensen mogen de steden verlaten om nieuwe spullen te zoeken. Nu, tien jaar later, is er steeds meer versleten en opgebruikt.

Ik twijfel of ik bij deze man door moet vragen naar iets over de maan. Als ik dat doe, dan val ik op, dan word ik een herinnering. Als je de normale vragen stelt, niet te veel opvalt, dan ben je een met de massa. Ik loop langs een aantal andere kramen. Kramen waar oude pannen worden verkocht, kramen waar dekens op liggen, kramen met oude magazines die al vaak doorverkocht of verruild zijn omdat mensen zich nostalgisch voelen over hun vorige leven. Opeens kom ik langs iets dat me verbaast. Een kraam met kunstbenodigdheden, verf en schilderdoeken en ook een heel rek met boeken. Melshaven was een stad die onder Eros Mel uniformiteit en normaliteit waardeerde. Iets als kunst, of zelfexpressie, anders zijn, een minderheid zijn, op welke manier dan ook, werd afgekeurd, ontmoedigd, weggestopt. Blijkbaar voelt men nu meer ruimte om dit soort spullen te verkopen. Ik blijf even speuren door de verschillende titels. Sommigen zijn bekend, sommige niet. Ik zie zelfs een woordenboek in een andere taal. Dat is bijna ongepast. Iedereen wordt hier geacht hetzelfde te spreken.

De vrouw achter de kraam knikt naar me terwijl ik blijf hangen. Deze vrouw die de moed heeft zulke ongewone spullen te verkopen, kan me hopelijk de informatie geven die ik zoek.

“Heb je ook iets over de maan? Hoe ik die eens goed
kan bekijken?”

De vrouw kijkt me verbaasd aan, maar ik zie ook hoe ze ongemakkelijk haar gewicht verplaatst van haar ene naar haar andere been. Ze loopt naar me toe en kijkt naar de titels.

“Hier is een boek over weerwolven. Mensen die in wolven veranderen bij volle maan?”

Ze drukt het boek in mijn handen en loopt terug achter haar kraam.

“Wat heb je ervoor over?” vraagt ze.

Ik loop naar haar toe, dichtbij genoeg zodat ik een stuk gedroogd hazenvlees dat ik van thuis had mee gegrist kan laten zien. Ze kijkt even van mij naar het vlees, en dan opnieuw.

“Ik zou ook gewoon de mannen kunnen roepen, dan krijg ik dat vlees en ben ik mijn boek niet kwijt”, zegt ze op stille toon.

“Als je die mannen roept dan raak je het stuk vlees misschien kwijt, dan moet je het misschien delen, maar als ik het nu aan je geef is het helemaal voor jou.”

Ik probeer zelfvertrouwen uit te stralen, maar deze vrouw met haar lange asblonde haren en spitse gezicht deinst niet terug en beweegt niet mee. Ik zie dat ze haar mond open trekt, en kijkt over het plein heen waar de mannen zijn die ze bedoelt.

“Laten we dit nou niet laten escaleren, ik heb iets wat jij wil en ik ben bereid het je te geven voor wat informatie en een boek. Dat is toch een goede deal.”

Ze kijkt me beduusd aan. “Waar denk jij dat mijn opbrengst
naartoe gaat, dom mens! Denk je dat ik straks naar huis kan gaan met een stuk illegaal vlees zonder dat mijn opbrengst wordt bekeken? We moeten alles wat we binnenhalen laten zien, en als ik dit uit mijn zakken trek krijg ik vragen waarom ik jou niet erbij heb gelapt. Ik heb al genoeg verloren, dus bied me iets anders aan of verdwijn.”

Haar ogen schieten vuur en even staan we tegenover elkaar als katten. Kijkend wie er het eerste gaat bewegen.

“Sorry, mag ik wat vragen?” hoor ik opeens in de buurt van de kraam. De vrouw en ik verbreken contact terwijl een nieuwe klant naar ons kijkt.

“Tuurlijk”, zegt de vrouw en ik neem mijn kans en probeer zo onopvallend mogelijk de markt te verlaten. Shit, kan ik alleen maar denken. Ik wist wel dat de marktopbrengst heus niet alleen naar de mensen achter de kraam ging, maar dat alles zo gecontroleerd werd? Soms voelt het echt alsof ik nog steeds niet genoeg weet over deze stad. Alsof elke keer wanneer ik denk dat ik snap hoe het in elkaar zit, het weer verandert. Misschien was dit toch niet zo’n goed idee, misschien kan ik het beter aan iemand vragen die daadwerkelijk over informatie beschikt. Pietersen, of een andere hoge pief. Ik voel me gefrustreerd, ik wil zo snel mogelijk antwoorden, maar ik heb mijzelf op de markt nu al verdacht gemaakt. Op de weg terug loop ik de kroeg weer in. Het is rustig binnen, maar niet in mij. Een nerveuze energie vult mijn lichaam en even komt de gedachte omhoog: wat als ik het raadsel niet kan oplossen? De barman staat afwezig bekers te poetsen en schrikt op als hij mij ziet.

“Weet jij wat ik kan vinden als ik naar de maan kijk?” vraag ik hem op de man af. Het blijft even stil.

“Mens, steek je neus niet waar die niet moet zijn. Ik heb dat briefje voor je bewaard, ik heb er niet in gekeken, ga het lot niet tarten.”

Ik kijk hem aan en ik voel alle redelijkheid mijn lichaam verlaten, terwijl ik de glazen die hij zo netjes had opgestapeld van de bar veeg. Glazen breken, de vloer bedekt met scherpe scherven die ik met vlugge passen ontwijk. Ik sla de deur hard dicht en been naar huis. Ik probeer tot tien te tellen. Ik ben er niet zo goed in als Frey in mensen aan het praten te krijgen, maar ik moet elk beetje wilskracht inzetten om niet terug te gaan en mijn mes onder zijn nagels te zetten. Ik zoek drie structuren, drie geuren, drie geluiden. Probeer mijn bonkende hoofd in de realiteit te krijgen.

Al ben ik blij dat Frey leeft, ik realiseer me dat het nog niet zo makkelijk zal zijn om haar te vinden. Ook mag ik mijn geduld niet zomaar verliezen, het gaat immers niet alleen over mij. Het verre familielid van Sera kan moeilijk vreemde vragen op de markt stellen en woede-uitbarstingen hebben in het lokale etablissement voor ongure types.

De afgelopen weken is er veel veranderd in het huis. We eten elke avond samen. Fitran zie ik niet meer zo veel op straat. Een aantal weken geleden bonsde er in de ochtend iemand op de deur die Fitran kwam ophalen, een lange man met kort haar en een star gezicht. Erik heette hij. Hij zou hem meenemen naar school en hem ook weer terugbrengen. Fitran keek me gepikeerd aan. Sera was verheugd en kwebbelde tegen de man aan alsof ze hem al jaren kende, zoals ze dat bij iedereen doet. Fitran ging schoorvoetend mee. Zijn moeder vertelde aan iedereen die in haar buurt kwam dat hij op een dag elektricien zou worden, zodra de stroom het weer doet, en alles weer wordt zoals vroeger.

Als ik de deur opendoe, nog steeds in gedachten verzonken, springt Fitran meteen op van zijn stoel als hij mij ziet. Hij begint rap tegen mij aan te praten. “Die man is gek, Frey! Ik zeg je: gek! Zeg tegen mam dat ik niet wil gaan, hij
aait de hele tijd die draden en laat zien hoe iets… werkt. Terwijl het helemaal niet werkt! Stopcontacten en lampen, maar er kwam geen licht uit, hoor. Vandaag had hij een soort zwarte koude vierkanten waar je dan vroeger mee kon praten naar elkaar? Is dat echt?”

Ik haal mijn schouders op. “Ik denk wel dat dat ooit zo was, maar je leert toch heus ook wel wat nuttigs?”

Hij kijkt me even aan.

“Ja, nuttig. Ik zit met hem en twee andere jongens in die kamer te luisteren naar die man die ze duidelijk niet op een rijtje heeft. En hij stinkt. In de middag moet ik in het fort helpen met weet ik veel wat voor klusjes. Ik wil gewoon met de rest buiten spelen, maar elke keer als ik probeer weg te gaan houdt die boom van een vent me tegen. Erik, hij was erbij, die nacht dat die man van de karrenmakers was vermoord. Hij heeft hem ook geschopt! Die mannen van Pietersen zijn echt nare mensen.”

Terwijl hij verder vertelt over zijn dag ga ik rustig in de stoel zitten en probeer te luisteren terwijl mijn gedachten constant afdwalen naar Frey.

“Fitran, als ik nou ergens achter zou willen komen, achter een geheim, hoe kan ik dan het beste aan informatie komen?”

Hij kijkt me even verbaasd aan, onderbroken in zijn verhaal. “Wat moet je weten?”

“Maakt niet uit.”

Hij denkt even na. “Heb je op de markt gevraagd? Die mensen praten met veel anderen.”

Ik was even geïrriteerd van mezelf, misschien heb ik het niet subtiel genoeg aangepakt op de markt.

“Hoe vreemd is het, Fitran, dat wij soms hazenvlees eten?”

Hij kijkt me even aan en begint te lachen. “Heb je geprobeerd dat vlees te ruilen?” En meteen daarna heel serieus: “hoe ben je weggekomen?”

“Zo onopvallend mogelijk”, zeg ik stilletjes.

“Daar had ik bij willen zijn!” kraait hij uit. “Al het eten gaat via het uitgiftepunt van je buurt. Je krijgt meer als je iets belangrijks doet, maar als je zelf iets maakt, of pakt, dan is het illegaal en loop je het risico dat ze zeggen dat je het gestolen hebt. En niemand verlaat ooit de stad zonder toestemming, dus dat vlees is zo illegaal als maar kan.”

Het blijft even stil.

“Nog andere ideeën hoe ik ergens achter kan komen?”

Hij kijkt me weer even aan. “De mannen van Eros Mel wisten alles, daar zijn er nog een paar van, één van hen woont drie straten verderop. Beetje een chagrijnige man.”

Fitran kijkt even bedenkelijk. Alsof hij het een grote eer vindt dat ik hem vraag, en hij dan ook een nuttig antwoord wil produceren.

“Vorige week was ik in het oude kantoor van Eros Mel, om schoon te maken. Misschien is er daar nog iets te vinden? Wil je dat ik rondvraag voor je? Wat moet je precies weten?” vraagt hij enthousiast.

“Nee, hou je er maar buiten, jongen”, zeg ik en probeer een gesprek te openen over iets anders. Maar Fitran, mogelijk ietwat teleurgesteld dat ik hem niet de informatie toevertrouw, haalt zijn schouders op, pakt zijn jas en loopt naar buiten.

“Ik ga leuke dingen doen, doei!”

Hij gooit de deur achter zich dicht en laat mij achter in een leeg huis. Tijd om na te denken. Die avond kijk ik naar de maan en denk ik aan Frey en hoe lief ze voor me was. Toen ik net was aangekomen op de basis en mijzelf aan de groep voorstelde als Rae, hen/hun werd ik meteen gestraft door Thorben. Hij maakte direct duidelijk dat hij dat soort abnormaliteiten en onnatuurlijke waanbeelden niet toestond op zijn basis. Hij had me in een koude kamer gegooid, zonder eten en drinken, en elke dag kwam hij vragen of ik er klaar voor was om mijn ware zelf te omarmen. Ik hield het een week vol. Daarna mocht ik een kamer delen met Frey, en het was Frey die mij gedeeltes van haar maaltijden toestopte om aan te sterken. Ze praatte niet veel. Toen ik Frey vertelde hoe ik op de basis was beland, had ze een grote grijns. Ik had alle dieren in de dierentuin laten ontsnappen. Ik vond het zielig dat ze opgesloten zaten, geen enkel dier hoort in een kooi te zitten. Ik was snel, en sluw en niemand lette op mij. Het was het eerste wat ik deed toen ik in de stad aankwam. Frey lachte erom. We waren jong, twaalf misschien. Het idee van de panda’s en pinguïns en tijgers die samen door de stad heen banjerden vonden we uiterst komisch. Als ik erop terugkijk kan ik er ook om lachen, maar een tijger los in een stad is ook gevaarlijk. Ik hoop dat niemand dood is gegaan door mij. Toen ik was gepakt door de lokale militie waren ze onder de indruk van wat ik had gepresteerd. Ze hebben me aan Thorben gegeven, die erom bekend stond dat hij talentvolle weeskinderen in huis nam.

Mijn ouders waren een paar maanden daarvoor overleden. Sommige mensen overkwam de grote verandering. Maar er waren ook mensen die het zagen aankomen. Die snapten dat met de klimaatverandering, de oorlogen in de wereld en de uiteenrafeling van de grote machten we op een keerpunt stonden. Zoals mijn ouders. We woonden op een terrein met een bunker en een andere familie, tot de tanden toe bewapend. Sommige dachten zombies, anderen dachten een burgeroorlog, ik weet niet meer wat mijn ouders dachten. Maar toen de verandering kwam hadden we alles. Er was bijna een soort vrolijkheid, omdat ze gelijk hadden gekregen. Maar alle voorbereidingen hadden ze niet kunnen beschermen tegen de ziekte die sommigen kregen van het eten van een verkeerd uitgekozen paddenstoel. Ik was er niet. Ik was voor twee dagen weggestuurd om in mijn eentje te jagen, als oefening. Toen ik terugkwam was iedereen dood. Ik heb ze zelf begraven, vier volwassenen. En toen was ik daar maar gebleven. Tot ik niet meer kon, en de eenzaamheid mij naar de stad toe bracht. Zoveel kinderen waren zonder ouders tijdens de grote verandering. Allemaal zoekend naar een plek om thuis te komen. En al had ik dat niet zo gepland, Frey werd mijn thuis.

Vanuit mijn kamer hoor ik Sera thuiskomen. Het is al laat, maar ik ga haar niet vragen wat ze aan het doen was. Neuriënd hoor ik haar door het huis schuifelen. Ze slaapt in een bed met Fitran en ik hoor haar in een taal waar ik de naam niet van weet, zachtjes tegen hem praten. Ik voel me iets minder alleen.

Hoofdstuk 14

Rae

De nacht is altijd mijn bondgenoot geweest. Fris, koel, de mist van de herfst die als sluiers de huizen omarmen: mijn territorium. Op de basis hebben we van alles geleerd, maar niet genoeg om me voor te bereiden op een stad die in chaos is gestort nadat de leider onverwachts is vermoord. Wel genoeg om te weten hoe ik ongezien en stil een straat kan doorkomen. Hoe ik een slot openmaak, of een raam open wip. Ik ben niet de vechter die Frey is. Ik ben ook niet zo geduldig als Frey is. Maar als het gaat om binnenkomen, wegkomen en navigeren, dan kan Frey nog wat van mij leren.

Bij het fort aangekomen duw ik mijn voeten tegen de grove stenen aan en begin een rustige klim. In een klein aantal bewegingen sta ik op het dak en kijk ik uit over de stad. Een halve maan staat aan de hemel en ik ruik houtkachels en zee. Ik beweeg mijn lichaam en verweef mezelf met de schaduw. Het oude fort aan de rand van de stad ligt er hetzelfde bij als een aantal weken geleden, maar toen waren we beter voorbereid. Twee weken hadden we de tijd genomen om het fort van Eros Mel te leren kennen. Hoe het bewaakt werd, wie waar was, wat zijn routine was. Het was nog steeds niet lang genoeg geweest, maar wij vonden dat er een einde moest komen aan de tirannie van die man, die de hele stad in zijn greep hield. Het vermoorden van Thorben was niet genoeg om al het onrecht te stoppen. Zijn beste vriend zou de volgende zijn, de man die er plezier aan beleefde om met mensen te spelen. Ooit was Mel een rijke man met een eigen complex buiten de stad. Maar toen de verandering kwam heeft hij zijn intrek genomen in dit fort. Dichterbij, ingericht op een leven zonder stroom. In het begin genoot hij ook aanzien van de mensen. Maar hoe leger de magen van de mensen, hoe sneller dat aanzien verdween. Frey zou naar binnen sluipen en ik zou de kluis leeghalen of wegvagen, maar het ging mis. Nadat ik zakken munten in mijn tas had gepropt en de inhoud van de kluis in brand had gezet als afleiding, kwam Frey maar niet.

Nu is het fort van de mannen van Pietersen. Sinds de dood van Eros Mel heeft de plek verschillende machtsovernames gehad. Dat ging vaak gepaard met een brute inval of een vlugge hand die iets in het eten van de mannen deed.

Ik vervolg mijn klim en gooi mezelf over de buitenste muur heen. Ik land op een voetpad achter de kantelen waar de wacht rondes doet om de stad in de gaten te kunnen houden. De maan maakt schaduwen op het pad en ik loop richting de toren. De toren waar Eros Mel sliep. De toren waar Frey hem vermoord heeft. Zou Frey deze toren net zo hebben beklommen, vraag ik me af terwijl ik mijzelf tegen de muur aan druk.

Het kantoor heeft geen glazen raam, maar een doek hangt over het gat in de muur heen om de tocht buiten te houden. Er brandt geen licht en ik hoor alleen de golven van de zee die onder het fort tegen de klippen aan slaan. Ik zet mijn voeten op het venster neer en voorzichtig en stil klim ik de ruimte binnen. Ik wacht vijf minuten. Ik luister of ik stemmen hoor, of een geluid vanuit het fort. Zo laat in de nacht lijkt het kasteel te slapen. De wacht zal hun ogen wel op andere plaatsen hebben.

Uit mijn tas haal ik een kaars en een van mijn geliefde voorwerpen: een aansteker. Op de grond, ver van het venster en de deur zet ik hem neer zodat het licht niet onder de deur of uit het raam kan schijnen. Ik haal het grote bureau open dat ongeveer de helft van de ruimte in beslag neemt. Er ligt een stoflaag op. Hier heeft al lang niet meer iemand gewerkt.

In de laatjes vind ik allerlei paperassen. Hoe vind ik nou iets over de maan? Ik ga door de lades heen en lees snel de onderwerpen van de verschillende mapjes die ik tegenkom. Budgetten. Voedselverdeling. Infrastructuur. Correspondentie. Het klinkt allemaal saai en niet wat ik zoek. Ik bedenk me dat Eros Mel de beste vriend van Thorben was. En als deze man een beetje hetzelfde is, dan legt hij niet zijn belangrijkste papieren in een mapje in een la in zijn bureau. Tenminste, niet op een manier dat ze vindbaar zijn. Ik bekijk het bureau bij kaarslicht nog eens goed en haal een van de lades eruit. “Aha!” roep ik bijna triomfantelijk. Ik druk aan de onderkant van de la op een klein rondje en duw de onderste plank omhoog. De plank gaat omhoog en een tweede laag in de la wordt zichtbaar. Een kleine map met Vertrouwelijk erop ligt erin. Snel leg ik alles weer terug in het bureau zoals het was. Als ik snel moet vertrekken dan kan ik alleen dit meenemen en dan heeft niemand door gehad dat het is meegenomen.

Ik zak tegen de muur aan en begin bij het kaarslicht
te lezen.

Eros,

Om maar meteen ter zake te komen. Ik kan je met jouw probleem niet helpen. Ook ik ben bekend met de problemen waar jij tegenaan loopt. Ik hoor hetzelfde uit andere gebieden. Dat de bodem is uitgeput. Ik heb me laten vertellen dat we eerst opnieuw de grond moeten voeden. Maar we hebben de spullen niet, de zaden niet, de kennis niet om te doen wat er gedaan moet worden om de hoeveelheid mensen in de steden te voeden. Verschillende partijen zijn met het probleem bezig. Melshaven ligt aan zee, breid je visvangst uit. Meegestuurd de Krant van Brekerzand. Let op de passage over versmelting. Mogelijk met jullie haven en hun productie is er een toekomst mogelijk?

Thorben

Ik lees de tekst nog een keer. En voor ik het probeer te duiden zorg ik dat elk woord in mijn geheugen gegrift staat.

Vriend,

Sluit je aan bij de versmelting. Na onze uitvoerige correspondentie en ontmoetingen kunnen we niet anders dan concluderen dat we samen een nieuw land moeten stichten. Een plek die veilig is voor onze inwoners. Waar er genoeg is en waar orde centraal staat. Alleen gezamenlijk kunnen we onze infrastructuurproblemen aan. Sluit je vrijwillig aan en we bouwen de stoomtrein die ik met jou had besproken, zorgen samen voor eten voor de mensen in je stad. Sluit je niet aan en zie hoe wij voor je deur zullen staan. Het is tijd om uit ons isolement te kruipen en te laten zien aan de wereld dat de mens weer kan floreren. Terug kan gaan naar vroeger. Dat we de normen en waarden van de moderne wereld kunnen vasthouden. Wij verwachten binnen enkele maanden antwoord.

Willem van Brekerzand

Een volgende brief.

Eros,

Ik begrijp jouw zorgen. En ik hoor ook de verontrustende berichten uit Brekerzand. Kinderen in fabrieken en werkkampen buiten de stad. Maar veel daarvan is waarschijnlijk overdreven. Om orde te stellen is het nodig om de mensen uit het systeem te krijgen die de orde saboteren. Mensen hebben in deze tijd duidelijkheid nodig. Ik adviseer jou om de alliantie aan te gaan en je aan te sluiten bij het grootste machtsblok van dit moment. Je kent Willem, jullie hebben elkaar ontmoet. Samen kunnen jullie oplossingen vinden voor alle problemen.

Thorben

Kort lees ik nog wat andere brieven door. Niks over de maan. Er is nog een brief waarin staat dat er nog geen vorderingen zijn met de elektriciteit maar dat er ook niet meer veel van het oude netwerk over is door de veroudering en sabotage. Even gaan mijn wenkbrauwen omhoog. Sabotage?

Ook is er een brief met een update over de vruchtbaarheid van de grond rondom Melshaven. Ik controleer of ik het me goed kan herinneren wat erin staat en stop de documenten terug zoals ik ze vond. Het is niet wat ik nodig heb om Frey te kunnen vinden, maar het belang van deze informatie ontgaat mij niet. Hoe zal Melshaven eruit zien over een paar jaar? Van Brekerzand en Mel samen zou een vreselijke combinatie zijn geweest. Zou Pietersen het weten? Dat Van Brekerzand op de toegang tot de zee zit te azen? Dat de landbouwgrond uitgeput raakt? Ik blaas de kaars uit, kijk voorzichtig langs het doek voor het raamgat, en probeer in te schatten of ik weg kan komen. Het is moeilijk om nu niet over de inhoud van de brieven na te denken. Maar dit is niet het moment, nu moet ik uit het fort zien te komen. Voorzichtig klim ik uit het raam en laat mijn voeten langzaam een plek vinden tegen de stenen van de toren. De afgelopen maanden heb ik niet veel getraind. Ik voel het verschil tussen hoe gemakkelijk me dit drie maanden geleden was afgegaan, en hoeveel moeite het me nu kost. Die eerste klim was eigenlijk al te veel en ik voel mijn armen en schouders trillen terwijl ik mijzelf in de lucht laat bungelen. Tot ik misgrijp en een meter naar beneden val en terecht kom aan de voet van de toren.

“Oi!” hoor ik opeens ongeveer tien meter van rechts. De stem weerkaatst tegen de toren. Ik hoor rennende voetstappen en ik realiseer me dat er niks anders op zit dan om ook te rennen. Ik ben gezien. Met tien lenige passen sta ik voor de buitenste muur van het fort. Mijn hart klopt in mijn keel terwijl ik mezelf naar beneden laat zakken. De voetstappen vermenigvuldigen zich en ik hoor ze dichterbij komen. Ik klim naar beneden en laat mijzelf de laatste meters vallen, waarna ik met een koprol overeind kom.

“Daar!” hoor ik vanuit de muur. “Het is de moordenaar!” wordt er geroepen.

Snel ren ik door de straat, neem verschillende zijstraten, spring een dak op en ren naar de andere kant van het huizenblok over de daken heen, waarna ik in een park verdwijn. De beste plek om je te verstoppen, waar het groen en de duisternis mij kunnen bedekken. Gecamoufleerd met herfstbladeren zie ik hoe mensen in de ochtendschemer proberen de stad uit te kammen.

Zodra de zon bijna opkomt, kom ik van onder mijn bladerdeken vandaan en ga ik onopvallend naar huis. Ik had niet mis moeten grijpen of gezien moeten worden. Dit was niet alleen gevaarlijk voor mij, maar ook voor Fitran en Sera. Met een schuldgevoel, en teleurstelling omdat ik nog steeds niks weet over Frey, doe ik mijn gehavende kleren uit en slaap nog een paar uur.

Hoofdstuk 15

Frey

“Hoe is het nu?” vraagt Deva.

We zitten in een kringetje. Deva, Leila en ik kijken naar de plek waar Kathy ooit had gezeten. We zitten helemaal onder in het schip, waar de verzamelde tech door de storm door elkaar was gegooid. De chaos hier is zo groot als in mijn hoofd. Het schip kraakt op de golven en ik vind het een naar geluid. Mag ik eindelijk al eens van dit schip af?

Leila en Deva kijken naar mij. Leila’s bruine haar zit in pieken om haar gezicht heen en er hangen grauwe wallen onder haar anders heldere ogen. Deva ziet er ook niet al te best uit. Ze houden elkaars hand vast en in de stilte vallen er tranen over Deva’s wangen. Ik kijk naar haar, en zij kijkt niet weg. Ik voel mijn hart samenknijpen terwijl ik haar verlies zie, want ik zie ook het mijne. Zonder woorden laten we de tranen vloeien. Deva pakt ook mijn hand en ik accepteer het gebaar.

“Ik vond haar altijd een van de krachtigste”, zegt Leila snikkend. “Ze wilde zo graag een betere wereld en zette zichzelf zo onvermoeibaar in.”

“Ik dacht dat ze zwak was en niks kon, maar ze durfde alles”, zeg ik stilletjes.

De Wyckoff is in een deken van rouw gehuld, maar niet een die ik eerder heb ervaren. Niet een rouw waar iedereen ongemakkelijk probeert zich sterk te houden. Waar de emoties worden bestreden en weg worden gehouden. Waar het gepast is om een keer te huilen, maar niet te lang en het liefste in je eigen kamer. Waar je niet te lang in mag blijven hangen. De rouw hier is anders. Soms is die luid. Soms creatief. Soms uit die zich in lachen en soms in huilen. Ik denk dat sommige bemanningsleden zich ook realiseren dat zij het ook hadden kunnen zijn.

Een getekend portret van Kathy hangt nu onder het dek. Een aantal keren aten we allemaal samen en achteraf gingen we in groepjes uiteen en praatten we over de dood. Soms werd er harder gehuild en geschreeuwd dan ik eerder had gehoord. Rauwe emotie. Ik ben vooral met Deva en Leila. Het voelt alsof de andere bemanningsleden me het liefst vermijden.

Ook ik praatte. Het moest wel. Deva en Leila hadden besloten dat ik moest praten en als ik niks zei, bleven zij ook stil. Het was ongemakkelijk, maar soms vond ik het ook fijn om gewoon in stilte samen te zitten. Deva huilde veel. Ik had dat nog niet eerder gezien, hoe iemand met zoveel zelfvertrouwen zich zo kwetsbaar kon tonen. Ze vertelde over andere mensen om haar heen die dood waren gegaan, mensen met wie ze vroeger werkte, haar familie die ze mogelijk nooit meer zou zien. Mensen kwamen met Leila en Deva praten en deelden hun verhalen over Kathy. De oude vrouw die huilde op haar afscheid vertelde dat ze haar uit het ziekenhuis kende. Dat Kathy daar altijd aan het rommelen was, om het ziekenhuis meer stroom te geven.

Ik had nog nooit eerder zoiets meegemaakt. Ik had altijd geleerd dat je de dood niet te lang moet vasthouden. Dat het je belemmert. Dat het erbij hoort. Dat je de persoon eer aan doet door gewoon door te gaan. Maar het ging niet allemaal door, iedereen hield even de adem in, terwijl we bezig waren het een plekje te geven.

“Ik wil van dit schip af”, klaag ik op een avond tegen Deva en Leila. Nog ongeveer een week voor we in Propolis zullen zijn. “Ik wil iets doen, ik wil Rae vinden, ik haat de zee.”

“Jij moet iets te doen hebben om je een beetje af te leiden”, beaamt Leila. “Als we in Propolis zijn weet ik zeker dat je het geweldig gaat vinden.”

We zitten aan tafel te eten. Mijn been tegen dat van Leila aan op het krappe bankje tegen elkaar gedrukt. Maar waar ik eerst afstand zou houden is het nu normaal, de barrières zijn weggesmolten. Het is een koele avond. De herfst is aan het doorzetten en we maken haast om niet in nog een storm terecht te komen. Volgens Jude zijn we in vriendelijk territorium en komen we snel thuis.

“Als je echt iets nuttigs wil doen voor de crew zou je Jude eens moeten leren wat beter te vechten. Ze is wel fit en kan wel een hoek uitdelen, maar daar houdt het wel op”, merkt Jara op die langs onze tafel loopt en blijkbaar ons gesprek overhoorde.

“Jude!” roept ze over de mensen heen. Ik verbleek. De kapitein staat op van een andere tafel en loopt met rappe passen naar ons toe. Haar haar hangt er los bij, haar groene ogen vallen op onze tafel en dan op mij. Ze komt naast me staan aan de hoek van de tafel en slaat haar arm om me heen en leunt met haar heup tegen mijn schouder. Alsof we dit de hele tijd doen. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

“Hmmm?” en ze kijkt verwachtingsvol naar Jara. Ik verstijf terwijl ik de warmte van haar lichaam voel en haar geur ruik. Niet voor de eerste keer beeld ik mij in hoe haar lippen op de mijne zouden voelen, en haar huid tegen mijn huid. Maar ik duw de gedachte weg en probeer niet te blozen. Ik probeer mijn gezicht neutraal te houden.

“Het wordt tijd dat jij wat beter leert vechten, Jude, en ik denk dat wat privélessen van Frey hier je wonderen zullen doen. Grijp je kans deze laatste week nu je nog toegang hebt tot zo’n goede lerares”, zegt Jara met een knipoog.

Jude draait naar me toe en kijkt me snel aan. “Morgenochtend in het onderruim”, zegt ze met een glimlach, waarna ze terugloopt naar haar tafel. Het blijft even stil en ik slaak een diepe zucht. Alsof ik nu pas weer kan ademen. Tot Leila onbeheerst begint te giechelen. Deva’s serieuze gezicht breekt
en lacht mee.

“Stop! Stop! Doe normaal!” sis ik hun toe.

Leila houdt haar buik vast. “Jouw gezicht!” giechelt ze. “Je kijkt echt doodsbenauwd!”

Ik sla mijn armen over elkaar heen en kijk haar chagrijnig aan. “Kappen nou! Ik kan haar prima trainen.”

“Ja, jij gaat haar alle hoeken van de kamer laten zien, dat weet ik nu al zeker”, zegt Deva met glimmende ogen. Ik probeer haar een stomp te geven, maar gooi ongecontroleerd en nerveus mijn beker water om.

De volgende ochtend staan Jude en ik tegenover elkaar in de benedenruimte. Ik vraag me af waarom we elkaar hier zien, waarom niet gewoon op het dek? Dit zou een stuk minder intiem voelen als er anderen bij waren geweest.

“Ik hoef geen pottenkijkers”, zegt ze met een glimlach, alsof ze weet dat ik me afvraag waarom we hier gaan trainen. “Ik weet dat ik niet zo goed ben, maar niet iedereen hoeft dat te weten.”

We stretchen onze lichamen en we doen wat oefeningen. Daarna laat ik Jude een aantal technieken zien waarmee je iemand kan ontwapenen. Het voelt warmer dan het is in het onderruim, en ik voel me ongemakkelijk. Ik heb nog nooit met iemand zo een op een getraind, behalve met Rae. Maar dat voelde nooit zo zenuwslopend. Ik wil vooral dat het snel over is, want ik weet niet wat ik wanneer tegen Jude moet zeggen.

“Ben je altijd zo stil?” vraagt Jude terwijl ze probeert mijn vuist te pareren.

“Let op je houding”, zeg ik, als ik zie dat ze haar vuisten
laat zakken.

“Ben je altijd zo serieus?” vraagt ze met nog een lach.

“Als het mijn taak is om jou in leven te houden neem ik het best wel serieus”, antwoord ik, niet wetende wat anders te zeggen. Wat moet ik ook zeggen? Goed gedaan laatst tijdens die storm? Sorry dat ik vlak daarvoor zo irritant was? Ze steekt haar tong uit en na nog een kwartiertje sparren is het eindelijk klaar en ren ik het dek weer op. Ik voel bijna een soort opluchting terwijl ik op zoek ga naar Leila en Deva die iets te verwachtingsvol op mij zitten te wachten. Ontspannen zitten ze op het dek met een beker thee in handen en verwelkomen me glimlachen. Ze praten over wat ze gaan doen als ze in Propolis aankomen. Een gesprek dat wel vaker rondzingt op het schip. Maar ik heb geen huis, en ik weet ook nog niet wat ik ga doen als ik in Propolis aankom. Langzaam begin ik me te realiseren dat dit avontuur op De Wyckoff snel voorbij zal gaan. Dat het gelegenheidsgezelschap zal opbreken en ik weer een buitenstaander zal zijn.

“Wat ga jij doen als je thuis bent?” vraag ik aan Jude een aantal dagen later tijdens het trainen. Ik probeer wat te kletsen, een luchtig onderwerp aan te slaan, de spanning tussen ons wat te verzachten. Jude is push ups aan het doen. Haar brede schouders bewegen zich geoefend op een krachtig ritme. Ik zie haar even denken terwijl ze luid kreunend ter aarde stort. Een zweetdruppel loopt over haar voorhoofd. Ze gaat in kleermakerszit zitten en wrijft even met haar shirt over haar gezicht. “Nou Frey, als je het wil weten, ik ga me echt zo onverantwoordelijk gedragen. De hele stad zal er nog jaren over spreken. Ik wil dansen, niet nadenken over zeekaarten en gevaren, en hopelijk is er ergens iets te drinken.” Haar ogen twinkelen.

“Waar woon jij? In Propolis?” vraag ik terwijl ik haar gebaar dat het tijd wordt om verder te gaan werken.

“Ik woon op een klein bootje, De Gladys, die ik vaar tussen de haven in het centrum en het bosgebied waar veel van mijn vrienden wonen”, zegt Jude verheugd. “In het bos voel ik me het meeste thuis, we maken vuurtjes en muziek en in de herfst zijn er paddenstoelen en noten.”

We staan tegenover elkaar, en we beginnen te sparren. Jude probeert een aantal bewegingen uit die ik haar de afgelopen dagen heb geleerd.

“Wat ga jij doen?” vraagt Jude, ze probeert naar me uit te halen, maar ik ben haar steeds een stapje voor. Ik geniet ervan haar gepikeerde ogen te zien als ze merkt dat ik haar niet laat winnen, niet te dichtbij laat komen.

“Wat gaan jullie met me doen?” vraag ik maar terug. Ik zet een stap naar haar toe en geef haar een klein zetje. Ze raakt uit balans en kijkt me chagrijnig aan.

“He, dat waren we niet aan het doen”, bijt ze me toe.

“Vechten is niet altijd berekenbaar. Mensen vechten om te winnen, soms moet je even vervelend doen.” Ze geeft me een duwtje terug en berispt me om mijn te serieuze houding, rent achter me aan en schreeuwt heel hard: “Frey krijgt de kieteldood!”

Na elkaar achterna te hebben gezeten in het onderruim, probeer ik Jude weer tot de orde van de dag te roepen. Dit is geen speelkwartier, maar een training met mij. Jude heeft alle training nodig die ze kan krijgen.

“Ga je met Deva of Leila mee naar huis?” vraagt Jude nieuwsgierig. Ze staat met haar lichaam naar mij gekeerd, haar schouders recht, haar armen in een beschermende positie om haar hoofd heen.

“Niemand heeft iets aangeboden”, zeg ik maar. Ik kijk even naar de grond. De afgelopen dagen voelen Deva en Leila verder weg. Zij zijn al bezig met het volgende hoofdstuk in hun leven en ik… Ik weet niet eens waar Propolis ligt op de kaart.

“Heb je zelf iets gevraagd?” vraagt Jude.

“Nee”, reageer ik binnensmonds. Even moet Jude lachen.

“Denk je dat ze je expres niks aanbieden?”

Ik kijk haar even beduusd aan.

“Misschien hebben ze geen plek voor mij”, zeg ik terwijl ik haar tackel en op haar rug leg. Ik schrik zelf van de beweging die ik maak, maar ze creëerde een opening, en ik kon het niet laten. Nu lig ik boven op haar, ik pak haar polsen en houd ze boven haar hoofd terwijl ik haar met mijn been tegen de grond druk. Ze kijkt me diep aan en zegt alleen maar: “hot”, en geeft me een grote knipoog. Ik deins terug en spring omhoog.

“Zo’n stoere krijger, maar als ik een beetje met je flirt dan ren je weg als een bang konijn, Frey”, zegt ze terwijl ze met lange passen naar me toe loopt.

Ik probeer terug te deinzen maar achter mij is het hout van het schip en ik wil me niet laten wegjagen. Ik wil me niet meer nerveus laten maken. Ze kijkt me aan en ik drink haar op. Ik probeer elke stap die ze zet, steeds dichterbij, in mijn geheugen te prenten. Ze heeft een korte legging aan tot boven de knie, een zwart shirt, en haar tattoos vormen donkere schimmen op haar zweterige huid.

“Geef me een teken en ik stop”, zegt ze terwijl ze nog een stap dichterbij zet. Maar ik ben er klaar mee om bang te zijn, om nerveus om haar heen te draaien en ik zet een stap naar haar toe, en draai haar om zodat ze met haar rug naar de muur achter mij staat, haar warmte tegen mijn lichaam. Ze voelt zo goed. Ik sla mijn armen om haar heen en duw haar zo dicht mogelijk tegen me aan. Ruw, maar onze lippen komen dichtbij elkaar in een verwachtingsvolle tederheid. Haar handen strelen mijn gezicht, mijn wangen en nek. Ik voel dat mijn lippen en de hare elkaars aantrekkingskracht niet meer kunnen weerstaan. Steeds dichterbij, haar neus tegen de mijne, mijn lippen strelen zachtjes die van haar.

“Frey, het is tijd voor onze meeting, kom je?”, hoor ik Deva zeggen. Ze trekt het luik van boven open en begint naar beneden te klimmen. Ik deins terug en doe alsof ik aan het stretchen was. “Lekker gespard?” vraagt Deva, zich van geen kwaad bewust. Ik kan haar wel door elkaar rammelen. Mijn hoofd is rood, maar ik knik en volg haar de trap omhoog. Jude volgt me met een grote grijns op haar gezicht.

Op het dek aangestruikeld wind ik er geen doekjes om en open meteen het gesprek.

“We zijn al snel in Propolis, mag ik met een van jullie mee naar huis?” vraag ik. Ik val over mijn woorden en merk dat mijn gezicht rood wordt. Ik hou er niet van om om hulp te vragen. Ik kijk Leila en Deva kort aan.

Tot mijn verbazing kijken ze elkaar aan.

“Yes, Frey! Tuurlijk mag dat”, zegt Leila verheugd.

“Eindelijk”, zegt Deva.

“Wat?”

Jij vraagt nooit wat, Frey, we zijn blij dat je dat nu wel doet!” zegt Leila.

Ik voel me een beetje in de zeik genomen omdat ze duidelijk aan het wachten waren tot ik het zelf vroeg. Maar ik ben ergens ook een beetje trots. Ik denk dat ik vrienden heb gemaakt. Vrienden die het goed met me voor hebben. Vrienden die me zien, ook de kanten aan mij die misschien nog wat werk vragen.

“Je gaat met mij mee”, zegt Leila vrolijk. “Ik ga je de stad laten zien en je gaat mijn familie ontmoeten en als je wil kan je elke paar dagen meetrainen en dan is Deva er ook! Als je wil hoor!” voegt ze eraan toe met een vraag in haar stem.

Ik knik, dankbaar voor het aanbod.

Jude loopt over het dek heen en haar ogen vinden de mijne, en ze kijkt me even aan. Bijna uitdagend. Ik realiseer mij dat iets wat ik al een lange tijd uit probeerde te maken weer is aangegaan en ik weet niet of ik het nog wil doven.

“Hey, Frey!” Leila geeft me een duw en kijkt waar ik
naar kijk.

“Ik denk dat ik iets onderbroken heb”, zegt Deva met een glimlach terwijl ze Leila’s blik volgt.

“Wat moet ik hiermee?” en ik knik veelbetekenend
naar Jude.

“Heb het leuk”, zegt Leila met een grote grijns.

Hoofdstuk 16

Rae

“Laat me meegaan!” jengelt Fitran terwijl Sera het ontbijt aan het opwarmen is. Ze roert in een pan met pap. Het is fris in het huis, de enige warmte komt van de net aangestoken houtkachel af. Ik zit op een stoel met mijn spullen aan mijn voeten: vier messen, een waterfilter, een warme laag, een plastic fles. Een voor een pak ik mijn messen op en slijp ik ze met een slijpsteen.

“Ik wil ook een dagje weg”, herhaalt Fitran. Het blijft stil in de ruimte terwijl Sera afwezig in de pan roert, en soms een nerveuze blik op mijn messen werpt.

“Het is toch goed als ik dat ook leer”, dringt hij nog een keer aan en begint een beetje te stampvoeten.

“Het is te gevaarlijk, Fitran. Rae heeft ook recht op een eigen leven, laat haar met rust!” snauwt Sera naar hem. Ik probeer het woord dat ze zo zorgeloos voor mij gebruikt van me af te laten glijden. Sera, een vrouw die ik respecteer en wil kennen, kent mij eigenlijk helemaal niet. En ik heb haar mij ook niet laten kennen. Niet in een wereld waar jezelf zijn, anders zijn, je je veiligheid kan kosten. Ik laat de kleine dolksteek gebeuren, zoals ik dat elke dag doe. Sera, zich van geen kwaad bewust, stopt Fitran een kom pap toe, die hij vervolgens in een keer in zijn keelgat laat glijden.

“Pas op!” zegt Sera. “Dat spul is heet!”

Hij loopt rood aan en neemt een grote teug water uit een plastic fles terwijl hij zijn moeder boos blijft aankijken. Hij pakt zijn spullen en rent de deur uit.

“Wees binnen voor de avondklok!” schreeuwt Sera hem na. Sinds ik gezien ben bij de toren is er nu al drie dagen een avondklok. Maar het eten wordt schaars, zowel in huis als in de stad, dus ik ga proberen nog iets te vangen.

“Ik zou het hem kunnen leren”, zeg ik tegen Sera. “Als ik er op een dag niet meer ben, zou hij naar buiten kunnen gaan.”

Ik zie haar naar het eten kijken en diep zuchten. “Ik wil niet dat hij gevaar loopt”, zegt ze.

“Hij is ongelukkig. Beter dat hij iets vindt waar hij gelukkig van wordt, voor hij iets doms doet.”

Ze leunt tegen het houten kastje van de keuken en ik zie opeens hoe moe ze is. Haar hand grijpt instinctief naar haar buik, alsof ze even moet voelen vanuit haar buik in plaats van haar hoofd.

“Een keertje dan. Als hij zich misdraagt, of je denkt dat het niet veilig is, draai je om.”

Ik knik kort naar Sera. Ik gesp mijn spullen om mijn lijf en trek er een jas over aan.

“Tot morgen.” Maar voor ik de deur open kan trekken, voel ik dat Sera nog iets wil zeggen.

“Rae, onthoud dat Fitran er niet uitziet als jij, en ik ook niet. Er wordt meer op ons gelet. We moeten meer ons best doen om als normaal te worden gezien – om niet gezien te worden. Wees voorzichtig.” Ze kijkt me even doordringend aan met haar bruine ogen en ik knik ongemakkelijk.

“Ik beloof dat ik voor hem zorg”, zeg ik. Even voelt het vreemd, het besef dat ik mijn abnormaliteit voor mezelf kan houden. Dat ik kan kiezen, kan acteren, een masker op kan zetten. En dat Fitran en Sera dat niet kunnen.

De stad uitkomen is moeilijker nu, vooral met Fitran achter mij aan. Hij volgt me steeds op een blok afstand maar ik laat het toe. Het is een goede oefening. Zijn passen versnellen en vertragen. Hij kijkt om hoekjes en gaat helemaal op in zijn kat en muisspel. Maar hij vestigt te veel aandacht op zichzelf en daarmee ook op mij. Ik duik een steeg in, en als hij zijn hoofd met zijn onschuldige bruine ogen en krulhaar om de hoek steekt, trek ik hem achter mij aan.

“Wat hebben we hier, straatjochie met ambities”, zeg ik plagend. “Je valt te veel op, volgende keer als je iemand achtervolgt, houd een normale tred. Niet rennen, en let erop dat anderen niet op jou letten.”

“Mag ik mee?” vraagt hij nog een keer.

“Je mag mee, maar je moet luisteren naar mij. Als ik zeg, ga liggen, dan ga je liggen, als ik zeg dat je je mond moet houden dan…”

“Hou ik mijn mond”, zegt Fitran en hij rolt met zijn ogen.

“Als ik zeg, ren, dan ren je! Begrepen?” Ik probeer hem mijn strengste blik te geven om te laten zien dat ik het meen. Hij knikt kort.

Voor we de straat weer inlopen trek ik zijn sjaal over zijn hoofd heen. “Nu, loop mee en blijf naast me.” Hij knikt en samen gaan we de straat weer in.

Het is een rustige ochtend. We zijn bij de voedseluitgiftepunten, waar karren worden uitgeladen met producten van het land. Hier worden ook spullen in huizen en voorraadkamers getild. Ik zie de oude kar die ik zocht. Het is een caravan met twee paarden ervoor. De spullen worden eruit gehaald en van een afstandje kijken we toe. De man van wie de kar is loopt naar binnen om een teken te geven dat hij klaar is en Fitran en ik gaan snel de caravan binnen. We lopen naar het kastje onder het aanrecht. Ik trek hem open en sis “hierin!” en we proppen ons in het kleine kastje.

De geur is overweldigend. Rot, schimmel en de typische geur van caravan. Binnen een paar minuten beginnen we te rijden.

“En nu?” vraagt Fitran.

“Deze caravan gaat naar een boerderij net buiten de stad. Het duurt ongeveer een uur. Dus hou je waffel.”

Opgepropt in het keukenkastje voelt het alsof ik eindelijk mijn gedachten op een rijtje kan zetten. Er is niet genoeg voedsel voor de stad dus dat is waarom iedereen honger lijdt. En dat Thorben correspondentie had met Eros Mel, wist ik wel. Maar wat gebeurt er in Brekerzand? Is Melshaven gedoemd om in een hongersnood om te komen? Zijn de plannen doorgezet? Zouden de mannen van Pietersen, die nu de leiding hebben, weten dat de mannen van Willem van Brekerzand voor de deur kunnen staan om te vechten?

Zo veel vragen, een wolk van zorg begint zich om mij heen te nestelen. Wat gebeurt er als er echt niks meer is? Ik heb nu meerdere malen geprobeerd om informatie te vinden. Om Frey te vinden, maar ik vind niet de informatie die ik nodig heb. Ik moet naar de maan kijken. Frey met haar raadsels. Wat als ik het niet kan oplossen? Of wat als er iets is gebeurd met Frey voor ik daar aankom? In mijn hoofd kijk ik naar de kaart van het land. Waar Melshaven is. Waar Brekerzand is, dat is vier dagen reizen hier vandaan. Zou ze in Brekerzand zijn? Misschien op zoek naar haar zus?

Rommelend en schokkend gaat de caravan door de verschillende wijken en checkpoints heen. Een keer steekt iemand het hoofd de caravan in, om te kijken of die leeg is, maar niemand controleert de kastjes. Zodra de caravan stil komt te staan, en losgekoppeld wordt van de paarden, wordt hij van buiten op slot gedraaid. Een half uur later klimmen Fitran en ik het raam uit en zijn we op weg naar het bos.

“Jij bent echt cool”, zegt Fitran terwijl we over een landweg lopen. Ik laat een diepe zucht, en nog een. Nu in de natuur en met het bos in zicht begin ik me wat losser te voelen.

Het is het midden van de dag en een klein zonnetje schijnt. Bij de bosrand aangekomen zoek ik mijn verstopplek. Het is een plastic ton, ingegraven door mij en Frey toen we net met deze missie begonnen. Vlak bij een oude eik, en naast iets wat ooit een sloot was geweest, maar nu een kleine dip in het landschap. Ik haal het bladerdek weg en de rode dop wordt zichtbaar.

“Wow vet”, zegt Fitran terwijl hij probeert over mijn schouders mee te kijken.

“Trucje dat ik van mijn ouders heb geleerd”, zeg ik. “Wees voorbereid en stop niet al je spullen op één plek. Als ik er op een dag niet meer ben, kan je deze plek ook gebruiken, of je maakt je eigen. Er zitten wat verrassingen in”, voeg ik cryptisch toe, denkend aan de paar goudstukken die ik verstopt heb. Daar heeft Fitran meer aan dan ik als er een hongersnood uitbreekt.

In de ton zitten wat waterfilters en kaarten, maar het belangrijkste zijn twee ingepakte rugzakken. Elk met een slaapzak, een pannetje, een extra set kleren. In een ervan zit zelfs nog een gas-setje dat ik van de basis heb kunnen meegrissen. Ik pak de beide tassen en haal er dingen uit en stop er nieuwe dingen in voor Fitran. “Als je ooit weg moet komen, is dit van jou”, zeg ik tegen hem.

“Vanavond komen we hier terug en halen we onze
slaapspullen.”

Ik pak een extra tas die ook in het vat zit en werp die
over mijn rug heen. Uit de ton pak ik als laatste een
kleine kruisboog.

“Wauw, hoe kom je daaraan?” vraagt Fitran terwijl hij hem bijna uit mijn handen grist.

“Gaat je niks aan”, zeg ik scherp, terwijl ik het ding uit zijn handen probeer te houden. “Dit is een wapen, Fitran. Je mag er later wel even naar kijken, als we pauze nemen.” Ik gooi het ding in mijn tas. “Later”, zeg ik, en we lopen verder het bos in.

Voor de schemer komt hebben we drie vallen gezet. Ik vertel Fitran hoe je de weggetjes kan herkennen waar de hazen en konijnen lopen en laat hem twee manieren zien om een val te zetten. Fitran helpt, houdt dingen vast, stelt vragen. Met een naar gevoel in mijn maag zet ik de vallen. Ik haat het om dit een ander te leren doen. Jagen is een noodzaak, niet een pleziertje. Ik wil niet dat Fitran denkt dat we zomaar kunnen komen moorden in het bos. Dat we hier naartoe kunnen komen en gewoon kunnen pakken wat we willen. Zoals de mens altijd met de natuur is omgegaan. Misschien kan dit een ander soort ervaring zijn, waar Fitran kan leren de natuur te waarderen. Het is fijn niet in de stad te zijn. Lopend door het bos vinden we paddestoelen. Boleten. Ik vertel hem hoe ze te herkennen, hoe ze te drogen en welke je vooral niet moet eten. Ik weet niet of hij echt oplet. Of het tot hem doordringt dat ik hem probeer iets belangrijks te leren, vooral als er een hongersnood aankomt.

“Wie ben jij, Rae? Ben je nooit bang?” Even kijkt hij achterom, alsof hij verwacht dat er iets uit het bos zou springen.

“Waarvoor?” vraag ik aan hem.

“Ze zeggen in de krant dat hier allemaal slechte mensen zijn, die je beroven, en wilde dieren. En dat we daarom in de stad moeten blijven.”

“Nu zijn wij de slechte mensen”, zeg ik met een knipoog naar Fitran. “En met mij hier hoef je nergens bang voor te zijn.”

Als de avond valt halen we onze spullen op bij de ton en vinden we een plek om te slapen. Ik maak een klein vuurtje en maak paddenstoelensoep.

“Straks worden we gezien”, zegt Fitran en wijst naar
het vuur.

“Zou jij op ons afkomen als je een vuurtje zou zien in de verte?” vraag ik aan Fitran terwijl ik hem een kom soep geef.

“Nee, misschien niet.”

“Ik ken dit bos, ik ben nog nooit iemand tegengekomen. Bij mij ben je veilig.”

Dit lijkt hem wat op het gemak te stellen en niet lang nadat we gegeten hebben wordt het donker.

We leggen de slaapzakken uit en kijken samen naar de afnemende maar nog vrij volle maan, die helder aan de hemel staat en de nacht verlicht. Fitran ligt naast mij in zijn slaapzak. Ik moet denken aan Frey, en de hoeveelheid nachten die wij zo samen hebben doorgebracht.

“Kijk naar de maan”, fluister ik zachtjes.

Hij beweegt zich even in zijn slaapzak en ik voel hem
onrustig worden.

“Wat is er? Hoor je iets?” vraag ik zachtjes.

“Nee, dat is wat die karrenmaker ook zei toen hij doodging, weet je nog”, zegt Fitran. “Kijk naar de maan.”

Ik voel mijn hart opeens sneller bonzen terwijl ik me omdraai in mijn slaapzak en naar Fitran kijk.

“Weet jij wat het betekent?” vraag ik, terwijl ik hem doordringend aankijk. Zijn gezicht is verlicht door de maan en ik zie zijn adem door de kou. Ik zie dat hij schrikt van mijn reactie en hij begint te praten.

“Nou, we zijn naar het huis van die karrenmakers geweest, en toen was daar een vrouw aan het inpakken. Toen hebben we haar geholpen om de wagen te vullen en uit te pakken. En toen heb ik gevraagd wat het betekent, naar de maan kijken. Ze zei dat het niks betekende, maar ze deed wel een beetje raar. En toen is Jarrick haar een keer gevolgd. Volgens hem waren het allemaal vrouwen die onder volle maan in een cirkel stonden en daarna heel lang gingen praten. Het was vet saai dus toen is hij weggegaan.”

Ik ga weer liggen. Deze vrouw heeft er mogelijk dus iets mee te maken. Hoe zou ze heten? Wie zijn deze mensen?

“Kan je me morgen naar die vrouw brengen? Voor we naar huis gaan?”

“Ja hoor”, zegt Fitran en hij gaapt.

Fitran valt langzaam in slaap, en terwijl ik hetzelfde probeer te doen herhaal ik mijn mantra, Frey leeft, en ik zal haar vinden.

Hoofdstuk 17

Rae

In de ochtendschemer lopen we langs alle vallen. Een haas. Fitran wilde mij een high five geven en was blij, maar ik voel me schuldig terwijl ik het hoofdje van het dier uit de strakgetrokken val haal.

“We hebben een leven genomen, Fitran, voor het onze. Dat vraagt om dankbaarheid, niet om een high five.” Ik weet niet of hij begrijpt wat ik bedoel, maar zijn uitdrukking verandert iets. Schuldgevoel overstemt mijn andere gevoelens en even zeg ik sorry naar de voorbijtrekkende wolken achter de boomtoppen. Alsof de haas daar nu is, rennend tussen de wolken en langs de oneindig lange horizon. Het doden van een onschuldige wilde haas, alleen voor mijn voortbestaan. Het is iets waar velen de schoonheid van prediken. Dat het goed is als je alleen neemt wat je nodig hebt. Dat het hoort bij de natuur. Dat wij eigenlijk ook gewoon dieren zijn. Het recht van de sterkste. Maar het recht van de sterkste, en denken dat alles maar ons toebehoort is wat ons naar de verdorring en verandering heeft gebracht.

Een paar uur later vinden we het huis van de vrouw, zoals Fitran haar noemt. Niet een eigen naam of een eigen identiteit, maar de vrouw. Fitran weet waar ze nu woont, want hij had haar helpen verhuizen. Volgens hem was ze uit haar familiehuis gezet na de dood van haar man. Ze woont nu in een zijstraat bij de markt, in een grauw pand met glazen deuren. Misschien is het ooit een fastfoodzaak geweest. Nu zijn de glazen deuren niet zo doorzichtig meer als ze ooit waren. Er zit een grijze walm overheen. Misschien is dat wel expres gedaan, om de bewoner wat privacy te geven. Vroeger was in de binnenstad wonen een luxe maar tegenwoordig is de binnenstad de laatste plek waar iemand zou willen wonen. De oude winkelpanden en restaurants hebben soms een appartement erboven. Er zijn weinig muren, het is groot en het is moeilijk te verwarmen. Het is een plek waar mensen het koud hebben en soms met meerdere gezinnen of groepen samen gebruik van maken.

“Weet je zeker dat het hier is?” vraag ik hem.

Fitran knikt.

“En weet je of ze er is?”

“Het is zondag”, reageert hij schouderophalend. In Melshaven is de enige rustdag op zondag.

Ik knik.

“Oké, Fitran, ik wil dat je aan de overkant van de straat gaat zitten. Doe maar alsof je bedelt, zodat je een oog op de deur kan houden. Als ik vertrek dan loop je dezelfde richting uit als ik, maar niet meteen, wacht maar even een paar minuten. Als er iets mis gaat dan ga je naar huis. Begrepen?”

“Hoezo mag ik niet mee?” zegt hij verongelijkt. “Ik breng je, vertel je alles wat ik weet en ik moet aan de overkant van de straat gaan zitten?”

“Jij doet de nobele taak van het wachthouden, Fitran, dat is belangrijk. Bijna even belangrijk als naar binnen gaan. Als er iets gebeurt wat ik moet weten, dan fluit je twee keer heel hard en doe je alsof je een hond roept, oké?”

Ik zie zijn gezicht en ogen verzachten. Hij geeft toe aan wat er van hem gevraagd wordt.

“Maar als je naar buiten komt, vertel je me alles?”
vraagt hij.

“Als ik naar buiten kom, vertel ik je wat ik je kan
vertellen.”

Hij neemt er genoegen mee en loopt weg. Ik loop een rondje om het blok heen en ga richting de wat vieze deur. Ik probeer eerst onopvallend wat druk op de deur te zetten om te kijken of hij open gaat. Als dat niet gebeurt, trek ik een klein setje met ijzeren staafjes uit mijn mouw en langzaam punnik ik het slot open. Ik leun tegen de muur aan en doe alsof ik mijn kleren aan het fatsoeneren ben met mijn rug naar de straat toe. Het is een roestig slot en het duurt even voordat hij goed voelt, maar uiteindelijk klikt hij open en ik glip via de glazen deur naar binnen.

Het is een wat bedompte ruimte. Tafeltjes en banken staan verspreid door de ruimte heen, bedekt met bergen spullen. Misschien van deze vrouw, misschien van vorige bewoners. Een lange balie waar ooit eten gehaald kon worden, is meteen zichtbaar vanuit de binnenkomst. Zwarte stukgeslagen oude beeldschermen hangen boven de balie. Overblijfselen van een tijd waarin je voor een euro een burger kon halen. Als je de felle lichten, vrolijke kleuren en geuren wegneemt, dan is een ruimte als deze net zo nep als het eten dat er ooit geserveerd werd.

Er schijnt wat licht door de ramen heen, maar door de grijze waas die over de ramen is gespoten komt het grauw over. Achter de toonbank is de lichte glans van aluminium, in wat ooit de keuken moet zijn geweest, te zien. Ik zet langzame stappen de ruimte in tot ik hoor: “Curse, ben jij dat? Ik vind het prima dat je binnenkomt, maar vertel me alsjeblieft dat je iets anders hebt aangetrokken, want die kleren die je aanhad ruik ik nog steeds in mijn huis.”

Het is een wat diepere maar heldere stem.

Vanuit de keuken duikt er opeens een gezicht op, ik zie haar blik van vrolijk naar verrast naar boos gaan in enkele seconden. Ze heeft een rond gezicht, een lichtbruine huid en kort, grijs, gemillimeterd haar.

“Wie ben jij? Hoe ben je binnengekomen?” vraagt ze met een luide stem.

Ik kan haar niet goed zien vanaf waar ik sta en ik zet langzame stappen dichterbij met mijn handen omhoog.

“Ik heb alleen wat vragen”, roep ik naar haar. Mijn voeten slepen zich over de ooit witte vloer heen, langzaam,
voorzichtig.

“Dringt mijn huis binnen om daarna ‘gewoon’ wat vragen te stellen? Maak dat je wegkomt!” roept ze met een bulderende stem. Deze vrouw ziet er moe uit en is een kop kleiner dan ik, maar ze dwingt respect af door haar rechte rug en heldere stem. Ze heeft haar arm opgeheven en in haar handen heeft ze een koekenpan geklemd. Een prima en vaak onderschat wapen.

“Kunnen we gewoon even praten? Ik heb informatie waar je mogelijk in geïnteresseerd bent.” Ik praat zachtjes en hoop dat mijn zachte, de-escalerende toon werkt. Ik probeer haar te laten weten dat ik een beetje wanhopig ben, en geen kwaad in de zin heb. Even begin ik mij schuldig te voelen. Deze vrouw is net uit haar huis gezet, en hier sta ik, een onbekende in haar ruimte, die op klaarlichte dag inbreekt. Maar als zij mij niks vertelt over waar Frey te vinden is, dan ben ik terug bij af. Dan weet ik niks.

“Een vriend van mij heeft jouw man zien sterven en hem gesproken voor hij doodging. Hij vertelde hem iets, en ik wil daar graag meer over weten.”

Het blijft even stil. Ik zet een paar stappen dichterbij en ze komt de keuken uit en neemt mij nieuwsgierig op. En ik haar. Ze moet ongeveer begin 60 zijn. Nu ze dichterbij staat, zie ik een aantal rimpels om haar lichtgrijze ogen. Ze heeft duidelijk veel meegemaakt, maar er zit ook nog een jonge kwinkslag in haar ogen. Ze draagt een lange, smoezelige jas die door de tijd heen bruin is geworden. Waar sommige mensen in deze stad nog waarde hechten aan uiterlijk vertoon en mooie kleren, om zichzelf te onderscheiden van mensen die zich dat niet kunnen permitteren, zijn wij blijkbaar alle twee mensen die meer waarde hechten aan iets praktisch en iets warms.

Ze laat haar koekenpan zakken en ik maak daaruit op dat ze mij niet als een vijand ziet. Haar ogen warmen iets op.

“Ik weet al wie dat heeft gedaan, die informatie is niet nieuw voor mij. Maar kom maar verder, we kunnen wel even praten. Wil je iets drinken? Ik heb thee.” Ze gebaart mij te volgen.

“Ja is goed”, zeg ik weifelend. Iets aan deze vrouw stelt mij gerust, al ben ik er nog niet uit waarom.

“Kom maar”, zegt ze nogmaals.

Ik volg haar de smalle keuken in. Ik loop langs een oude burgergrill het gangpad van de keuken door. Een dik gordijn wacht ons op aan het einde van de keuken en om de beurt glippen we er doorheen. We komen uit in een kleine vierkante ruimte.

Er staat een geïmproviseerde kachel, die ze vanuit haar oude huis moet hebben meegenomen. Ze heeft een gat in de muur gemaakt waar een kachelpijp doorheen steekt. Op de kachel staat een ijzeren pot waar water in staat te dampen. Ernaast ligt een matras met een netjes opgevouwen deken erop. Het is netjes en schoon. Her en der branden er een aantal kaarsen, wat de ruimte een warme gloed geeft. De kamer heeft iets bekends. Aan de muren hangen planten te drogen, en boven de kachel hangt een draad met stukjes paddenstoel en schijfjes appel. Het geeft de kamer de geur van aarde, van iets zoets. Van de herfst. Het is een geur die ik ken omdat mijn ouderlijk huis ook zo rook. Ik loop een klein rondje door de ruimte, kijk naar de grote planten die ze heeft hangen. Vrouwenmantel, brandnetel, wilgenschors, frambozenbladeren. Dit zijn geen kruiden die verzameld worden voor de sier, maar voor een specifiek gebruik.

Ze gaat zitten op een kleine poef. Hoewel ze de jongste niet meer is, heeft ze geen rugleuning nodig. Dat zie je vooral bij mensen die veel mediteren. Ik kijk de vrouw even nieuwsgierig aan. Alles aan haar verbaast mij, maar van dat korte haar sta ik al helemaal te kijken. Een beeld van vroeger, toen het niet uitmaakte hoe je eruitzag, hoe je jezelf noemde. Ze zit inmiddels naast de kachel, kijkt me onderzoekend aan en wenkt naar een stoel tegenover haar. Als ik ga zitten duwt ze me een kop thee in de hand. Ik ruik eraan en laat de geurende kruidendamp tot me doordringen.

“Kamille en lavendel? Moeten we even tot rust komen?” zeg ik met een glimlach, in een poging het ijs te breken. Een hartelijke lach komt me tegemoet.

“Goed gezien! Jij kent planten?” Ze lijkt al even verbaasd als ik.

Ik knik en wuif even rond in de kamer. “Jij ook, en als ik het goed gok doe jij iets met geboortes”, zeg ik fluisterend.

Ze kijkt me verbaasd aan. “Kom jij uit een van de bevrijde steden?” vraagt ze me nieuwsgierig terwijl ze een slok van haar thee neemt. Ik kijk haar verward aan, ik snap niet wat ze daarmee bedoelt. Zijn er steden bevrijd?

“Kom je uit Melshaven? Hier kan je niks geleerd hebben over planten, er zijn maar weinig mensen die hun gebruik kennen.” Ze kijkt me rustig aan met haar grijze ogen en ik voel een twijfel in mij. Het is lang geleden dat ik iets met iemand heb gedeeld over mijn verleden.

“Ik ben opgegroeid buiten de stad, en mijn ouders hebben me veel geleerd”, besluit ik maar te zeggen. Het blijft even stil in de ruimte terwijl ze in haar kopje staart. De stilte is ongemakkelijk. Hier zit ik dan. Thee te drinken met een vreemde bij wie ik net heb ingebroken.

“Jij bent dus de persoon die allemaal vragen aan het stellen is?” vraagt ze door de stilte heen.

“Wat bedoel je?” vraag ik.

“Ik hoor dat een persoon met rood haar vragen aan het stellen is. Je matcht de omschrijving: ielig, rood haar.”

Ik weet me even geen houding te vinden. Hoe weet zij dit? Ik wist dat ik misschien iets onopvallender had kunnen opereren, maar de stad kan toch niet zo veel oren en ogen hebben? Mijn hartslag versnelt licht en ik probeer rustig door mijn buik te ademen. Dat ze weet dat ik informatie zocht betekent niet per se dat ze me die niet gaat geven, herinner ik mijzelf.

“Ga jij me wel vertellen wat ik moet weten?” vraag ik haar misschien iets meer kortaf dan ik bedoelde.

“Ligt eraan, heb jij Eros Mel vermoord?” Ze spreekt de woorden langzaam uit, terwijl ze rustig een slok neemt van haar thee. Ik kijk haar verbaasd aan, zou dit bluf zijn? Zeg ik ja, ben ik dan een bondgenoot? Of een vijand, omdat daarna haar man is vermoord?

Het blijft even stil. De vrouw observeert mij alleen maar. En ik haar. Samen zitten we even in gedachten verzonken terwijl de spanning tussen ons elke seconde dikker wordt.

“Oke, luister. Je hoeft me niks te vertellen, ik heb niks aan leugens. Je stelt vragen aan mensen aan wie je geen vragen zou moeten stellen. Je bent onvoorzichtig. Of je bent enorm aan het klungelen en je weet niet wat je doet, of je bent wanhopig en je weet niet wat je moet doen. Je komt niet over als een klungel. Waarom is het zo belangrijk voor jou om meer te leren over de Maanzingers? Vertel me dat, en dan bedenk ik of ik je de informatie kan geven.”

Ze zegt het op een koele toon. Haar woorden maken dat ik me warm voel, warm omdat ik me schaam. Was het zo duidelijk, dat ik wanhopig ben? Even kijk ik weg en staar naar de kachel. “We zitten allemaal wel eens in een penibele situatie, het is oke”, zegt de vrouw.

Even voel ik me geïrriteerd, alsof ik deze woorden nodig heb, maar ik kan niet ontkennen dat het fijn voelt. Om even gezien te worden.

“Mijn kameraad is verdwenen, zij is de enige die ik heb. Ze heeft me een brief gestuurd, dat als ik naar de maan kijk, dat ik haar dan kan vinden. En een vriend van mij was erbij toen jouw man stierf, en hij vertelde hem naar de maan te kijken, en… Nu ben ik hier.” Ik vertel het in de ruimte, ik hoor mijn stem vanaf een afstand. Alsof ik er niet helemaal bij ben. Alsof ik het niet zelf ben die de woorden uitspreekt. Mijn kameraad is verdwenen.

“Dus op basis van die informatie heb je in mijn huis ingebroken? Dan moet die kameraad wel heel erg belangrijk voor je zijn”, zegt ze compassievol. En ik knik. Kijk even in mijn beker met thee en zie de kamilleknopjes op de bodem van de beker liggen.

“Ik ga kijken wat ik voor jou kan doen. Maar ik kan je wel dit vertellen, als je ervoor kiest om geholpen te worden betekent dat dat je niet meer als een kip zonder kop rond kan rennen. Het betekent dat je verantwoordelijkheid moet nemen voor je daden, en dat je open moet staan voor wat er op je pad komt. Als ik je help, is er geen weg terug naar de manieren van vroeger, maar alleen een pad dichterbij de aarde. Bij dit.” En ze wuift richting de planten die door de kamer hangen.

“Ik zou niks liever willen”, mompel ik.

“Kom over twee dagen bij mij terug, dan weet ik meer”, zegt ze. “Ik ben trouwens Hub, en jij?”

“Rae”, antwoord ik zachtjes en ze schudt mijn hand. Haar hand is warm, en even streelt ze met haar duim over mijn palm, zoals je doet bij iemand die iets voor je betekent. En al ben ik gefrustreerd dat ik nog geen antwood heb, weten dat er iemand zoals deze vrouw is in deze stad, maakt dat mijn innerlijke storm even is gaan liggen. Voor ik wegga laat ik een stuk hazenvlees achter. Misschien dat zij het beter
kan gebruiken.

Als ik door de deur heen kijk zie ik Fitran aan de overkant van de straat tegen een groep grote mannen schreeuwen. Ik trek de deur open en ren naar de overkant van de straat.

“Wat moet dit!” roep ik luid, terwijl ik zie hoe een van de mannen Fitran over zijn schouders heen tilt.

“Ha, jou moeten we hebben!” schreeuwt een van hen. Voor ik snel kan handelen sluiten twee grote armen van achter zich om mijn armen heen. Een andere man trekt een zak over mijn hoofd en ik word ruw in een kar gesmeten terwijl iemand eerst mijn armen en daarna mijn benen bij elkaar bindt.

“Fitran!” schreeuw ik. En naast mij hoor ik nog een bonk en hoor ik Fitrans gesmoorde kreten. De zak over mijn hoofd wordt even omhoog getrokken en iemand propt een ranzige doek in mijn mond. Waarom had ik Fitran niet eerst even thuis afgezet, foeter ik in mijzelf terwijl de kar begint te rijden.

Vecht gemeen, had ik tegen Rae gezegd. Maar ik weet niet of hen de opdracht had begrepen als ik hen zo zie. De toeschouwers zitten op een houten verhoging wijn te drinken en hapjes te eten terwijl wij ons om de beurt in het zweet werken. Wij, de paradepaardjes, zitten aan de andere kant van de ring op de grond. We kijken naar elkaars gevechten. Het begon met mij tegen Joeri. Ik heb het gevecht lang genoeg laten duren, lang genoeg om te laten zien wat ik kan. Dat ik meerdere aanvallen kan afwenden, dat ik originele technieken gebruik. Toen ik zag dat de interesse van de heren aan de zijlijn begon te verslappen, tackelde ik Joeri de ring uit. Daarna was het Mees tegen Hazel. En zo waren er nog wat verschillende combinaties. Thorben selecteert de opponenten spontaan, zodat we geen tijd hebben om voor te bereiden. “Dat is namelijk in het echt ook zo”, legde hij uit aan zijn manvrienden.

Dat neemt niet weg dat wij al jaren met elkaar trainen, dezelfde dingen hebben geleerd, elkaars bewegingen kennen. Soms komt er een nieuw persoon bij, of als iemand lang niet presteert valt die persoon af en wordt die ergens in een normale militie geplaatst. Dat is ook wat Rae kan overkomen als hen niet snel wat verbetering laat zien. Rae is van nature geen vechter. Die wil gewoon in een bos zitten, een vuurtje stoken en vogels spotten. En al is hen goed, door de jarenlange training, hun bewegingen zijn niet origineel, voorspelbaar, ongemotiveerd. Misschien niet voor een buitenstaander — met wat hen doet kan hun zich prima handhaven op een missie. Maar in deze groep, waar we allemaal dezelfde vaardigheden hebben geleerd, legt Rae het af tegen de anderen. En iedereen weet het, ook Teklan met wie Rae door het zand cirkelt.

De Teklan die zichzelf te hoog heeft zitten. Hij heeft zijn shirt uitgetrokken en zijn gespierde en geharde lichaam glanst in de zon. Hij denkt de andere heren te imponeren door als een testosteronbonk door de ring te lopen. Teklan speelt met Rae. Dit gevecht had al een kwartier geleden over kunnen zijn, maar Teklan probeert het onderste uit de kan te halen. Rae cirkelt zwaar hijgend om hem heen. Hun rode haar plakt tegen hun voorhoofd aan. Het vervelendste om naar te kijken, is nog wel dat Rae ongeduldig en opvliegend wordt. Om de zoveel tijd begint hen een aanval, die gemakkelijk wordt afgewend. Rae ligt op de grond en dan begint het spel opnieuw. Het is bijna pijnlijk om naar te kijken. Maar als Rae rood begint te zien, en gefrustreerd raakt, wordt hen een nog makkelijker doelwit. Ik maak oogcontact met hen en wrijf onopvallend over mijn elleboog. Nog een keer valt Rae uit, stapt dichterbij Teklan en in een zwaai landt hun elleboog onder de kin van Teklan. Ik kan een grijns niet onderdrukken maar realiseer me dat ik mijn gezicht in de plooi had moeten houden als Teklan mij recht aankijkt. Hij spuugt op de grond en kijkt naar de heren aan de kant, die met een een wat teleurgestelde en half ongeïnteresseerde blik terug kijken. Zijn ogen spuwen vuur. “Ik pak dat vriendinnetje van jou wel, Frey.” Hij zegt het zacht genoeg om Thorben het niet te laten horen.

Als Teklan aan iemand een hekel heeft, is het wel aan mij. Hoe hard hij ook traint, bijna elke maand train ik harder, en versla ik hem met de meeste uitdagingen. Ik zie in zijn domme hoofd de radertjes draaien, terwijl hij vooroverbuigt in de richting van zijn schoen. Ik weet wat Teklan daar heeft zitten, hetzelfde als wat ik in mijn schoen heb verstopt. Een mes, gejat van de keuken. En al weet ik dat ik mij er niet mee moet bemoeien, toch sta ik opeens naast hem en werk hem met twee ellebogen, een voetje en een schop tegen zijn kont de cirkel uit. Hij landt met zijn gezicht in het zand en voor hij de kans heeft, trek ik zijn mes uit zijn schoen. Hij mag veel doen, maar als hij een mes naar Rae werpt zou het in een ogenblik voorbij kunnen zijn. Een luid gerumoer ontstaat op de tribune. Of ik heb mijzelf geliefd heb gemaakt door Teklan in het zand te begraven, of gehaat, omdat ik Rae geen kans heb gegeven hem zelf te verslaan, dat moet nu duidelijk worden. Teklan, wiens gezicht ik duidelijk niet ver genoeg begraven had in het zand, begint luid zijn mening te geven. “Valsspeler, kutwijf, stelletje potten!” Hij probeert zijn onverwachte gezichtsverlies te compenseren met hard geschreeuw. Mijn bloed trekt uit mijn gezicht terwijl het tegelijkertijd voelt alsof mijn hoofd tot explosie gaat komen. Dat hij vaker klaagt dat ik en Rae een ‘onnatuurlijke relatie’ hebben, is nog tot daar aan toe, maar dat hij dat zegt waar al deze mensen bij zijn, is laag. Hij is een slechte verliezer. Als het had gekund had ik het liefste het mes gebruikt om zijn kop van zijn romp te scheiden, maar ik weet dat dat mijn zaak geen goed zal doen dus ik probeer mijn rust te bewaren. Mijn hoofd omhoog te houden. Mijn adem te reguleren. Ik werp het mes op de grond voor de tribune.

“Teklan is een valsspeler”, roep ik vol zelfvertrouwen. Maar ik zie Thorbens uitdrukking. Ik herken de minachting, de irritatie, de frustratie, allemaal in één blik. Hij weet dat ik zijn beste pupil ben dus hij kan me niet zomaar wegdoen. Boos staat hij op en kijkt van mij naar Rae, die zich een paar passen van mij gedistantieerd heeft. De heren om Thorben heen staan druk met hem te smoezen. Eén van hen voert de boventoon. Hij heeft duidelijk iets teveel gedronken. Zijn kalende hoofd is langzaam aan het verbranden in de zon. Eros Mel.

“Mooie show, Thorben, kerel, echt waar.” Zijn wat bekakte,
lacherige stem is onuitstaanbaar. “Die man in een keer ingemaakt door die vrouw, wie zag dat nou aankomen! Als ik één van hun in dienst zou nemen, moet ik die ander er dan als troostprijs bij nemen?”

Ik knijp in mijn handen en staar naar de grond, terwijl ik wacht op mijn orders. Uit de groep klinkt een andere stem. “Als het klopt wat die man zegt, dat ze met elkaar gaan… Dat soort vrouwen zijn ook tegennatuurlijk, maar dat kan ook een voordeel zijn natuurlijk. Geen ongeplande zwangerschappen en zo”, zegt de stem peinzend.

“Zolang ik mee mag doen vind ik alles best!” brult Eros Mel en hij lacht hard. Mijn woede vormt een daverend vuur in mij.

Ik wend mijn blik af en probeer oogcontact te zoeken met Thorben, de man die dit kan eindigen. Die dit moet eindigen. Hij kan het toch niet toelaten dat we vernederd worden. Maar op zijn gezicht zie ik hetzelfde als wat er mogelijk op mijn gezicht te zien is. Schaamte. Voordat hij iets kan zeggen hoor ik nog iemand van de tribune. Dat moet Willem van Brekerzand zijn.

“Thorben.” Zijn stem is glibberig, glijerig. “Als ik ze allebei in dienst neem, zijn ze dan loyaal aan mij? Of aan elkaar? Ik heb daar wel mijn twijfels over”

Hij weet dat Thorben nu iets te bewijzen heeft en hij geniet ervan. Ik krijg een vernietigende blik van Thorben toegeworpen. Een blik die hij meestal bewaart voor pupillen die niet presteren zoals hij dat wil.

“Ik zal jullie laten zien aan wie zij loyaal zijn!” briest hij. Hij staat op en klimt van de verhoging af. Hij heeft blijkbaar ook het een en ander gedronken, want zo soepel gaat dat niet meer. Hij trekt ons naar het binnenste van de ring en sist ons toe: “Laat maar zien aan wie jullie loyaal zijn. Rae, als je wint blijf je hier, en zo niet dan breng ik jou naar een plek waar je wenst dat je nooit geboren was. Frey, als je haar laat winnen dan kan je het contact met je zus wel voor altijd vergeten, begrepen?” Ietwat zwalkend loopt hij terug naar de verhoging. Ik schrik. Rae verliezen of Tyra niet meer zien? Is dat wat er nu gebeurt? Ik krijg geen kans om erover na te denken, want ik hoor die glibberige stem weer.

“Hand tot hand, dat is toch saai? Ze kunnen toch ook andere dingen?” Van Brekerzand is blijkbaar geïnteresseerd in iets meer geweld. De mannen om hem heen stemmen in maar Thorben twijfelt.

“Eerste niet-permanente verwonding?” suggereert
hij uiteindelijk.

Eros Mel begint druk te wijzen naar de wapens die uitgestald liggen voor de tribune. Thorben houdt er niet van om wapens te gebruiken. Als we gewond raken, en het is permanent, zijn we niks meer waard. “Ik wil wel eens zien of ze ook met een zwaard overweg kunnen”, glimlacht Mel vies.

“Eerste verwonding, zwaarden”, schreeuwt Thorben over het zand heen. Alsof hij dat vaker roept. Een zwaard is een log, dom wapen, dat hier alleen ligt omdat Thorben graag indrukwekkend wil overkomen. We trainen er nauwelijks mee. Nu sta ik ze toch te wegen in mijn hand, terwijl er rillingen over mijn lichaam lopen. Ik probeer mijzelf af te leiden van de gierende gedachten in mijn hoofd. Ik voel de zwaarte van het wapen. Balanceer het in mijn hand. Controleer de scherpte. Terwijl ik een onmogelijke afweging maak in mijn hoofd. Mijn gedachten aan Tyra, die ik nu al twee maanden niet heb gezien. De vorige keer dat ik haar zag liep ze over het strand. Ze zag mij, ik zwaaide, maar ze zwaaide niet terug. Mijn verlangen naar haar werd alleen maar groter, ik wilde met haar praten. Weten hoe haar dag was. Haar horen praten over onze ouders, die zij zich vast beter kan herinneren. Rae achter mij heeft ook een zwaard gekozen. Lichter, makkelijker hanteerbaar.

“Start!” roept Thorben en hij zwaait met het stomme zakdoekje waar hij altijd mee zwaait.

Rae tegenover mij ziet er klein uit. Als hun ogen de mijne vinden, voelt het alsof er een gesprek zonder woorden plaatsvindt. Ik zie hun schaamte en woede. Woede naar Thorben, woede naar de mannen aan de zijkant.

Rae zet een eerste stap en haalt uit met het zwaard. Een mooie beweging, en ik kaats hem af. Langzaam beginnen we een dans om elkaar heen, het ijzer klettert, en ik weet dat wij deze dans kunnen volhouden. Uren als het moet. Maar Rae haalt niet uit met de intentie om te raken. Om mijn bloed te laten vloeien.

Hen begint te bewegen zoals hen dat vaker doet. Fel, op-
vliegend, pissig. Maar ik weet dat het een act is. Hun gezicht laat geen woede zien, eerder een verontschuldiging. Hun blik fluistert dat hen opgeeft. En op het moment dat ik mij realiseer dat Rae openingen laat om mij de kans te geven hun te verwonden, verstijf ik. Rae offert zichzelf op. Wil dat ik hen raak. Ik verstijf net te lang, en in een ongecontroleerde beweging rijt Rae mijn linkerhand open.

Hoofdstuk 18

Rae

“Hoe ben je aan het vlees gekomen?”

“Heb jij Eros Mel vermoord?”

“Hoe ben je de stad uitgekomen?”

“Dit kan allemaal heel snel over zijn als jij ons vertelt wat we willen weten.”

De stemmen bulderen op mij af. Ik ben teruggekropen in mijzelf. Ik heb een onzichtbare muur om me heen gebouwd. Ik hoor de stemmen, maar ik probeer de muur om mij heen zo hoog en dik te maken dat ze niet kunnen doordringen. Alsof ik naar een film kijk, een schouwspel waar ik zelf geen onderdeel van ben. Gisteren hebben ze mij in deze stoel gezet. Ik heb mezelf naar binnen gekeerd en gedaan wat ik heb geleerd. Niet gesproken. Maar er is een onrust in mij. Een klein stemmetje. Een gepiep en gekraak dat de innerlijke stilte die ik voor elkaar probeer te krijgen, verstoort. Ik weet niet waar Fitran is. En ik zou voor hem zorgen. Hij was mijn verantwoordelijkheid.

Toen we gisteren naar het fort reden, stopten we even voor het appartement en werden de zakken van ons hoofd getrokken. Ik rook en hoorde het al voor ik het zag. Het huizenblok stond in de brand. En het fikte flink. Donkere rook en vlammen likten het gebouw, de vlag die deed signaleren dat we hoorden bij Pietersen verschroeid, maar nog steeds wapperend in de wind. Was Sera daarbinnen? Of was ze op bezoek geweest bij iemand? Het was zondagochtend. Het kan zo zijn dat ze niet thuis was. Fitran probeerde weg te rennen uit de kar maar met zijn voeten aan elkaar gebonden kwam hij niet ver en zag hij eruit als een kleine worm die ongracieus ter aarde stortte.

Nu ben ik hier. De kroegbaas van de kroeg waar ik de afgelopen maand ben geweest kwam binnen en zei dat ik de juiste persoon was. Ik weet ook niet wie ons hier vasthoudt. Zijn het de mannen van Pietersen? Of zijn het de mannen van Eros Mel die op wraak uit zijn? De ruimte waar ik in zit, is een lichte kamer. Het lijkt op een hotelkamer van vroeger. Een bed in de hoek, een klein bureautje, een lampje er op. Ik snap niet wat de lamp daar doet, die zou het zeker niet meer doen. Een herinnering aan een ver verleden. Gisteren heb ik iets te eten gekregen, maar ik vertrouwde het niet. Ik kan wel een aantal dagen zonder eten. Maar wie zal me nu komen redden? Niet Frey, die wel aan de andere kant van het continent zou kunnen zijn. Niet Sera, waarvan het goed zou kunnen dat ze dood was. Sera. Mijn laatste moment met haar was toen ik beloofde voor haar zoon te zorgen. Een hol en leeg gevoel in mijn maag vormt zich, een diep gat waar ik in begin te vallen. Gisteren probeerde ik los te komen, en Fitran te bereiken, maar nadat ik bijna uit mijn touwen was, hadden ze het door. Nu hebben ze iets beter hun best gedaan. Maar ik weet dat de enige manier om uit deze situatie te geraken bij mij ligt.

De twee mannen op de stoel tegenover mij zijn zichtbaar ongeduldig. De ene heeft kort blond haar en opvallend groene ogen, de andere heeft assig haar. Het is iets langer en hangt er slordig bij. Aan hun kleren is er niet veel af te lezen. Spijkerbroeken met truien. Om hun riem hebben ze een pistool en een mes.

“Je hoeft het jezelf niet zo moeilijk te maken, vertel ons voor wie je werkt. Wij staan ook in opdracht van iemand. Je hoeft niet per se te sterven. Als je ons vertelt waarom je hem hebt vermoord en voor wie, dan heb je ons een hoop geholpen. Dan kunnen wij ook jou helpen.”

Ik reageer niet op zijn woorden. Dan gooit de man het over een andere boeg.

“Hoe komt een mooie meid als jij nou ook in zo’n situatie, dat zou ik weleens willen weten.” Hij zegt het joviaal, nieuwsgierig, oprecht.

Een klassieke techniek, ervan uit gaan dat ik zal zwichten voor een stom compliment. En dat als ik eenmaal begin met praten, dat ik niet meer kan stoppen en iets verraad. Gelukkig ben ik daarop voorbereid. Ik weet hoe dit spelletje werkt. Nog even en dan gaan ze me op de gang vragen of ik me wel goed voel, en waar ik Fitran van ken, zogenaamd uit nieuwsgierigheid, uit oprechte interesse. Het feit dat hij mij een meid noemt maakt dat ik nog vastberadener mijn mond houd. Ik zou willen dat ik niet meer in deze gegenderde nachtmerrie leef. Ik vraag me af hoelang ze zullen blijven doorgaan met deze zachte manipulatietechnieken. Als die niet lukken dan volgt er meestal dreiging. Dit is geen politie, dit zijn niet de mensen van vroeger die zich aan minimale regels moesten houden. Die een schijn om zich heen hadden hangen van controle en rechtvaardigheid. De zogenaamde waakvlam van de wet, maar die, als er niemand keek, wegkwamen met moord en verminking. Nee, dit zijn mensen die doen wat hun leider zegt. En wie weet hoever die bereid is om te gaan. Maar ik heb niemand die nu de deur zal binnenstormen om me te redden. Geen Frey die heroïsch mijn hachje kan komen redden. Geen Thorben die een dreigende brief kan schrijven om mij vrij te pleiten. In een wereld waar alleen zijn en geen bescherming hebben gevaarlijk is ben ik meer alleen dan ik ooit ben geweest. Wat zou Fitran hen verteld hebben? Ik kan het hem niet kwalijk nemen als hij praat. Uit zijn verhaal moeten ze wel hebben opgemaakt dat ik iets met Eros Mel te maken moet hebben, gezien de timing wanneer ik bij hen ben komen wonen.

Gaat dit mijn einde zijn? Doodgemarteld in deze kutstad? En Frey die op mij wacht bij een groep, hoe heten ze nou? Maanzingers? Wat als Frey gewoon hier in de stad zou zijn? Een miljoen gedachten spoken door mijn hoofd heen terwijl ik de vragen die links en rechts op me worden afgevuurd negeer. Ik wou dat ik wat minder gehaast was geweest. Misschien was Frey er dan nog, als we meer tijd hadden genomen om voor te bereiden. Maar ik wilde er geen gras over laten groeien. Thorben moest boeten voor alles wat hij ons en de mensen heeft aangedaan. En zijn vrienden ook. Ze verdienden het om te sterven. Maar ik kan niet ontkennen dat mijn ongeduldige gedrag na de missie wel de reden is geweest dat ik nu in deze stoel zit. En dat dat gedrag ook Sera en Fitran in gevaar heeft gebracht.

De man met het rommelige haar begint geïrriteerd
te raken.

“Wie niet praten wil moet maar voelen, Rae”, en zijn ogen flitsen vuur. Doordat hij mijn naam gebruikt ontwaak ik even uit mijn trance.

“Net als jouw kleine vriendje, die hield het niet zo heel erg lang vol, weet je. Toen we eenmaal zijn vingers begonnen te breken, brak hij ook.”

Ik kijk hem doordringend aan. Zou het waar zijn? Zouden ze een kind pijn doen? Mijn hart begint sneller te kloppen en ik voel het bloed uit mijn gezicht wegtrekken. Maar vastgebonden aan de stoel kan ik niks anders doen dan de man recht in zijn gezicht spugen. De klodder landt op zijn rechterwang en even glimlach ik. De impact van zijn vuist in mijn gezicht veroorzaakt een luid krakend geluid en ik voel en weet dat mijn neus gebroken is. Bloed stroomt uit mijn neus over mijn gezicht heen, over mijn kleren. Maar ik geef geen kik en kijk de man strak aan terwijl mijn ogen tranen.

“Hoer!” schreeuwt hij. Hij torent boven me uit en kijkt mij boos aan, maar onder zijn frons en boze ogen zie ik duidelijk een wrede vorm van plezier. Een twinkeling in de ogen. Dit belooft een lange nacht te worden, denk ik bij mijzelf terwijl ik hem strak aankijk.

“Kom”, zegt de andere man tegen zijn opvliegende vriend. “Misschien dat een aantal dagen alleen haar aan het praten zal brengen.”

Samen verlaten ze de kamer. Het verbaast me dat die kerel gewoon mee ging. Rustig bloedt mijn neus door zonder dat ik het kan stelpen. Ik ril een beetje en probeer de gevoelens die boven komen drijven weg te stoppen. Voor later. Ik probeer te denken aan een fijn moment. De spelletjes die Frey en ik samen speelden. Toen we samen in bed lagen in de basis, waar we met elkaar praatten tot de zon opkwam. Wat voor uitdagingen of beproevingen ook onze kant op werd gegooid, die momenten voelde het alsof we normale pubers waren. Mijn gedachten dwalen af naar Fitran. Waarom heb ik hier een kind bij betrokken? Hij verdient een normale jeugd. En Sera, zou ze wel leven? Ook als we vrij zouden komen, waar kunnen we of ik dan naar terug? Een hoopje houtskool? Als Sera nog leeft is het tijd dat ik vertrek en hen niet langer in gevaar breng. Ik kan hier niet langer blijven. Na een tijd begint het bloed te stollen en te stelpen en zit ik met een rap opzwellend gezicht in de stoel. Ik weet dat je een neus snel moet zetten, anders wordt het alleen maar pijnlijker om het recht te zetten. Misschien kan ik de man uitdagen om me op de andere kant van mijn neus te slaan, in de hoop dat die recht uitkomt? Ik moet even gniffelen om het idee. De kans dat de man met zijn grote vuist mijn neus verbrijzelt is groter.

De schemering valt door het raam heen en ik begin mij af te vragen wanneer ze terugkomen als de deur open gaat. Er staat een persoon die duidelijk uit de toon valt. Hen is niet heel groot en een witrode baard vult een groot gedeelte van het gezicht. Hun kleren ogen vies met een glimmende laag erover. Een grote snavelachtige neus steekt uit het atypische gezicht. Onder een Antifas-petje kijken grote blauwe ogen me aan.

“Tijd om te gaan”, zegt de persoon met een zangerige fluisterende stem. “Kutstad, kutfort. Jezus wat ben jij ranzig man.” Snel pakt de persoon een mes uit hun jas en snijdt de touwen door waarmee ik vastgebonden zit. In het schemerlicht kijkt hen naar mijn neus en voelt er voorzichtig aan.

“Nu of later?” vraagt hen. “Als ik het nu doe, doet het pijn. Je mag niet flauwvallen of schreeuwen want ik ben mijn hachie voor je aan het opofferen, oké?”

“Nu”, fluister ik dankbaar. Ik weet niet wie deze persoon is, maar elke kans om hier weg te komen, door wie dan ook gestuurd, is welkom.

De persoon pakt mijn neus en geeft er een ferme ruk aan. Het wordt even licht in mijn hoofd en mijn maag draait zich om. Ik probeer zachtjes te kotsen, maar alleen wat gal vindt zich een weg naar mijn mond voor ik het zachtjes probeer uit te spugen.

“Goor”, zegt de persoon alleen maar.

Met een lapje smeert de persoon het kots over de grond uit in de letters fuck you.

“Dat is pas goor”, fluister ik.

“Ach, zie het al een bedankje aan je liefdevolle gevangenisbewaarders. Laten we gaan.”

De persoon geeft me een jas en maakt het raam open. We zijn aan de zeekant van het fort. Onder ons een grote diepte en klotsende golven. “Oké, we klimmen door een raam naar beneden met dit touw. Val je in het water ben je dood. We kunnen ook over de gang heen gaan, maar er zijn wachters. Dus of je kan me garanderen dat je een beetje kan klimmen of we moeten op een slimme manier langs de wachters gaan.”

“Waar is Fitran?”

“Bedoel je de jongen?”

“Ja de jongen met wie ik binnenkwam”

“Die zit twee kamers verderop. Maar ik denk dat ze hem wel vrijlaten als jij weg bent, laten we gaan.”

Ik kijk de persoon kort aan.

“Ik ga niet weg zonder Fitran.”

De vreemdeling kijkt me verbaasd en geïrriteerd aan.

“Dan gaan we via de gang, maar je ziet er zwak uit en ik kan je niet garanderen dat we het winnen van die wachters. Ik heb geen zin om te sterven vandaag.”

“Wacht jij anders hier, dan haal ik Fitran op”, zeg ik vol zelfvertrouwen. “Je kan hier blijven, je kan meegaan, maar je moet het nu beslissingen.”

“Oké, ik ga met je mee”, klinkt de fluisterende stem.

“Weet je zeker dat dit niet een dom idee is”, voegt hen er aan toe terwijl die een dolk in mijn hand drukt. Ik weeg de dolk in mijn hand, het is lang genoeg om te kunnen dienen als een klein zwaard. Ik gooi het even in de lucht en pak hem in een geoefende beweging uit de lucht.

“Ik ga niet weg zonder Fitran”, herhaal ik.

De gang van het fort wordt verlicht met toortsen, de vlammen werpen sinistere schaduwen over de oude stenen muren. Er is niemand op de gang en inderdaad, twee deuren verderop zit Fitran. Uit de binnenkant van mijn mouw haal ik mijn lockpicksetje en behendig maak ik het slot open.

Fitran zit in een stoel en hij slaapt. Hij ziet er ongedeerd uit.

“Sssst”, fluister ik naar hem.

Als hij mij ziet schrikt hij zichtbaar. Ik zit onder het bloed.

“Mam is dood”, fluistert hij.

“Dat weten we nog niet”, zeg ik op serieuze toon. “We gaan. Weet je nog wat ik tegen je heb gezegd? Als we hier levend uit willen komen, moet je goed luisteren, oké?”

Ik maak hem los en kijk uit zijn raam.

“Kan je klimmen?” fluister ik. Zenuwachtig kijk ik naar zijn handen. Geen gebroken vingers. Wat de wachter had gezegd was toch bluf geweest.

“Ja ja, laten we gaan”, zegt hij zenuwachtig.

Ik wrik het raam open en samen met de vreemdeling maken we een touw vast aan het bureau en daarvandaan aan de deur. Als er iemand de deur wil opendoen en iemand hangt aan het touw dan wordt dat in ieder geval een stuk zwaarder. Eerst klim ik naar beneden en kom uit op de binnenplaats van het fort. Dan volgt Fitran. Hij klimt onhandig en onbeheerst, maar komt naar beneden. Dan de vreemdeling. Sterke armen aan het touw, stabiel.

“Daar zijn ze”, hoor ik hard het plein over schreeuwen. Snelle voetstappen rennen over de binnenplaats heen.

“Rennen”, sis ik tegen Fitran en de vreemdeling.

“Deze kant”, zegt de laatste en met z’n drieën rennen we richting de muur om de binnenplaats heen. Opeens vult het luide geluid van de alarmklokken de binnenplaats. De twee mannen komen dichterbij en onze anonieme redder schiet een bosje in, Fitran erachteraan. In de muur achter het bosje zit een klein gat, net groot genoeg voor een persoon. Maar de tijd die het kost voor beide om erin te kruipen is net te lang. De twee mannen die ons volgen naderen tot ze voor mij staan. Ze proberen mij op de grond te werpen maar ik ontwijk hun manoeuvres. Nu ben ik voorbereid. Een van de mannen haalt uit en probeert mijn arm te grijpen, maar ik heb mijn mes al in mijn ene hand en mijn vuist gebald in de andere. De opening die hij creëert met zijn lichaam is groot genoeg om naar binnen te stappen en mijn mes door zijn keel te steken. Ik maak een snelle beweging. Ik stap in en stap meteen weer terug terwijl mijn hand met de dolk contact maakt met zijn nek. Gorgelend stort hij ter aarde. De andere man maakt een wijze beslissing. Hij rent weg, in de richting van het groepje mannen dat op ons afkomt. Ik schiet het bosje in en gooi mezelf de kleine opening in. De vreemdeling plaatst een schot tegen de opening en steekt er een balk tussen, die klem wordt gezet tussen het schot en de muur.

We zijn in een hele kleine ruimte, omgeven door steen, kou en duisternis. Mijn redder doet een lucifer aan. Het plotselinge vuur is fel en geeft ons een kort moment om elkaars gezichten te zien. De vlam deint op onze versnelde ademhaling. “Oké, tot nu toe gaat dit aardig. Niet erg onopvallend”, zegt hen. “Deze tunnel leidt naar het oude riool, dat naar de haven leidt. Daar gaan we een kar in, met een dubbele bodem. Zo kunnen we de stad uit.”

“Wie ben jij?” vraag ik nieuwsgierig, terwijl we even op adem komen.

“Ze noemen me Curse, en dat mag jij ook doen.”

“Wat een gekke naam”, zegt Fitran. In normale omstandigheden zou ik plaatsvervangende schaamte hebben gevoeld voor zo’n brutale opmerking, maar ik voel alleen maar dankbaarheid dat hij bij me is.

“Ik heb een kleine toorts, maar die ga ik pas aandoen in het riool. Tot die tijd moet je mij volgen. Er is maar één weg om te gaan, en alles is kruipend.”

“Ik ben Rae, en dat is Fitran”, zeg ik zachtjes.

Ik hoor nog steeds de alarmklokken luiden op de binnenplaats en voetstappen rennen. Ze zullen het luik toch wel zien? Op de tast kruipen we op onze handen en knieën door het pikdonker heen. Het duurt lang, maar na wat ongeveer een uur moet zijn vergroot de ingang zich opeens en kunnen we staan.

“Het stinkt hier”, klaagt Fitran.

Even ben ik blij dat mijn neus gebroken is, want mijn reukvermogen is niet zo scherp als normaal. Curse maakt een toorts aan en een lange gang doemt voor ons op.

“Het is niet erg ver”, fluistert Curse. “Ongeveer een
kilometer lopen.”

In stilte gaat onze weg verder in het schijnsel van de toorts. Het is een onheilspellende plek.Ratten en andere beesten rennen voor ons uit en maken kleine geluidjes die groot door de gang heen echoën. Mijn neus begint steeds meer pijn te doen en bij elke stap die ik zet schiet er een steek van pijn doorheen. Curse loopt voorop, Fitran in het midden, ik daar achteraan. Curse stopt even en schijnt het licht van de toorts in het rond. Hen pakt een legergroene rugtas uit een inkeping in de gang.

“Daar ben je”, zegt Curse liefkozend tegen de rugzak. En in één adem door naar mij: “welke voornaamwoorden gebruik je?”

De vraag overvalt me. Het is zo lang geleden dat iemand mij die vraag heeft gesteld. Het herinnert me aan jong zijn, en mijn ouders huis, waar het een normale vraag was. Ik twijfel even om zo veel van mezelf bloot te geven. Maar omgeven door deze donkerte, de rustige toon, voelt het anders, alsof de vraag geen lading heeft. Na een korte stilte besluit ik eerlijk te reageren.

“Hen/hun, en jij?”

“Same”, antwoordt Curse rustig.

Ik voel een gewicht van mijn schouders glijden.

Terwijl Curse de rugzak omhangt, slaakt hen een grote zucht alsof hen niet helemaal compleet was zonder die rugzak.

“En die daar?” vraagt Curse gebarend naar Fitran.

“Dat is Fitran, en hij gebruikt hij/hem”, antwoord ik
zachtjes.

Fitran kijkt me even vragend aan, duidelijk niet gewend aan het gebruik van voornaamwoorden. Misschien dat ik het hem later kan uitleggen, als we niet proberen te ontsnappen door een stinkend riool.

We vervolgen onze weg. We komen uit bij een ladder en aan de bovenkant van de trap een oude putdeksel. Curse gaat eerst omhoog en duwt met hun rug het putdeksel open. In een kleine steeg herrijzen we als een stel goblins uit het riool. Dichtbij is de haven, waar een paar sloepen liggen te dobberen en een aantal ijzeren boten half onder water zijn gezonken.

“Zonde”, mompelde Curse kijkend naar de bootjes.

Bij de haven staat een grote kar te wachten. Ik ruik hem voor ik hem zie, want hij zit tjokvol met vis.

“Echt waar? Jak”, zeg ik terwijl Curse richting de kar loopt.

Met een grote grijns kijkt Curse naar ons beiden terwijl we in een soort la gaan liggen die onder de kar uitsteekt. We wurmen onszelf erin, en de bestuurder duwt hem dicht. Ik zie haar gezicht en al is het donker, ik herken haar meteen. Het is de vrouw die ik gister heb geproken, Hub. Heeft zij ons gered?

Als de kar begint te rijden wordt de sterke vislucht steeds overweldigender, net als de pijn aan mijn neus. Elke hobbel en bobbel waar de kar overheen rijdt, maakt dat ik onpasselijk word. Maar niemand zal deze stinkende vissen aan de kant gooien om iemand te zoeken. Bij de stadspoort aangekomen, worden we tegengehouden door een poortwachter. Ik hoor de vrouw zeggen dat we naar Brekerzand gaan, in opdracht van Pietersen.

“Deze vis is voor de markt van overmorgen, in de nacht is het een beetje koel en verrot het niet!” geeft ze als uitleg.Na een gesprek waar ik weinig van begrijp, hoor ik haar haar stem verheffen. “Wil je dat ik Pietersen erbij haal? Die gaat echt niet vrolijk zijn als ik hem zo laat uit zijn bed trek”, hoor ik haar zeggen met een dreigende stem. “Doe ons allemaal een plezier en gooi die poort open.”

Na wat gevloek en getier hoor ik de poort open slaan, en vertrekken wij de open weg op.

Hoofdstuk 19

Rae

De la wordt opengetrokken en even liggen we daar, met z’n drieën, verstijfd en stinkend naar rotte vis in het donker te turen. Waar ik normaal gezien misschien meteen zou opspringen neem ik mijn tijd om mijn ledematen zachtjes te bewegen. Hortend en stotend op een dun houten vloertje liggen, centimeters verwijderd van kilo’s slappe oude vis heeft mijn zelfwaarde niet bepaald opgekrikt. Fitran komt nieuwsgierig naast mij overeind. Hij staat op en loopt een stukje van de kar af.

“Blijf in de buurt”, fluister ik. Voorzichtig voel ik aan mijn opgezwollen neus en voel ik korstig bloed op mijn
gezicht zitten.

Curse naast mij geeuwt, alsof hen alleen een dutje had gedaan en niet urenlang in een klotsende kar heeft gezeten. Hub klimt van de bok. Ik ga rechtop zitten en ik kijk haar even aan. Ik heb geen woorden om mijn dankbaarheid uit te drukken.

“Jezus wat zie jij eruit. Je hele gezicht zit onder het bloed, ik hoop niet dat je een bloedspoor hebt achtergelaten van hier tot aan Melshaven”, zegt ze met een grijns. Ze staart even naar de weg waar we vandaan kwamen. Het is donker en er is weinig te zien.

“En jullie stinken ook zeg. Oh, het was een goed idee die vis, maar ik doe dit echt niet voor mijn plezier, dat jullie het maar weten.”

Ze duikt de kar in, pakt een tas en gooit mij een fles water toe, waar ik gretig maar voorzichtig van drink om mijn neus geen pijn te doen. Fitran duikt op uit de bosjes en komt bij mij staan.

“Is mam dood?” vraagt hij me alleen maar.

Ik moet aan de vrolijke, wervelende Sera denken.

“Ik weet het niet”, zeg ik alleen maar. Het lijkt me beter om maar meteen eerlijk tegen hem te zijn. “Of ze leeft of niet, ik kan niet terug, Fitran. En ik ben bang dat jij dat ook niet kan zonder in de problemen te komen.” Ik zucht diep terwijl ik me realiseer wat ik heb gedaan door hem te betrekken en mee te nemen.

“Waarom niet?” Hij kijkt me even verbaasd aan. “Ik heb niet gesnitched hoor! Ze hebben me miljoenen dingen gevraagd, maar ik heb ze niks verteld.” Er zit een vertederende vrolijkheid in zijn stem, een overtuigende klank. Curse en ik zijn alle twee stil en Hub ook, zoekend naar woorden om de situatie beter aan hem uit te leggen. Ik wend mijn hoofd af, ik kan de jongen even niet aankijken. Curse schraapt hun keel en zegt.

“Jongen, net heeft Rae hier een man vermoord. Ze denken ook dat hen Eros Mel heeft vermoord. En nu weten ze dat jullie beste vrienden zijn, misschien wel handlangers. Zo lang jij in Melshaven bent zullen mensen wraak op je willen nemen, en als ze weten dat Sera jouw moeder is, dan zullen ze dat misschien ook over haar denken. Als ze leeft, is het misschien beter even te verdwijnen. Hub die daar op de kar zit gaat terug naar de stad, zij kan je moeder zoeken en een bericht sturen als ze meer weet. Zou je daar akkoord mee kunnen gaan?”

Fitran kijkt mij met grote ogen aan.

“Heb je Eros Mel vermoord?” zegt hij met de nadruk
op moord.

“Ik heb geholpen hem te vermoorden, en ik heb inderdaad net ook iemand vermoord, maar dat deed ik om ons veilig te houden. Niet omdat ik dat leuk vind, begrijp je dat?” Ik kijk even naar Curse en Hub, hopend dat mijn uitleg aan Fitran ook voldoende zou zijn voor hen.

“Wow”, zegt hij alleen maar en neemt een paar teugen van de waterfles. En er loopt een rilling over mijn rug heen en ik beweeg mijn stijve lichaam een beetje. Ik probeer me te focussen op het bewegen van mijn tenen, mijn vingers en niet mijn open bekentenis, die nu tussen ons allemaal in zweeft.

“Het stinkt”, zegt hij en hij wijst naar de kar.

We gniffelen allemaal een beetje. De spanning is uit de lucht gehaald door Fitran, die blijkbaar gerustgesteld is. Maar ik weet dat er een gesprek plaatsvindt tussen Curse en Hub. Over wat ik net heb toegegeven, een gesprek door de schaduwen heen, een gesprek waar Fitran en ik geen deelgenoot van zijn. Maar hun reactie kan later komen, niet nu. Nu staan we in een bos, langs een oude huifkar met een zwart paard en weet ik veel hoeveel vis op een weg die ik niet ken.

“Waar zijn we? En waar gaan we heen?” vraag ik aan de duisternis terwijl ik met een nat doekje het bloed van
mijn gezicht probeer te wassen, voorzichtig rondom mijn
opgezwollen neus.

Curse pakt hun tas en haalt er een kaart en een hoofdlampje uit. Vol verbazing kijk ik toe Curse het lampje aandoet, een lichtje schijnt op de kaart.

“Hè?” zeg ik luid. Ergens in de verte vliegen er een aantal vogels op, gestoord uit hun slaap door mijn kreet. “Hoe heb je dat nou weer voor elkaar gekregen?”

Fitran en ik kijken naar het licht. Hij, een jongen die misschien nog nooit licht uit een lampje heeft gezien, grist het ding meteen uit Curse hun hand en schijnt ermee in zijn eigen ogen.

“Auw!” zegt hij en laat het lampje uit zijn handen vallen, terwijl hij bukt om het op te rapen, rolt het op de achterkant en schijnt het nogmaals in zijn gezicht. Met zijn handen voor zijn ogen pakt hij het kleine vierkante hoofdlampje op.

“Koekebakker”, fluister ik, terwijl Hub achter mij gniffelt.

Curse kijkt me even kort aan terwijl hen het lampje terugpakt uit Fitrans handen.

“Ja, ik snap het ook niet”, geeft hen als uitleg terwijl hen het lichtje op de kaart schijnt. “Ik kreeg er via via een. Ik weet niet hoe lang de batterij het nog uithoudt, dus ik gebruik hem alleen in noodgevallen. Vet hè.”

We kijken naar de oude kaart. Het is een waterdichte smoezelige kaart, vuil, met kleine gaatjes. Als je goed kijkt, kan je de afbeelding nog goed zien, maar het is duidelijk dat de kaart vele malen nat is geworden en weer opgedroogd. Her en der staan er strepen door namen heen, een andere naam ernaast geschreven. Ik zie zelfs op de kaart een aantekening: Ooit goede weg, nu moeras. En ergens anders, bij een meer: Vermijden, irritante mensen. Het lijkt alsof Curse de kaart op hun eigen manier up to date heeft gehouden. Veranderingen in het landschap, vijandelijk gebied, veranderende plaatsnamen.

Hub buigt over de kaart heen.

“Ik heb ons hier naartoe gereden, ongeveer een halve dag van Brekerzand af. Jullie moeten vijf dagen naar het zuiden voor jullie in Erit aankomen. Dat is de toegangspoort om verder naar het zuiden te trekken. Daar kunnen jullie de anderen vinden.”

Ik bestudeer de kaart. Ik ken dit landschap. Ik ken dit land. In het groot en in het klein, haar beekjes en bergen en landschappen. In mijn hoofd staan de namen van de bergen, de rivieren en waar ze op uitkomen. Maar tot in hoeverre het landschap is veranderd, dat weet ik niet.

Ik kijk naar onze spullen en naar Fitran die afwezig in zijn neus staat te pulken.

“Vijf dagen, wat voor spullen hebben we bij ons?” vraag ik.

“Ik heb een slaapzak in mijn tas. Wat proviand, een mes, niet veel”, zegt Curse.

“Wat gebeurt er als we in Erit aankomen? Wat is daar?”

“Een bijeenkomst, daar vinden we anderen. En kunnen we meer informatie vinden. Het is daar veiliger.”

“Mijn vriendin zei dat ik naar de maan moet kijken, waar ga ik haar vinden?” Ik kijk even naar Hub, hopend dat zij zich nog kan herinneren hoe belangrijk dit voor mij is.

Wat als Frey totaal ergens anders is? Dan reizen we vijf dagen — voor wat?

“Jouw vriendin is als het goed is in een van de bevrijde gebieden. De Maanzingers helpen mensen om de stad te verlaten en een ander bestaan op te bouwen. Bij de bijeenkomst in Erit zullen er mensen zijn uit verschillende plekken. Zij zullen meer informatie hebben.”

Ik knik. Weer die bevrijde gebieden, wat bedoelen ze daarmee? Ik parkeer de gedachte en probeer me te focussen op het hier en nu.

“We hebben geen spullen en we gaan vijf dagen reizen? Hoe gaan we dat doen?” vraag ik, zacht in mijzelf mompelend.

“Heel makkelijk”, zegt Curse. “We lopen een dag, we wassen onszelf ergens, we drinken water…” Curse wijst met een vieze vinger naar een plek op de kaart. “Precies hier. Hier is een bevoorradingsplek. Als we de hele nacht lopen komen we daar morgenavond aan.”

“Zijn daar spullen?”

“Met een beetje geluk wel.”

“Ik heb een eigen bevoorradingsplek, ongeveer twee uur rijden terug. Als we met de wagen gaan, kunnen we daar ook spullen ophalen, maar misschien verliezen we dan te veel tijd.”

Curse knikt en denkt even na.

“Nee, je hebt een wachter vermoord en ze denken dat jij de moordenaar bent. Het gaat al moeilijk genoeg zijn voor Hub om goed terug te komen en we kunnen haar plek niet in gevaar brengen.”

Curse kijkt even rond.

“Maar dat is mijn mening.”

Hub staart afwezig de duisternis in.

“Ik ga alleen terug”, besluit ze. “Ik heb al genoeg verloren. Het ga jullie goed. Fitran, ik zal je een brief sturen als ik meer weet over je moeder.”

“Maar hoe kan die brief mij dan vinden?” vraagt hij
haar verbaasd.

“Ik geef hem aan iemand, die die geeft hem aan een ander, totdat hij bij jou komt.”

Hub staat op en graait even in de lade waar we zojuist hadden gelegen. “Kan je deze laten voorlezen op de bijeenkomst?” vraagt ze aan Curse. “Het is nieuws uit Melshaven. En deze is voor Propolis en nog een exemplaar voor Sylva.”

Curse knikt.

“Het normale protocol”, voegt Hub er aan toe voordat ze in de kar met vieze vis klimt. Ze pakt een kleine tas en haalt er twee harde koeken uit, en het hazenvlees dat ik haar had gegeven, maar dan gedroogd.

“Dat heb je snel gedaan!” zeg ik met bewondering.

“Toen jullie waren opgepakt, ben ik meteen aan het werk gegaan”, zegt Hub met een knipoog. Ontspannen springt ze op de bok.

“Doe geen domme dingen, Curse”, zegt ze.

Curse geeft haar een klopje op haar been. “Hou je
goed Hubsie.”

“Wacht”, zeg ik opeens. “Weten jullie van de problemen op het land?”

Hub en Curse kijken me eventjes verward aan. “Wat bedoel je?” vraagt Hub.

“Toen ik inbrak in het oude kantoor van Eros Mel kwam ik correspondentie tegen waar ik uit opmaak dat het land rond Brekerzand en Melshaven uitgeput raakt. Brekerzand wil toegang tot de zee voor de visvangst, via Melshaven. Ook zeggen ze een stoomtrein aan te willen leggen tussen de steden. Er komt misschien een hongersnood aan als ze niet een oplossing vinden.”

Het blijft even stil.

“Ook hadden ze het over een versmelting van de steden om weer een staat te worden”, voeg ik toe, proberend mijn opwinding te verbergen.

“Nou die trein, dat wisten we al wel”, zegt Curse.

“Het is waar dat de groenten de afgelopen jaren kleiner en minder zijn geworden, maar dat het zo serieus is…”, fluistert Hub in zichzelf.

“Er waren rapporten en brieven van Brekerzand maar ook van landbouwers zelf. Ik heb niet alles door kunnen nemen, maar het lijkt me belangrijk dat jullie dit weten. Ik weet niet of Pietersen er iets van weet.”

“Waarom deel je dit nu met ons?” vraagt Hub met
samengeknepen ogen.

“Jullie hebben ons leven mogelijk gered, het minste wat ik kan doen is iets teruggeven.”

Hub knikt.

“Ik ga erover nadenken en eens navragen, ik moet nu haast maken. Vertel alles aan Curse en dan vertrouw ik erop dat ik de informatie krijg die nodig heb.”

Hub zwaait naar ons en begint de kar te draaien op de weg, om daarna door het bos naar huis te stuiven.

Ze laat een donker en stil bos achter, waar drie mensen die elkaar een paar maanden geleden nog nooit hadden ontmoet samen een reis gaan maken.

“Naar het zuiden?”

“Naar het zuiden”, herhaalt Curse en voordat we ons om kunnen draaien om richting het zuiden te lopen loopt Fitran precies de verkeerde kant op.

“Deze kant, Fitran”, zeg ik tegen hem. “Je kan nu niet lopen dwalen oké? Je moet goed opletten.”

Hij knikt en loopt met ons mee het bos in, een klein zijpad van de grotere weg op.

Het is aardedonker, maar de afnemende maan, nu een soort ei, verlicht onze weg. Traag maar gestaag starten we onze trek naar het zuiden.

We lopen door een oud eikenbos heen. Het verbaast me dat het er nog staat. Velen van deze bossen zijn gekapt om houtskool te maken voor mensen hun kachels.

“Waarom staat dit bos eigenlijk nog?” vraag ik me af terwijl we over een gevallen boom heen klauteren.

“Nou, het bos staat precies op de scheidingslijn van Melshaven en Brekerzand”, legt Curse uit. “Het is niet helemaal duidelijk van wie het is. De vroegere spanningen die er waren tussen de steden zorgden ervoor dat niemand er echt iets wilde kappen, of bewaken. Want dat zou de vraag oproepen van wie het is. Maar het is een kwestie van tijd voor Brekerzand komt om dit bos te claimen. Vooral nu Melshaven gevallen is.”

“Wat bedoel je met gevallen?” vraag ik terwijl ik Fitran over dezelfde boomstronk heen help, onder zijn luid protest dat dat niet hoeft.

“Het was een sterke stad onder Eros Mel. Het had tijd om zichzelf te bedruipen, en kon zichzelf misschien verdedigen, maar nu gaat de prioriteit de komende tijd voedsel zijn. En de machtsstrijd die woedt, over wie de nieuwe Eros Mel wordt, helpt niet. De stad is zwak, klaar om ingenomen te worden. Te verdeeld om gezamenlijk tegen iets op te treden.”

Ik zeg niks. Heb ik daaraan bijgedragen? Een naar gevoel bekruipt me, een schaduw die soms heel ver weg is en dan dichtbij. Ik probeer het van me af te schudden, maar ik word de duisternis ingetrokken en begraaf me in mezelf. Ik zet stap voor stap door het bos heen, terwijl de tijd verstrijkt.

Het begint te schemeren. Herten, hazen en vossen schieten voor ons uit. De dauw maakt onze voeten nat en de herfstbladeren ruiken naar rot en kondigen de komende winter aan. Mijn neus klopt terwijl ik stap voor stap zet. Fitran is stil. Curse heeft een grote stok gevonden en gebruikt die als wandelstok. Hen loopt vlak achter mij op het smalle pad.

“Ben je oké?” vraagt hen.

Ik haal mijn schouders op. Zou hen aanvoelen dat ik al uren aan het malen ben?

“Ik dacht dat wat we deden iets goeds was. Dat als Eros Mel en Thorben er niet meer zouden zijn, dat het de stad zou veranderen. Dat mensen zelf de stad gingen besturen. Dat de wereld een betere plek zou worden. Dat dat het nemen van zijn leven zou rechtvaardigen.” Ik mompel de woorden en ik kan de frustratie in mijn stem niet verbergen. Ondertussen begint het steeds meer tot mij door te dringen dat, als ik niet zo gehaast had gereageerd toen ik Frey’s brief kreeg, niet mijn ongeduld de baas had laten zijn, dat Sera en Fitran nu nog bij elkaar zouden zijn. En Frey en ik ook misschien, als we de missie iets langer hadden voorbereid. De twijfel neemt bezit van mij. Het is allemaal mijn schuld. Het wordt donker voor mijn ogen en mijn hart begint harder te slaan terwijl ik me steeds waardelozer begin te voelen. Hoe nietig mijn bijdrage. Hoe gefaald. Hoe averechts het effect. Ik sla met een vuist op een boom die op het verkeerde moment op de verkeerde plaats staat en schop tegen een hoop bladeren die eronder liggen. De bladeren schieten de lucht in, samen met mijn voet en ik beland op mijn kont op de natte grond. De impact maakt dat mijn neus nog harder begint te kloppen. De pijn schiet door mijn lichaam heen. Fitran wijst naar mij met een priemend vingertje terwijl hij zijn buik vasthoudt van het lachen.

Stom kind. Terwijl ik opsta gooi ik een hand met bruine bladeren in zijn gezicht.

“We stinken ook nog eens naar die ranzige vis”, zeg ik hardop. Nog steeds niet helemaal bijgekomen van mijn korte woedeaanval. “Lekker dit!” zeg ik terwijl ik de viezigheid van mijn kont afveeg. Fitran is nog aan het gniffelen, totaal niet onder de indruk van mijn woede. Curse komt naast mij lopen en begint zacht tegen mij aan te praten. “Rae, ik ken je niet zo goed. En ik weet niet wat jij hebt meegemaakt, maar een individuele actie zoals een liquidatie en een revolutie winnen is niet hetzelfde. Je bent boos, ik zie het, maar moorden omdat je kan moorden gaat je misschien twintig minuten een beter gevoel geven. Als dat het al doet. De consequenties van die acties zijn alleen niet altijd te meten. Begrijp me niet verkeerd, voor de grote verandering was ik ook boos en sloopte ik alles. Nu doe ik dat nog steeds maar omdat ik de grote verandering wil consolideren. Niet omdat ik mijzelf moet uiten. Begrijp je dat?”

“Ik doe dat toch niet alleen om mijzelf te uiten!” reageer ik kokend, het vuur in mij weer opgelaaid door de brandstof die Curse erop gooit.Hoe durft dit arrogante figuur mij de les te lezen.

“Mensen worden onderdrukt”, zeg ik geïrriteerd. “Er zijn mensen verdwenen en we weten nog steeds niet waar ze zijn, en ik weet zeker dat we het ergste nog niet eens weten. Je kan toch niet zeggen dat het verkeerd is dat dat gestopt is!”

Curse hoeft niet zo belerend te doen, ik ben opgeleid om emoties en handelingen van elkaar te onderscheiden. Frey en ik hadden een plan. We dachten dat als de heerser van de stad er niet meer zou zijn, dat de mensen zichzelf zouden organiseren. Dat er iets beters zou ontstaan. Maar het is niet zo dat we uit een soort blinde woede Eros Mel hebben vermoord. Ik kan er ook niks aan doen dat het niet zo gelopen is als we hadden gedacht.

“Je kan niet ontkennen dat de wereld beter wordt als we minder mensen hebben die proberen zichzelf te verrijken en anderen te onderdrukken”, zeg ik resoluut.

“Rae, mijn strijd en mijn woede zijn onderdeel van iets groters. Het is niet alleen mijn woede, het is onze woede. Dus als ik iets doe, dan wil ik dat dat meerdere mensen ten goede zal komen. Ik maak een analyse van de situatie, het liefste met meerdere mensen. We stemmen af, dan handelen we. Om een revolutie te ontketenen is het nodig dat mensen het zelfvertrouwen hebben, en weten hoe ze zichzelf kunnen organiseren. Ze moeten opnieuw leren zich te verhouden tot elkaar en zichzelf. Als de stad er klaar voor was geweest om de macht over te nemen, die samen te dragen, dan was dat gebeurd. Maar zo ver is het niet in Melshaven, nog niet. En al had de bevolking het overgenomen, dan hadden ze nog geen oplossing gehad voor de verdorring, en was er een nieuw probleem ontstaan. Verzet is ingewikkeld”

Ik antwoord niet en been vooruit om niet meer naast Curse te hoeven lopen, maar ik laat de woorden langzaam opnieuw en opnieuw passeren in mijn hoofd.

Een tijdje later houden we even rust en we eten de harde koek die we van Hub hadden gekregen. Er is niet veel eten, en ik realiseer me dat we nog een stuk te gaan hebben. De rest van de ochtend pluk ik paddenstoelen, vind ik eikeltjes en laat Fitran zien hoe ze te vinden en te herkennen. Hij lijkt blij met de afleiding, net als ik. Even weg van de twijfel die langzaam haar weg in mijn hoofd heeft gevonden. Maar te snel moeten we het bos verlaten en het open land in trekken. Met de rug naar het bos fluister ik kort een dankjewel naar de bomen, die ons even hebben omarmd en een gevoel van veiligheid en bescherming hebben gegeven. De open heide, grauw en al lang niet meer in bloei, ligt voor ons. Een frisse wind blaast in ons gezicht. Fitran rilt naast mij en ik bid dat er bij de bevoorradingsplek een jas is die hem past.

Hoofdstuk 20

Frey

De dag loopt op zijn einde en het is fris aan het worden. In het onderruim zoek ik in een berg spullen naar iets warms. Het is een berg met kleding, boeken, kleine spulletjes die voor algemeen gebruik zijn. Ik vind een bruine oude jas die ik dankbaar aantrek. Hij warmt snel op en aan de stevige stof hangt een typische geur, dezelfde geur als die in het onderruim hangt. Het onderruim is altijd een vochtige plek geweest, maar door de herfst, de regen en de weinige zon lijkt het alsof er niks meer opdroogt. Alles van stof begint naar natte kleren te ruiken. De jas is te groot maar precies wat ik nodig heb. De zakken zijn diep. Het voelt alsof ik mezelf er in kan verstoppen. Ik hul mijzelf in de vriendelijkheid van een ander, die deze jas heeft achtergelaten.

Over de reling van het schip is er geen stad te zien. Ik weet nog hoe vroeger steden een lichte gloed creëerden die als een wolk boven de stad hing. Maar nu is het donker. Hoe zou Propolis eruitzien? Groot? Met flatgebouwen en met heel veel mensen? Of juist klein met laagbouw? Ik realiseer me opeens dat ik weinig vragen heb gesteld over Propolis de afgelopen weken. Misschien wilde ik het wel ervaren voor ik een beeld krijg in mijn hoofd. Maar nu realiseer ik me dat ik weer een nieuwe wereld in ga stappen waar ik zo weinig van weet. Zouden Jude en ik daar ook samen blijven trainen?

Voorzichtig ga ik de trap af naar de slaapruimte. Het is druk binnen. Het is de avond van de grote ‘debrief’. Zo noemt Deva deze laatste vergadering voor we morgenochtend aan wal gaan. Eerder vandaag hebben we met z’n drieën in het kraaiennest besproken wat we van de missie vonden. Vanavond mogen we die feedback geven. Ik vind het spannend. Ik vind Deva en ga aan haar voeten zitten, op mijn gemak. Ik neem mij voor dat ik beter zal opletten, zien of ik iets meer te leren kan krijgen over Propolis.

Jara faciliteert de debrief en staat in het midden van de cirkel. Naast haar staat een andere facilitator die het programma aan ons uitlegt. We moeten op verschillende punten van de missie reflecteren. Eerst praktisch, daarna ideologisch of inhoudelijk, dan over de besluitvorming en als laatste op interpersoonlijk niveau en mogen we elkaar ook feedback geven. Grotere vergaderingen hebben vaak fases, die op verschillende manieren worden uitgevoerd. Normaal gezien beginnen we met de feedback, maar vandaag niet. Misschien is dat omdat er weinig spanning is, maar Jara’s assistent legt dat het is omdat ze de kans wil geven voor langere één-op-één-gesprekken later op de avond.

Ik ben het nog steeds niet gewend, hoe mensen hier met elkaar vergaderen. Niet over elkaar heen schreeuwend of ongestructureerd. Het is duidelijk wat er wanneer gaat gebeuren. En als er iets geks gebeurt dan zijn er altijd facilitatoren die we kunnen vertrouwen dat ze ons naar een goede uitkomst begeleiden, die een plan hebben.

Een tijdje later zit ik tussen Deva en Leila in, heb me verplaatst omdat mijn benen stijf begonnen te worden. Ik heb een dampende kop thee in mijn hand. De stoom kringelt omhoog de ruimte in. Kaarsen en lichtjes maken dat het knus voelt in het onderruim. We zitten hier inmiddels een langere tijd, en al heel veel woorden zijn gedeeld. In kleine groepjes, in grotere groepen, in je eigen cirkel en met andere cirkels. Als ik in een groep wordt ingedeeld dan houd ik me meestal stil, ik luister vooral. En er wordt ook niet vaak naar mijn mening gevraagd, en dat is oké. Ik hoor aan. Begin langzaam te wennen aan de manier waarop mensen kijken en spreken over elkaar en de missie. Probeer te leren van hun woorden.

We zijn aangekomen bij de laatste feedbackronde. Per cirkel mogen we iets zeggen over hoe we het vonden gaan, en daarna kunnen andere cirkels ook hun observaties delen. Het logistieke team begint samen met het kookteam te vertellen over het eten, hoeveel er is gebruikt en wat er nog over is. Mensen geven feedback, dingen die ze fijn vonden of niet fijn vonden. De verantwoordelijke teams knikken alleen maar en zeggen “dank je wel.” Er is gelukkig geen lange discussie. Het is kort, zakelijk en duidelijk, er zit een begin en een einde aan. Wanneer iemand zichzelf toch gaat verdedigen en zegt dat we niet veel verse dingen hadden gegeten omdat we niet genoeg aan wal gingen, grijpt Jara in. Ze zegt alleen maar: “alles is waar, en alles mag er zijn. Als mensen behoefte hadden aan meer vers eten, dan mogen ze dat zeggen. Er is altijd een reden voor onvrede, en het gevoel mag er zijn zonder dat jij er iets mee doet.”

Van eten gaan we naar andere onderwerpen. Vaak tijdens deze vergaderingen raak ik afgeleid. Ik heb niet altijd de concentratie, en sommige dingen interesseren me ook niet zo. Volgens Deva is dat oké, en ze zegt dat ik er nog aan moet wennen. Dat ik nog geïnvesteerd moet raken en het anders is wanneer je vanaf het begin betrokken bent.

Eindelijk is het onze beurt. We mogen in het midden van de cirkel gaan staan, de ogen van de hele crew op ons gericht. Ik weet dat ik dit moment niet moet laten gaan om te spreken, omdat het te belangrijk is om het voor me te houden.

“Onze groep is deze missie klein gebleven”, vertelt Deva. “We hebben de SS Opal verkend, Jude bewaakt op het boorplatform, en de verdediging van ons schip georganiseerd toen we werden aangevallen. We hebben geluk dat Frey iets weet van oude wapens en we daarmee het kanon hebben kunnen optuigen. Onze evaluatie is dat we op een missie als deze meer mensen nodig hebben die dit werk willen doen. Het is gevaarlijk, maar als wij minder geluk hadden gehad, en we hadden niet Frey ergens opgepikt, dan had het schip helemaal zonder verdediging gezeten.”

Ik vul haar aan, mijn kans grijpend. “Jullie kunnen jezelf niet goed genoeg verdedigen en zijn niet getraind genoeg om een echt gevecht te kunnen doorstaan. Als buitenstaander wil ik zeggen dat jullie er baat bij zouden hebben om meer mensen op te leiden tot sterke vechters, die niet alleen op slimheid vertrouwen maar ook op techniek, fitheid en een zekere mate van professionaliteit.”

Hier hadden we niet over afgestemd, maar ik wilde het wel zeggen. Het had zo makkelijk fout kunnen gaan. De groep reageert niet met woorden maar ik zie wel een aantal fysieke reacties. Rollende ogen en geïrriteerde zuchten. Dat gebeurt wel vaker als we het over dit soort onderwerpen hebben.

“Ik zie veel non-verbale reacties, wil iemand daar iets over delen?” vraagt Jara. Ze kijkt de groep rond, de silhouetten in het warme kaarslicht even stil. Tot er een stem klinkt uit de groep.

“Niet iedereen wil vechten, het is niet onze manier”, hou op het zo op te dringen.”

Even ben ik verbaasd, we dringen toch niks op? Het is gewoon nodig. Je moet je toch kunnen verdedigen? Maar ik slik mijn woorden in. Deva had uitgelegd dat ik niet moest reageren dus dat deed ik dan ook niet. Ik begin geïrriteerd te raken. In wat voor bubbel leven deze mensen? Het is toch niet een kwestie van willen? Soms moet het gewoon. Is er in Propolis nooit ruzie? Is er nog nooit van hen gestolen, niemand uit hun huis gezet? Of erger?

Ik schuifel op mijn voeten en hoop dat dit snel over is. Ik had niet verwacht dat mijn woorden zo’n reactie
zouden veroorzaken.

“Ik heb een reflectie”, zegt Jude vervolgens.

“Ik vind dat velen van jullie niet genoeg hun best hebben gedaan om Frey onderdeel te maken van de crew. Ze is anders en soms een beetje stil, en ik weet dat ze veel van onze subtiliteiten of manier van werken niet altijd begrijpt, maar het zou ook onze taak zijn haar dat te leren. Om haar mee te laten denken, haar mening te vragen, haar uit te nodigen om te participeren. Als we iedereen die anders denkt dan wij gaan vermijden, wat worden we dan op de lange termijn?”

Het blijft even stil. Ik snap het niet helemaal. Ik heb toch Deva en Leila, en Jude zelf? In het zachte licht van de kaarsen voel ik me bekeken door de ogen van de mensen die op ons gericht zijn. Op mij gericht. Had ze dit niet kunnen zeggen toen ik al terug op mijn plek zat? Mijn handen beginnen te zweten.

“Ik vind dat jullie haar te veel hebben beschermd en niet altijd hebben verteld waar het op staat.” Jude kijkt naar Leila en Deva. “Ik ook niet, want ik vond dat ook soms lastig. Maar als ze in de stad aankomt, moet ze voorbereid zijn. We kunnen niet een maatschappij creëren alleen voor mensen die zijn zoals wij. We moeten juist ook mensen integreren die anders zijn, of het nou mogelijke moordenaars zijn of niet.”

De laatste woorden van Jude echoën door mijn hoofd. Het woord voelt als een stomp in mijn maag. Moordenaar. Is dat hoe ze mij ziet?

“Dank je wel” zegt Jara, in een poging om het gesprek af te kappen. Misschien heeft ze eindelijk door dat dit gesprek over mij, waar ik niet eens op mag reageren, ongemakkelijk is.

Het blijft even stil en Jara zegt dat we mogen gaan zitten. Ik vind het maar vreemd. Ik had toch dingen geleerd? Ja, het klopt dat ik niet met zoveel andere mensen heb gepraat, maar iedereen praat toch vooral met hun eigen cirkel? Maar nu ik er aan terug denk realiseer ik me dat Leila en Deva ook vrienden hebben buiten onze cirkel. Gaat Jude dan alleen met mij om uit medelijden? En waar zijn ze dan niet hard over geweest? Ik snap het niet. Gaat dit over Eros Mel?

Het voelt alsof ik door de grond heen val, de zekerheid die ik net was beginnen te voelen, weggegrepen van onder mij. Leila knijpt even in mijn arm. “Dit gaat niet per se over jou”, probeert ze me gerust te stellen. “Het gaat over anderen. Jij bent gewoon een beetje anders, en sommige mensen kunnen daar niet goed mee omgaan. We zijn het gewend dat we allemaal hetzelfde over de dingen nadenken.Soms is het moeilijk mensen te omarmen als ze anders zijn.”

Ik adem uit en denk dat ik het begrijp maar ik weet het niet zeker. Ik weet hoe het is om anders te zijn. Ik dacht dat er in Propolis meer vrijheid was. Is dat dan niet zo? Of mag ik hier zijn, maar niet praten over dingen die hen ongemakkelijk maken?

Er komen andere onderwerpen voorbij, maar ik zit in gedachten verzonken, en kijk naar de kaars die vlak voor mij brandt. In de laatste gespreksronde mogen mensen elkaar één-op-één wat feedback geven. Dit mag zo lang duren als we willen. Ik wil eigenlijk al opstaan om naar het dek te lopen. Ik ben klaar met alle woorden, en wil niks liever dan mezelf afzonderen. Maar de wat oudere vrouw, die Kathy ook kende, spreekt mij aan. Ze vertelt mij dat ze me zo gesloten vond, en dat ik altijd gewapend rondliep, en dat ze dat eng vond, dat ze niet zeker wist of ik wel een vriend of een vijand was. Iemand anders vertelt me dat ze het idee heeft dat geweld mij niks doet. Dat ik verantwoordelijk ben voor de dood van verschillende mensen op deze missie, en dat het lijkt alsof dat me niks heeft gedaan, terwijl in Propolis geweld verafschuwd wordt. Een laatste persoon komt mij vertellen dat diegene hen/hun voornaamwoorden gebruikt maar dat ik altijd “mannen en vrouwen” zeg, en dat hen wel eens bang was om mij te corrigeren, omdat ik zo intimiderend overkom.

Leila had mij verteld dat ik niet de discussie aan moet gaan, als ik niet weet wat ik moet zeggen. Dat ik gewoon dankjewel kan zeggen. Ik probeer oprecht te zijn. Maar ik begrijp niet waarom mensen dit pas zo laat zeggen. En geweld hoort toch bij mijn werk? Het is toch juist fijn als iemand je kan verdedigen? Ik vind het maar ondankbaar. Zijn ze echt zo bang voor mij? Ik ben toch meer dan dat wat ik kan? Leila en Deva zien de verwarring in mijn ogen.

“Kom mee”, zegt Leila na de vergadering. “Luister, in Propolis vinden mensen vechten en wapens maar niks. Niet iedereen, maar veel mensen. Voor een lange tijd noemde de stad zich geweldloos, tot dat te veel discussie opriep en nu zeggen we dat we verschillende tactieken gebruiken voor de bescherming van onze stad. Maar jij hebt twee mannen vermoord, je bent altijd gewapend en dat maakt dat je iets representeert dat sommigen niet goedkeuren.”

“Maar we hebben toch vechten nodig om onszelf te beschermen” mompel ik onzeker terug.

“Ja, soms kan het niet anders”, zegt Leila. “Maar het is een soort taboe. Mensen willen wel leren, daarom komen ze naar je lessen. Maar het lijkt alsof jij het te leuk vindt, er plezier aan beleeft, alsof het onderdeel is van wie je bent. Dat vinden mensen raar, dat wordt niet altijd begrepen.”

“Als we morgen in Propolis komen moet je naar school”, vult Deva aan. “Die school duurt vier weken, dan leer je meer over onze gebruiken en hoe we dingen doen. Sorry dat we je dit niet eerder hebben verteld, maar we weten dat dit al een hele aanpassing voor je is, en we wilden niet te snel gaan. We realiseren ons nu dat dat ervoor zorgde dat we je in onwetendheid hielden. En dat is niet eerlijk. We hebben je de kans ontnomen om dit zelf te navigeren.”

We staan met z’n drieën op het dek en ik kijk uit over de zee, laat de woorden langs me heen glijden als de zachte wind die naar Propolis toe waait.

“Ik snap dat je je afzijdig houdt”, zegt Leila. “Maar als jij dat doet, doen anderen dat ook. Ik weet niet of je eerder onderdeel bent geweest van een gemeenschap, maar het is moeilijker dan het lijkt.”

Leila staat naast mij, en in een troostend gebaar slaat ze even haar arm om mij heen. Ik twijfel even, maar ik accepteer haar warmte en druk mezelf tegen haar tengere lichaam aan.

“Toen ik net in Propolis kwam duurde het best lang voor mij om me aan te passen, en mensen waren ook niet altijd even tolerant, ook omdat ik natuurlijk bij de politie heb gewerkt”, zegt Deva.

“Het komt wel goed!” zegt Leila. “Nog even en dan ben je een echte bewoner van Propolis, en we laten je niet zomaar vallen.”

Ik ben een beetje verbouwereerd. Ik weet niet zo goed wat ik moet vinden van deze ingewikkelde relaties en manieren van denken. Een bewoner van Propolis? Mijn plan was nooit om helemaal te gaan integreren in die stad. En al helemaal niet om er te gaan wonen. Maar ik weet ook dat als ik nu vertrek naar Melshaven dat de kans dat ik Rae mis loop alleen maar groter wordt. Zou Ardie mijn brief hebben afgeleverd? Voor een moment voel ik me zoals ik me voelde toen ik net op De Wyckoff was. Gefrustreerd en alleen. Maar leunend tegen Leila aan, en Deva aan mijn zijde, krijgen die frustratie en eenzaamheid geen houvast in mijn lichaam. Ze worden weggeblazen door de wind. Misschien is het nog niet eens zo erg, om even te blijven plakken bij deze twee.

Opeens komt er een gedachte bij mij op. “Waarom vertelde die persoon niet gewoon hun goede voornaamwoorden?”

“Misschien was die er niet zeker van dat je hun wel
zal accepteren.”

“Maar hoe kan ik dat dan laten zien?”

“Door er bij meer mensen naar te vragen misschien? Of überhaupt jezelf aan meer mensen voor te stellen?”
knipoogde Leila.

Opeens besef ik dat ik van zo veel mensen hun naam
niet ken.

Die nacht lig ik in bed en denk ik aan Jude, of ik naar haar toe moet gaan. Een laatste avond op deze boot. Morgen zal ik haar misschien niet meer zien. Wat betekende onze kus, als ze mij ziet als een moordenaar? Ik draai me om in mijn slaapzak. Morgen begint er een nieuw hoofdstuk. Voor een moment mis ik de basis, waar relaties duidelijk en helder waren, en ik niet hoefde te twijfelen over hoe mensen mij zagen en ik hen. Dat je wordt beoordeeld op je kracht en je kunnen. Het zit me dwars. Ik zet me zo hard in, altijd al. Om uitdagingen te winnen. Om mijn zus te kunnen zien. En nu voor dit schip. Altijd ben ik een wapen geweest van Thorben. Ik heb mijn lichaam sterk getraind, het is gevormd om dodelijk te kunnen zijn. Om orders op te volgen. Om beter te zijn dan de anderen. Ik realiseer mij, terwijl ik naar het dak van de slaapzaal tuur, dat ik nooit iets anders ben geweest dan een wapen. Nooit anders behandeld ben dan een wapen. En deze mensen op dit schip verafschuwen dat. Maar wie ben ik, als ik niet iemands wapen ben? Ik ben altijd geweest wat ik kan, geprezen om wat ik kan. Wie ben ik los daarvan? Ik wou dat ik Rae had. Ik wou dat ik Rae kon vasthouden en dat hen kon zeggen wat we nu gingen doen. Want ik weet het even niet meer. Een traan biggelt over mijn wang. Ik weet het echt even niet meer.

Hoofdstuk 21

Frey

Ik droom over Kathy. We sparren samen op het dek. Ze is langzaam, haar bewegingen traag en klungelig. Opeens worden haar bewegingen sneller, gecontroleerd en verandert ze in Tyra. Ze lacht, geeft me een duw en duikt zo over de reling het grijze zeewater in.

Als ik wakker word, heb ik een leeg gevoel in mijn buik en bonkt mijn hart wild in mijn borstkas. Mijn lichaam is zweterig en klam in mijn slaapzak. Een leeg gevoel in mijn hart. Ik staar naar boven, naar het hout van het schip. Ik volg de nerven en de vormen van de planken. Ik tel de hoeveelheid planken boven mij. Ik zoek drie kleuren, en voel even aan de wollen deken die over mijn slaapzak heen ligt, aan mijn katoenen slaapzak en aan mijn legging. Ik laat de verschillende texturen tussen mijn vingers glijden. Ik probeer in het hier en nu te komen. Mijn ademhaling vertraagt, mijn hart klopt na een tijdje weer een normaal ritme en mijn gedachten dwalen naar Propolis. Hoe zou Leila’s huis eruitzien? Is het net zoals op de boot, waar mensen zichzelf zijn, waar ze de taal spreken die ze willen? Waar ze van mogen houden van wie ze houden? Of is dat iets van De Wyckoff? Eigenlijk wil ik uit bed kruipen en meteen over de reling turen, kijken of ik iets van de stad kan zien. Maar als iemand van ons wakker wordt, moet diegene de rest ook wakker maken. Ik blijf nog even liggen, maar de kater van de vergadering van gisteravond begint voelbaar te worden. Wat als niemand me aardig vindt? Wat als ik geen plek kan vinden in Propolis? Wat als ik de school niet haal? Wat als iedereen mij een moordenaar gaat noemen? Ga ik Jude nog wel zien? Wat als ik weg wil, Rae opzoeken, maar niet weg mag?

Ik probeer de nare gedachten weg te duwen en het te zien als een avontuur van een nieuwe plek. Het niet weten, de verrassing. Hoe graag ik van de zee af wil. Vaste grond onder mijn voeten wil voelen. Misschien kom ik wel aan wal, en staat Rae daar al.

Ik voel Leila naast mij wakker worden. Een veranderende ademhaling, en ze kijkt even over de rand van haar hangmat heen en wiebelt heen en weer en duwt haar hangmat tegen die van Deva aan.

“Wakker worden Deev! Het is tijd om naar huis te gaan!” Ze zegt het luid en hard genoeg om ook anderen wakker te maken in het ruim.

Leila is zo iemand die meteen wakker is als ze haar ogen open doet, en ook zonder genade iemand anders bruut uit hun slaap kan halen. Deva kijkt Leila chagrijnig aan en springt op, en pakt de voet van Leila en begint die te kietelen.

“Ja, ja, en daar moet je ons zeker allemaal voor wakker maken!” lacht Deva.

Leila wiebelt en schopt hevig heen en weer in haar hangmat. De vrolijkheid om me heen maakt dat mijn leegte meer opvalt. Zij komen terug thuis en ik, ik kom aan. Ik heb geen huis, of geen plek waar ik me thuis voel behalve bij Rae. Ik sta langzaam op.

“Zullen we maar eens gaan kijken dan?” zeg ik en Leila en Deva racen elkaar naar de trap.

“Wie het eerst bij de reling is!” roept Leila.

Voetstappen op het hout klinken voor mij uit terwijl ik achter hen aan het dek opklim. We zijn niet de enige die over de reling kijken. Er is een licht zonnetje en een dunne mist ligt op het water. Een stel aalscholvers zitten op een steen verderop hun veren te drogen. Het schip is al in beweging richting de haven. Ik draai me om en zie Jude aan het roer staan, ze heeft een zwarte muts op en onder de muts steken twee vlechtjes uit. Ze staat relaxed en praat met iemand van het logistieke team. Ik draai me om en kijk met Deva en Leila over de reling van het schip. Voor ons ligt een klein stadje. Eigenlijk stelt het niet zo veel voor, denk ik bij mijzelf. Leila pakt mijn arm en trekt me dichterbij. Ze wijst in de verte.

“Rechts van de haven is waar ons theater en een collectief huis is! En ik woon er twee blokken naast!”

Ze wijst in de verte maar eigenlijk zie ik niet veel. De stad is nog weinig zichtbaar. Rechts van de kleine gebouwtjes in de verte zie ik een klif en de kust, daarachter bomen. Achter de stad is een grote heuvel, bijna een berg te noemen, waardoor het lijkt alsof de stad in een dal ligt.

De bemanning om ons heen kijkt blij en opgelucht. “Het is best klein”, zeg ik tegen Leila.

“Ja, een grote megastad kunnen we toch niet voeden? Nee, Propolis is verspreid. Het is wel groot maar met land er tussen. Mensen wonen in het bos.” Leila wijst naar het bos naast de stad. “Over de Nyx heen, de berg, daar zijn kleine nederzettingen waar grote woongroepen wonen en nog wat verder is er meer landbouwgrond. Propolis is niet een stad met kilometers veld met niks erom heen. Het is meer… een gebied met een kern?” Ze kijkt vragend naar Deva, alsof ze steun nodig heeft om het beter uit te leggen.

“Je zult het wel zien”, zegt Deva alleen.

“Hoe gaan we aan wal?” vraag ik.

“Jij let ook niet op hè, Frey”, plaagt Deva. “Gisteren heeft Jara dit allemaal uitgelegd.”

“Wat is er gebeurd met de op de orders gefocuste Frey!”
lacht Leila.

Ik schud mijn hoofd en kan een lachje ook niet onderdrukken. Wanneer ben ik opgehouden met opletten? Het klopt dat ik de afgelopen dagen er niet helemaal bij ben geweest.

“We gaan in een bootje”, legt Deva uit. “De haven is niet groot genoeg voor De Wyckoff. Voor nu leggen we haar voor anker. Over drie dagen is het volle maan en hoog water, dan varen we het schip zo dichtbij mogelijk zonder dat ze vast loopt. Dan proberen we haar af te laden vanaf het diepste punt in de haven.”

“Maar daar gaan we niet op wachten met z’n allen”, zegt Leila en ze loopt weg. “Eten en spullen inpakken!” roept ze over haar schouder heen.

Ze is duidelijk opgetogen, heeft haast. Deva en ik volgen elkaar. Ik kijk nog een keer naar Jude, en ik zie dat ze ook naar mij kijkt. Op het moment dat onze ogen elkaar raken voelt het alsof het bliksemt in mijn maag. Een nerveuze maar warme energie die tussen ons stroomt. Na een moment draai ik me om en volg Leila voor het ontbijt.

“Gaan we vandaag niet trainen?” vraag ik aan Deva. Altijd geïrriteerd als ik mijn training niet kan krijgen. Ik heb het nodig. En ik zou met Jude trainen. Was gisteren mijn laatste training met haar geweest?

“Nee joh, vandaag gaan we van boord. We moeten inpakken, afscheid nemen, schoonmaken.”

Aan tafel bespreken we het plan voor die dag. Leila en Deva zullen eerst van boord gaan. Deva om verslag uit te brengen van de missie aan het collectief, Leila om haar familie op de hoogte te stellen van mijn komst. Ze zullen me met de laatste boot ophalen. Ik kan ondertussen helpen opruimen. En ook belangrijk, de kanonnen en wapens tijdelijk onklaar maken voor het geval het schip wordt meegenomen. Misschien een onnodige paranoia van mij. Deva en Leila hebben keer op keer gezegd dat niemand dat zal doen. Maar ik weet dat ik niet gerust slaap als ik een schip vol wapens zou achterlaten voor de kust.

In het ruim bergen we onze slaapzakken en dekens op, kloppen ze uit, vouwen ze op en stoppen ze in de kist voor de volgende gebruikers. We halen onze persoonlijke objecten eruit en verdelen ze. Ik pak mijn tas in: mijn kopje van de SS Opal, wat kleren, een tandenborstel, mijn messen en een hoofdlampje. Ook liggen daar de spullen van Kathy. Onaangeraakt, niemand van ons wilde het op de gemeenschappelijke stapel leggen. Nog niet. Maar nu is toch echt de tijd gekomen. We kijken er alle drie even naar, en besluiten het te verdelen. Ik krijg een muts, Leila haar kopje en Deva haar mes. De rest stopt Deva in een tas. Voor de gemeenschappelijke berg, zegt Deva. We kijken elkaar alle drie even betekenisvol aan, en houden even elkaars hand vast, voor Deva er met de tas vandoor gaat.

In de bodem van de kist liggen alleen nog mijn messen. Normaal gezien zou ik die nu omgespen, maar na het gesprek van gisteren stop ik ze in mijn tas. Alles wat we niet mee willen nemen, leggen we op de tafel bij het eetvertrek. Op de tafel liggen allerlei spullen verzameld. Kleren, wat boeken, spulletjes en gebruiksvoorwerpen die de eigenaar niet meer nodig heeft. Ik kijk er even kort overheen en ik pak een van Rae’s lievelingsboeken. Lord of the Rings. Een gebruikt en grauw exemplaar dat al vele handen heeft gezien.

Na een tijd verzamelen we allemaal op het dek. Dit is ons laatste moment samen, ons afscheid. Het waait en terwijl ik er sta, rondom al de andere bemanningsleden voel ik me even ongemakkelijk. Ik probeer wat oogcontact met anderen te zoeken opeens voel ik mij onzeker. Ik realiseer me dat het me uitmaakt wat mensen van mij vinden. Iets wat ik al lang niet
heb gevoeld, of geen ruimte voor heb gehad om dat te voelen.
Ik ga dichter bij Leila en Deva staan terwijl Jara het woord voert.

“Voor we aan wal gaan en ons avontuur hier eindigt wil ik graag nog een minuut stilte voor Kathy. Op de tafel van het eetvertrek ligt een aantal van haar spullen, mocht je graag iets van haar bij je willen dragen.”

Het is even stil op het dek en de wind waait zachtjes over het dek. Het is koud en de ochtendzon is inmiddels verstopt achter grauwe wolken. Na een tijd neemt Jara het woord weer.

“Over twee weken verzamelen we kort om in te checken en te kijken hoe volgende stappen eruit zouden kunnen zien. Denk erover na of je weer mee wil op een missie. Over twee weken op het scheepskantoor.”

Haar stem schalt over onze hoofden heen. Het blijft even stil en Leila stapt naar voren uit de groep en gaat naast Jara staan en luidt een lied in. Het is een lied over vaarwel zeggen, maar ook dat we elkaar moeten vasthouden. Na het lied knuffelen mensen elkaar, ook mij. Jara, Jude, de oude vrouw en zelfs de persoon van gisteren, die ik blijkbaar steeds heb gemisgenderd, van wie ik de naam nog steeds niet weet. Een korte tijd later springen Leila en Deva in het kleine bootje en peddelen met de eerste kleine groep naar wal.

Ik zwaai en zie het bootje de kleine haven in varen. Ik ga aan het werk. Ik haal de lonten weg bij de kanonnen, ik slijp de messen en bekijk de andere wapens in het ruim. De bemanning heeft alle kleine wapens die ze hadden achtergelaten. Ik zit op een krukje enbeoordeel het, Ik gooi de dingen die te roestig zijn op een hoop. Er liggen ook twee revolvers in de stapel, maar ik kom er snel achter dat er geen kogels inzitten. Ook zie ik nergens munitie. En opnieuw realiseer ik me: het grootste wapen van dit schip is durf en bluf. Als het erop was aangekomen hadden we het gruwelijk afgelegd. Terwijl ik me afvraag wat het waard was om zoveel risico voor te nemen, hoor ik iemand in het onderruim bewegen. De Techcirkel is alles in dozen aan het stoppen zodat het over een paar dagen omhoog getakeld kan worden. Al die oude onbruikbare technologie van de SS Opal: was dat het riskeren van al deze mensen het waard geweest?

Ik hoor de boot weer arriveren, en nieuwe mensen er in klimmen. Al zit ik op mijn krukje beneden met alle wapens om mij heen, ik herken de geluiden van de boot. Ik ben de geluiden gewend, snap wat ze betekenen, waar ze op wijzen. Het is vertrouwd geworden. Na een paar uur sta ik op en loop een rondje op het dek. Touwen strak opgerold. Het dek was gepoetst. De keuken is schoon. De zeilen netjes weggestopt. Er is niemand meer. Alsof het een museum is, of een spookschip. Ik loop naar de kleine vergaderruimte. Zou Jude nog op De Wyckoff zijn? Als ik de deur opendoe zit ze in papieren verzonken op tafel. Met een vlugge pen schrijft ze in een boek. Zodra de deur verder opengaat kijkt ze op. Even voel ik het verraad van gisteravond weer. Eerst kust ze me, en dan noemt ze me een moordenaar.

“Hey”, zegt ze afwezig.

“De meeste mensen zijn al weg”, zeg ik tegen haar.

“Ja”, zegt ze. “Een seconde.”

Ze maakt haar zin af en legt haar pen neer. Ze rekt zich langzaam uit en geeuwt even.

“Lange dag”, zeg ik maar. Ik leun tegen de dichte deur aan, mijn maag in een kleine knoop. De kamer voelt klein aan.

“Lange dag”, beaamt ze. “Frey, vat het alsjeblieft niet verkeerd op wat ik gisteren heb gezegd. Het ging meer over hoe de cirkel met je omging dan over jou. Ik vind het niet oke als ze mensen buitensluiten.”

Ze kijkt me even doordringend aan, alsof ze zeker wil weten of de woorden echt aankomen. Maar er hangt een woord in de lucht dat gezegd moet worden. Al zou ik het liever negeren, en doen alsof het er niet is, maar het is uitgesproken en gezegd, en ik kan niet niet wegwuiven.

“Dus het maakt je niet uit? Dat ik een moordenaar ben?” zeg ik op de lieflijkste toon die ik kan opbrengen terwijl ik met lange passen op haar afloop. Ze kijkt me even verbouwereerd aan. En voor het eerst op deze tocht denk ik dat Jude uit het veld is geslagen. Ik zie de radertjes in haar hoofd draaien om met een antwoord te komen, terwijl ik voor haar sta. Mijn muur hoog. Als ze me niet wil, kan ze dat beter meteen zeggen. Even kijkt ze me aan. Ze staat op en loopt naar mij toe. Haar hoofd net iets boven het mijne.

“Frey, de wereld daarbuiten is te hard en te absurd om je te veroordelen. Eros Mel was een klootzak. Hij verdiende het om te sterven. Ik zei het tegen je, de eerste keer dat ik je zag. Jij hebt twee van mijn bemanningsleden gered op de SS Opal, daar ben ik je dankbaar voor. Maar als je er ooit over wil praten, dan ben ik er oke?”

Ze knijpt even in mijn hand. Hoe kan het dat Jude altijd wel iets weet terug te zeggen, denk ik bij mezelf terwijl ik in haar ogen kijk. Het herfstvuur in haar ogen brandt door mijn muur heen. Ik probeer vast te houden aan mijn veiligheid, de muur nog even overeind te houden. Maar als ik haar duim nogmaals over mijn palm voel strelen weet ik dat het een verloren strijd is. Ze zet een stapje terug en kijkt me even speels aan.

“jij hebt ook wel een dramatisch kantje he”, zegt ze terwijl ze me een speels duwtje geeft. Dramatisch kantje?

“Ik zal jou eens laten zien we er een dramatisch kantje heeft”, zeg ik terwijl ik probeer haar zij te kietelen, de zware sfeer doorbrekend, lucht terug brengend in de kamer. We hebben een korte worsteling, en samen lachen we onze
uitwisseling weg.

Terwijl ze terug loopt naar haar bureau zucht ze: “ik kan niet wachten tot ik aan wal ben en niet meer verantwoordelijk ben voor dit schip. Kom, we lopen even een rondje.”

De kapitein draait zich om en pakt de muts die ze op haar bureau had laten liggen. Ik knik kort en samen lopen we naar het dek. Het is stil en ik zie het bootje in de verte aanleggen in de kleine haven.

“Wat is het eerste wat je doet als je straks aan wal bent?” vraag ik, terwijl we beiden naar Propolis kijken.

“Naar huis, vrienden zien en vieren dat we er nog zijn”,
zegt ze. “Ik weet niet of je het doorhebt, maar ik ben de enige kapitein op dat schip. Ik ben verantwoordelijk voor de route, het schip, dat iedereen weet wat ze moeten doen.
Zo vermoeiend.”

Ik voel haar achter me komen staan. Ze slaat haar armen om mij heen en drukt haar wang tegen mijn hoofd aan.

“Is het oké als ik even bij je kom uitrusten?” fluistert ze zachtjes in mijn oor. Ik knik. Het is meer dan oké. De bliksem in mijn buik maakt dat ik spanning voel maar ik probeer het haar niet te laten merken. Samen turen we naar de stad terwijl haar warmte tegen mijn lichaam aandrukt. Haar armen zijn om mijn middel heen geslagen en op een moedig moment pak ik haar hand. De wind streelt onze gezichten zachtjes. De herfstzon verwarmt onze gezichten.

“Ik ga je missen”, fluistert ze in mijn nek. Ik voel haar warme adem mijn nek strelen.

“Als je niet blijft oefenen ga je me nooit kunnen inmaken”, gniffel ik zenuwachtig.

Zullen we elkaar nog wel zien hierna? Is dit ons afscheid? Kunnen we in Propolis ook zo dichtbij elkaar staan? Zonder gestaar? Zou dat toegestaan zijn?

“Je ruikt lekker”, zegt Jude in mijn oor. Ik druk mijzelf wat steviger tegen haar terwijl ze haar neus tegen mijn nek aanwrijft. Haar warme gezicht en aandacht maakt dat ik niet zo veel gevoel meer heb in mijn knieën. Zij maakt mij altijd zo zenuwachtig. Ik word compleet in beslag genomen door haar aanraking. Ik streel haar hand en realiseer mij dat dit misschien wel de laatste keer is dat ik een kans krijg om zo dicht bij haar te zijn. Ik draai me langzaam om, niet het contact verliezend van haar warme gezicht in mijn nek. Ze is iets langer dan ik en ik sluit mijn armen om haar heen. Haar neus vlakbij de mijne. Ik voel haar warme adem op mijn gezicht, en ik probeer nog even in haar ogen te kijken maar ze is te dichtbij. Met haar neus streelt ze even kort over mijn lippen.

“Mag ik je zoenen, Frey?” Ze fluistert in de ruimte tussen ons in.

Ik knik en wil niks liever dan de laatste ruimte tussen ons overbruggen en druk mijn lippen op de hare. Haar warme mond opent zich een beetje en kust de mijne alsof het de laatste keer is dat we dit kunnen doen. Ik streel met mijn handen haar rug en voel een huivering terwijl ze hetzelfde doet. Ondanks de koude lucht voel ik een diepe warmte terwijl we in elkaar verstrengeld staan. Ze maakt zich los en streelt mijn hoofd en mijn wang en kust mijn nek en mijn adem versnelt zich.

“Ik heb dit al willen doen vanaf het eerste moment dat je mijn hand samenkneep”, fluistert ze.

“Ik ook”, geef ik toe terwijl ik mijn hand onder haar shirt probeer te wurmen. Eindelijk haar huid te voelen op de mijne. Ik sluit mijn handen om haar wangen heen en kus haar. Er is even helemaal niks meer. Geen gedachten, behalve haar huid, haar lippen, haar tong en haar warmte.

Na enige tijd staan we in stilte in elkaars armen.

“Blijven we elkaar zien?” vraag ik.

“Ik hoop het”, zegt ze. Ze kijkt over mijn schouder heen, ik draai me om en zie het bootje steeds dichterbij komen. Onze lift naar Propolis.

Hoofdstuk 22

Rae

“Als je een veld niet bewerkt en aan zijn lot overlaat dan wordt het vanzelf een bos”, vertel ik aan Fitran terwijl we door het jonge bos navigeren. “Eerst gaan er pionierplanten groeien. Bijvoet, weegbree, brandnetels, klaprozen, die woelen de grond wat om, zorgen voor stikstof in de grond. Vogels poepen zaadjes uit, van planten met besjes, zoals bijvoorbeeld vlier, en er gaan kleine boompjes groeien. Als de kleine boompjes groter worden dan nemen ze meer licht in waardoor kleine boompjes en pioniersplanten afsterven. Door het sterven komen er paddenstoelen en rottingsprocessen op gang die de bodem vruchtbaar maken en kunnen de planten verder goed groeien. Dus deze gekke velden met kleine boompjes en planten worden over heel veel jaren weer een bos zoals we vannacht door zijn gegaan.”

Fitran klinkt niet erg geïnteresseerd maar misschien vertel ik het ook wel meer tegen mezelf. De wetenschap dat als mensen de natuur met rust laten, dat ze vanzelf wel weer haar ding gaat doen. Misschien dat over honderden jaren dit continent weer vol staat met bos. Het is een hoopvolle gedachte. Dat wij de aarde meer nodig hebben, dan zij ons.

Nu lopen we nog door de beginfase heen. Jonge boompjes die hun blaadjes loslaten, grote planten, en soms een muur van braamstruiken. Amper een bos te noemen. We volgen een dun pad door de vegetatie. Er miezert regen om ons heen alsof we door een wolk lopen die ons volgt. Alles is vochtig en de natte begroeiing maakt onze voeten en schoenen natter dan ze al waren. Boven ons en om de zoveel honderden meters komen we enorme elektriciteitsmasten tegen die hoogspanningskabels omhooghouden. Het zijn lelijke grijze torens, soms begroeid met planten, soms met niks er omheen. We volgen al vele uren de elektriciteitsmasten, ze niet uit het oog verliezend.

“Ze zijn lelijk en ik zou niks liever doen dan ze allemaal omvergooien”, had Curse een paar uur geleden gezegd. “Maar ze zijn wel makkelijk te gebruiken om te navigeren.”

Hoe je die dingen om zou kunnen gooien is mij een raadsel, maar kijkend naar Curse heb ik geen twijfel dat hen dat kan. Curse heeft een dikke vieze groene jas aan, en heeft een paar wollen sokken aangetrokken. De rugtas die Curse draagt is klein maar er schijnt heel wat in te passen.

Over een paar uur zullen we moeten aankomen bij
de bevoorradingsplek.

“Het is echt fijn!” zegt Curse enthousiast. “Het is een verstopt hutje, er zijn spullen, we kunnen een kachel aan doen, soms zijn er andere mensen.”

Hen heeft er stevig de pas in, zoals iemand loopt die enthousiast aan het worden is over de eindbestemming, het pad herkennend. Wij lopen er achteraan meer zoals wandelaars die het gevoel hebben dat de route nooit eindigt. Fitran is al een tijdje stil, hij is moe. Hij verdient een goede nachtrust, zoals wij allemaal. Ik heb geprobeerd hem wat af te leiden maar de normaal gezien vrolijke jongen is in gedachten verzonken.

Ik stink nog steeds naar vis. Helaas heeft de aanhoudende natheid niet onze kleren schoongespoeld. Ik hoop dat we op een gegeven moment een plek gaan tegenkomen waar we ons kunnen wassen. Straks komen we aan bij die bevoorradingsplek, en dan zijn er allemaal mensen en dan ruiken wij naar vieze vis. Dan slapen we misschien alsnog buiten.

“Weet je zeker dat de mensen op die plek te vertrouwen zijn?” vraag ik fluisterend aan Curse om Fitran niet bang te maken.

“Zo veel dagen van de steden vind je niet veel reizigers”, reageert hen geruststellend. “Behalve de mensen die weten waar ze heen gaan. Er wordt in de steden van alles verteld over buiten de stad. Grote dieren, mensen zo slecht dat ze de stad uit verbannen zijn, en nu het platteland onveilig maken. Allemaal onzin. Binnenkort is er een bijeenkomst, voor mensen zoals ik. Daar gaan we langs om meer informatie te krijgen. Er zullen meerdere mensen via deze route daar komen. En als er vijanden bij zitten dan werken we die er wel samen uit.”

“Zo niet met onze vuisten dan met onze geur?” zeg ik lachend, hopend op wat meer toenadering na mijn woede-uitbarsting. Curse was me misschien de les aan het lezen, maar ik denk dat hen wel gelijk had. Over het vermoorden van Eros Mel, Thorben, over hoe we de effecten daarvan niet hadden overzien.

“Hoe weet jij zoveel over de natuur?” vraagt Curse
me belangstellend.

“Mijn ouders”, reageer ik kort.

“Jij zou echt helemaal in Propolis passen, allemaal
mensen die niks liever doen dan bezig zijn met plantjes
en bomen.”

“Propolis?” herhaal ik met een vraag. Die naam heb ik eerder gehoord, maar ik kan het niet goed plaatsen.

“Het is een van de bevrijde gebieden. Of, ik zou het eerder een grote nederzetting noemen. Ze zijn veel bezig met de natuur herstellen en nieuwe dingen maken. Weven, keramiek,
ijzersmeden dat soort dingen.”

“Nieuwe dingen?” vraag ik weifelend. Op de plekken die ik ken worden er weinig nieuwe dingen gemaakt. Oude spullen worden gerepareerd, geruild, hergebruikt. Sterker nog, mensen associëren dingen zelf maken eerder met iets negatiefs. Alsof de beschaving zou verdwijnen als we die kant op zouden gaan. Alsof het een soort opgeven is. De grond onder mij begint drassig te worden door de regen en soms verdwijnt mijn voet even in een grote modderplas.

“Zelf vind ik het een beetje hippiedippie”, gaat Curse rustig door. “Ze zitten in hun eigen bubbel een beetje glas te blazen terwijl anderen proberen om de bedreiging van de vervreemde steden de kiem in te smoren. Ik waardeer wat ze proberen te doen, maar zo lang de vervreemde steden nog een dreiging kunnen vormen is het naïef om je helemaal terug te trekken van de bevrijdingsbeweging. Als ze aanvallen dan ben je alles kwijt. Maar misschien is dat ook een persoonlijke voorkeur. Ik hou niet van lange vergaderingen, vaste ritmes. Geef mij maar het open drassige veld en twee anonieme reiskompanen waarvan één mogelijk levensgevaarlijk is.” Curse geeft me een knipoog. Ik moet een beetje lachen maar hun verhaal brengt wel vragen omhoog.

“Wat is hippiedippie?”

“Van alle dingen die ik zeg, heb je vragen over het
woord hippiedippie?”

“Ik moet toch ergens beginnen”, zeg ik.

“Kijk, ik zelf vind dat we wel onze tanden wat mogen laten zien. Niet alleen een alternatief bouwen, maar proberen het huidige systeem te slopen, deze kans om iets nieuws te creëren aan te grijpen. Maar mensen die in de bevrijde gebieden wonen willen vaak vooral bouwen aan hun eigen gemeenschap, ze zijn in zichzelf gekeerd. Ze houden niet van geweld, alles moet samen. Ik —”

“Zijn we er al bijna?” onderbreekt Fitran Curse hun verhaal.

Hij loopt langzaam naar mij toe en zijn gezicht is wat wit. Hij heeft natte haren die tegen zijn hoofd zijn geplakt en ik zie dat hij een beetje rilt. Hij moet het koud hebben, en honger lijden, maar hij heeft nog geen kik gegeven. Even voel ik aan zijn voorhoofd. Curse gooit hun rugtas af en haalt er een kleine plastic verpakking uit.

“Neem dit.”

Hen steekt Fitran een plastic zakje toe met een stapel suikerklontjes. Fitran heeft moeite het plastic zakje open te maken met koude vingers en ik trek het uit zijn handen, pulk het zakje open en geef hem een suikerklontje.

“Het is nog ongeveer een kilometer”, zegt Curse, kijkend naar de bewolkte hemel.

We lopen tussen twee heuveltjes door, in de verte zie ik een elektriciteitsmast afgetekend tegen de grijze lucht.

We zijn nog een uur verwijderd van de avondschemer.

“Hou het nog even vol, Fitran. Kijk of dat je wat energie geeft om het laatste stuk vol te maken. Let goed op je voeten, blijf in de buurt.”

Hij knikt kort. Zou hij eerder zo een lang stuk hebben gelopen? In het laatste uur van een voettocht komen de grotere ongelukken voor. Als mensen moe zijn. En even denk ik weer aan Sera en de belofte die ik aan haar had gedaan. En dat ik me nu over hem moet ontfermen om die belofte te vervullen. Ik had het bedoeld voor een nachtje. Niet voor mogelijk altijd. Het is een aardige knul, maar ben ik nou echt de juiste persoon om dit te doen? Ik ben nog nooit eerder voor iets of iemand verantwoordelijk geweest behalve mezelf. En we zouden wel kunnen stellen dat dat niet echt een goede precedent schept. Fitran zuigt op het suikerklontje, terwijl Curse hun rugtas omdoet en we onze weg vervolgen.

Fitran beurt tijdelijk wat op. Ik hoop dat het genoeg gaat zijn om het laatste gedeelte af te leggen voor een bed in kunnen kruipen.

De bevoorradingsplek is een houten hut onderaan een heuvel. Grote naaldbomen wapperen in de wind die van over de piek van de heuvel aan komt waaien. Er schijnen al lichtjes binnen en uit de schoorsteen stijgt een rookpluim op. Ik doe een schietgebedje dat het veilig is. Dat we onze kleren kunnen drogen en dat er iets te eten is. En dat als er geen plek is, in ieder geval Fitran bij de kachel kan slapen.

“Moeten we niet een plan maken hoe we veilig kunnen benaderen?” zeg ik tegen Curse. “We kunnen moeilijk gewoon de deur opendoen.”

Curse gniffelt alleen maar. “Hoe leuk het zou zijn om die mensen de stuipen op het lijf te jagen door eerst mysterieus om het huis heen te dralen? Het zou ons niet bepaald populair maken. Maar ik kan wel even door het raam gluren als dat je gerust stelt”, voegt hen er snel aan toe.

Als we in de buurt van de hut komen begint er al meteen een hond te blaffen. De deur zwaait open en een persoon met een lichte wat smoezelige huid en piekerig blond wild haar en een soort vormeloze, rafelige outfit aan staat in de deuropening. Curse en de persoon lopen op elkaar af en geven elkaar een knuffel. Maar de nieuweling deinst meteen terug.

“Jezus zelfs voor jou doen is dit echt te erg. Zweet en bos en vies kan ik wel tegen maar je ruikt alsof je in een boot rotte vis hebt liggen rollen, bah!” De persoon deinst terug en doet speels alsof hen de deur voor ons sluit. “Blijf maar buiten jij!”

“Heb ik jou een verhaal te vertellen vriend!” lacht Curse terwijl hen de deur open gooit.

Curse loopt de hut binnen en Fitran en ik volgen
twijfelend.

“Kom op, schiet op, laten we die kou buiten houden, kom naar binnen”, roept de vriend van Curse.

We doen nog een stap naar binnen en gooien de deur dicht. De hut is knus ingericht. Een combinatie van steen en hout. Er staan stapelbedden in de hoek, een kleine keuken en een tafel in het midden. Onder de tafel ligt een hond die een beetje op een vos lijkt met twee verschillende kleuren ogen. Een blauw oog en donker oog kijken me vragend aan voor die opstaat en kwispelend mijn hand begint te likken. Ik zie ook vier andere mensen in de hut.

Curse draait even naar ons om. “Dat is Schoen, die/diens”, en wijst op de persoon met het warrige blonde haar die de deur had geopend.

“Martin, hij/hem.” Curse wijst naar een wat oudere kale man die op een van de bedden zit.

“Wie zijn jullie?” vraagt Curse aan de twee vrouwen aan tafel. De twee vrouwen kijken Curse even verbaasd aan. Onderbroken van het spel kaarten dat op de tafel voor hen lag. De ene vrouw is iets jonger dan de andere, en zij doet het woord.

“Ik ben Jala”, zegt de jongere vrouw. “En dat is Evelyn, allebei zij/haar. We zijn op weg naar Sylva vanuit Brekerzand.” De vrouwen hebben een donkere huid. Hun haar is praktisch weg gestoken voor de reis, hun lichamen gehuld in grauwe reiskleren.

Fitran naast mij begint te bewegen en gaat naast de kachel zitten.

“Rae, hen/hun en Fitran, hij/hem”, zeg ik maar.

“En ik ben Curse, hen/hun”, vult Curse aan.

“Welkom”, zegt Jala met twijfel in haar stem. “Maar kunnen we alsjeblieft iets aan jullie geur doen?” De kleine hond is nog steeds mij en Fitran vrolijk aan het besnuffelen.

Schoen begint meteen in een van de kasten te rommelen, trekt er verschillende setjes met kleren uit en gooit ons ieder een paar toe.

“Hang de rest alsjeblieft ergens buiten in een boom ofzo”, zegt die met een opgehaalde neus.

“Of steek het in de fik”, reageert Martin.

“Nou, ik was anders net van plan lekker gezellig bij jou in bed te kruipen”, zegt Curse en loopt op Schoen af als een grote beer en probeert die nog een knuffel te geven. Schoen duikt weg en schreeuwt: “gadver, Curse! echt, ga weg!”

Evelyn en Jara focussen zich weer op het spel voor zich.

Ik wenk naar Fitran en met tegenzin komt hij mee naar buiten. Ik had een ton water ontdekt en in de kou buiten trekken we onze kleren uit en wassen onszelf. We staan te rillen in de buitenlucht.

“Moet dit echt?” zegt Fitran.

“Ja dit moet echt, je gaat je beter voelen, echt waar”, zeg ik tegen hem.

“Waarom heten sommige mensen zij/haar of hen/hun? Soms klopt het niet, jij bent toch een haar?” vraagt hij. “Wat betekent dat? Wat ben jij dan?” Ik gooi wat water over mijn hoofd heen en bedenk wat ik het beste kan zeggen tegen Fitran.

“Nou, sommige mensen worden geboren en voelen zich een jongen, en zijn gewoon een hij. En soms blijft dat hetzelfde en soms verandert dat. Misschien voelt iemand zich wel meer een vrouw, of ertussenin, of geen van alles. Soms voelen mensen zich anders dan dat je misschien denkt, dus dan is het aardig het even te vragen.”

Het is even stil terwijl we met een doekje proberen zo goed als het kan de visgeur van ons af te boenen.

“Maar je bent toch gewoon een jongen of een meisje?” zegt Fitran verward.

Ik denk even na. “Ja, maar soms niet, soms voel je je anders. Ik weet dat je dat nog niet veel bent tegengekomen maar de wereld is groot en vol mensen. Dan is het toch gek als er alleen jongens en alleen meisjes zijn?”

Fitran denkt even na. “Ja dat zou inderdaad wel raar zijn.”

Dat is dan weer het mooie aan kinderen, denk ik bij mezelf. Ze staan nog een beetje open voor nieuwe informatie. Toen ik opgroeide was er wel aandacht, of gesprek over gender. Maar na de grote verandering was er geen ruimte meer voor openheid. Het was alsof we teruggingen in de tijd. De tolerantie die men dacht te hebben verworven was snel weg en mensen grepen terug naar oude denkbeelden. De bevolking werd weer verdeeld over de oude lijnen. Man, vrouw, zwart, wit, normaal, abnormaal. En normaal zijn, niet opvallen, werd belangrijk. En als je dat niet kon, door je huidskleur, of iets anders zichtbaars wat afweek, dan maakte je jezelf klein. Werkte je harder, deed je nog meer je best om niet nog meer af te wijken.

“Ook je haar”, zeg ik tegen Fitran terwijl ik zelf het koude water over mijn haar heen plens.

“Ga je mij ook leren vechten?” vraagt Fitran terwijl hij zijn haar ook wast.

“Wil je dat?”

“Dan kan ik de volgende keer tenminste wat terug doen als er wat gebeurt”, reageert hij met een afwezige blik. Even herinner ik me het moment dat hij probeerde uit de kar te springen om naar het brandende appartement te gaan. Ik denk aan mijn eigen ouders, dood in hun bed. Hoe machteloos en alleen ik mij voelde in dat stil geworden huis.

“Ik zal erover nadenken”, zeg ik tegen hem.

Met een oud vod dat mogelijk ooit een handdoek was, droog ik ons af voor we onze nieuwe kleren aandoen. Uit de hut komt gelach en de geur van eten en we weten niet hoe snel we weer naar binnen moeten komen. Curse staat nog binnen te grappen en Schoen begint hen langzaam naar de deur te duwen in een soort plagerig spel.

De rest van de mensen kijken naar het schouwspel van de twee volwassenen die met elkaar aan het stoeien zijn. Evelyn heeft een wenkbrauw omhoog, alsof dit schouwspel ook voor haar een beetje op het randje is.

Ik heb een soort losse broek aan met een trui en Fitran een pyjama die veel te groot voor hem is. Samen gaan we naast de kachel zitten die tussen de keuken en de tafel staat opgesteld. Op de kachel staat een grote ijzeren pan waar wat groenten, bladgroen en kastanjes op liggen. Uit mijn jaszakken haal ik een paar handen paddenstoelen, die Martin dankbaar aanneemt.

“Wat is er met je neus gebeurd?” vraagt Jala.

“Gebroken door iemand in de stad”, reageer ik. Bij de kachel voel ik voorzichtig opnieuw aan mijn neus. Hij is over de dag heen iets minder pijn gaan doen. Hij staat in ieder geval weer recht, maar beurse plekken waarschijnlijk in verschillende tinten blauw en geel beginnen zich te verspreiden over het midden van mijn gezicht.

Martin roert in de pan met eten. De geur doet mijn mond wateren en die van Fitran ook, die naar het eten kijkt alsof dat het eerste eten is dat hij ooit heeft gezien. Curse is inmiddels naar buiten gegaan en we horen een luid geplons.

“Ik was jullie kleren ook even”, hoor ik hen roepen.

Martin gooit nog een blok hout op de kachel en roert in de pan. Jala en Evelyn zijn in hun spel verzonken en buiten is Schoen in rap tempo aan het praten en grappen aan het maken met Curse. Soms klinkt er opeens een luid gegiechel. Het voelt warm en vertrouwd. Zoals het was bij mijn ouders thuis, waar altijd allerlei mensen, allemaal anders, bij ons in het complex kwamen. Om workshops te volgen, of om iets te leren. Soms voor de gezelligheid.

Fitran zit tegen mij aan op het bed. Martin gooit nog wat groenten in de pan en schuift ons na een tijd een bord toe. We vallen er dankbaar op aan.

Tijdens het eten praten we over de bijeenkomst waar iedereen naar op weg is, waar blijkbaar mensen die zich verzetten tegen de grote steden komen. We praten over Sylva, een van de bevrijde gebieden, waar Evelyn en Jala familie hebben wonen. Na jaren lang zich afvragen wat er met hun familie is gebeurd kregen ze een brief via de Maanzingers. In de brief stond hoe fijn de situatie in Sylva was, en dat ze ruimte hebben voor meer mensen. Vooral voor mensen als Evelyn die voor de grote verandering als verpleger heeft gewerkt. Het was geen moeilijke beslissing om hun leven in Brekerzand achter te laten, waar ze beiden op een oude afvalhoop werkten. Gravend naar spullen van vroeger die hergebruikt konden worden in de stad. Ook bespreekt Curse de politieke situatie in Melshaven. Dat er nog niet genoeg kritische mensen zijn die gezamenlijk de stad kunnen collectiviseren. Dat je daar macht voor moet opbouwen, maar dat dat tot nu toe nog niet is gelukt in Melshaven. Dat er nog te weinig mensen zijn die zich beseffen dat arbeid een collectief wapen is om in te zetten tegen de militias. Ik weet dat ik moet opletten en luisteren, zo veel mogelijk te weten moet komen over deze wereld en dit gebied, deze mensen waar ik zo weinig van begrijp. Maar ik ben te uitgeput. Net als Fitran, die bijna in slaap aan het vallen is naast mij aan tafel. Ik wijs hem een bed, en ga zelf ook in een bed liggen.

Ik val in slaap met op de achtergrond het geroezemoes, gelach en geluiden van het weerzien van kameraden en reizigers, bij elkaar samengebracht voor deze nacht.

Hoofdstuk 23

Rae

Het geluid van krekels vult mijn oren terwijl Schoen en Curse lachend over de grond worstelen met de grootste steeksleutel die ik ooit heb gezien. Het is een donkere nacht, de maan als een sikkel aan de hemel verlicht het omliggende landschap. Soms schiet er een vleermuis over het reisgezelschap heen. Boven ons doemt er een elektriciteitsmast op, zo’n enorme reus waar kabels tussen zijn gespannen. Kabels die ver reiken, naar steden, over velden, bossen, het landschap ontsierend als een lelijk ijzeren gedrocht. Het valt je pas op hoe lelijk ze echt zijn als je wat langer naar ze kijkt. Ze doen me denken aan de Lord of the Rings, waar het oog van Sauron over Mordor uitkijkt. Curse blijft even stil op de grond liggen en Schoen ook, terwijl ze de enorme steeksleutel op de bout proberen te zetten die de grote mast en het betonnen fundament eronder met elkaar verbindt. Ze zetten hem om de bout heen en beginnen de bouten los te draaien. Schoen zweert dat als je dat doet ze over de tijd heen gewoon omvallen in een storm. Het klinkt mij in de oren als een fabel, maar ik heb er ook geen verstand van. In een vervallen huis dat we waren tegengekomen hadden we eerder vandaag een paar oude flessen wijn gevonden, wat ervoor zorgt dat de steeksleutel precies op de bout zetten geen makkelijke klus is. We zijn nu al vijf dagen onderweg, op weg naar de bijeenkomst.

Fitran en ik zijn de enigen die het allemaal nog op een rijtje hebben deze nacht. Martin op de grond naast mij is al een tijdje dronken in slaap gevallen. Het vosachtige hondje dat Okke heet ligt naast hem en doet alsof hij slaapt, maar zijn oren staan overeind. Het duurt te lang en de enige die echt lol hebben zijn Curse en Schoen die om de haverklap weer aan het kloten zijn met die steeksleutel. Curse heeft een viezige broek aan, een vale trui die ooit zwart was, en het haar weggestoken in een petje. Het schijnt hun vaste outfit te zijn. Grote blauwe uilenogen en een smoezelig gezicht, een beetje bleek. Zo iemand waarvan je meteen weet dat die niet tegen de zon kan omdat die anders verandert in een kreeft. Schoen heeft bruinig blond haar, maar mogelijk zou het ook blond kunnen zijn als die vaker diens haar zou wassen. Misschien zitten er wel honingblonde lokken onder, maar nu vliegen de strengen haar overal heen, lachend onder de pet uitstekend.

“Is het wel verstandig zo veel herrie te maken?” vraag ik sissend aan de twee clowns.

“Rae, relax”, verweert Schoen zich. “Er is hier niemand. Ik hoor niemand, ik zie niemand, en trouwens, je bent wel echt een idioot als je mensen gaat besluipen in de nacht!”

Hen zet de steeksleutel nogmaals op de bout. “Be gone, machine of death!” Schoen heft diens vuist op naar de mast terwijl die dronken op de grond ligt.

“Op de val van de beschaving”, schreeuwt Curse lachend door de donkerte heen en neemt nog een grote slok wijn. Dronken idioten. Fitran staat naast mij en kijkt gebiologeerd naar het schouwspel.

“Zij zijn een beetje gek, moeten we ze helpen?” vraagt hij. Zijn ogen glimmen in het donker.

De afgelopen dagen vindt Fitran het iets te leuk met Schoen en Curse, en nu ook zou hij niets liever willen dan zich bij hen voegen, mee te doen in hun spel.

Curse wil altijd alles mollen en doet dat het liefste met een geniepig heksenlachje, een soort gekakel. Van Melshaven naar het bevoorradingspunt waren er niet veel van dat soort oude objecten, omdat we door veld en bos trokken. Maar nu trekken we door een voorheen bewoond landschap. In het begin waren het nog knipjes in stroomkabels hier en daar. Daarna werden er stroomkastjes open gemaakt, zodat er water bij kan komen. Deze groep laat een spoor van vernieling achter en ze doen het zonder er überhaupt echt veel aandacht aan te besteden. Terwijl de een uit een fles water drinkt maakt de ander een oude auto onklaar. Het gaat gemakkelijk, geroutineerd.

Als ik ernaar vraag, krijg ik het antwoord dat ze geen zin hebben in nog een tech-industrieel-kapitalistisch systeem. Ik weet niet precies wat ze hiermee bedoelen maar het maakt wel indruk. Ze nemen het in ieder geval erg serieus want nu staan ze op het punt een elektriciteitsmast onklaar te maken. Zou die echt omvallen? Of het nu gebeurt of niet, het geeft deze mensen een kick en ik heb hun nodig om bij de bijeenkomst te komen. Stiekem geniet ik ervan, misschien wel net zo veel als Fitran. Misschien dat de stroom sowieso nooit meer zo terugkomt en dit werk nutteloos is. Maar ik waardeer het sentiment, het verlangen naar iets anders. Hun eigengereidheid maakt dat ik voel dat ik ook gewoon mijzelf kan zijn.

Curse en Schoen zijn inmiddels tevreden met hun werk en uit hun tassen halen ze hun slaapzakken.

“We gaan toch niet hier slapen?” vraag ik aan ze.

“Ga lekker liggen, Rae”, zegt Curse met een dubbele tong. “Morgen is er genoeg tijd om verder te gaan.”

Ik maak een bed voor mij en Fitran. Geïrriteerd omdat als ik wist dat we hier zouden blijven ik dit een tijd geleden al had gedaan. En dan hadden Fitran en ik misschien ook al wel onder zeil gelegen, zoals Martin die zachtjes snurkt. Uit de bevoorradingshut hebben we onze oude kleren achtergelaten en iets nieuws aangetrokken. Warmer vooral. Ook hebben we slaapzakken en een wollen deken meegenomen, die ik nu uitrol. Hij drinkt een slok water en valt snel in slaap.

“Morgen zijn we er!” geeuwt Schoen nog even.

Morgen. Morgen komen we aan bij de tweejaarlijkse bijeenkomst. Zo noemen ze het steeds, ‘de bijeenkomst.’ Vijf lange dagen hebben we gelopen, door velden en soms wat bos. Gisteren liepen we een dag over een verlaten snelweg. Ik had niet meteen door dat het een snelweg was. Snelwegen waren vroeger zwarte lappen asfalt, netjes onderhouden en strak. Ik herinner ze me nog van vroeger, in auto’s zoevend het landschap door. In grote snelheid kon je je bestemming bereiken. In het tankstation een WC en als we geluk hadden iets lekkers. Nu steken er takken uit het asfalt en ligt er een laag vuil overheen. Je weet dat het een snelweg is door de grote borden, nu amper leesbaar die boven de weg hangen. In een oud tankstation hebben we geslapen. Het vertrouwen waarmee deze mensen de wereld bewandelen, verbaast mij en is aanstekelijk. Ze maken zich weinig zorgen. Alsof die snelweg van hen is. Alsof er niemand anders in het bos is.

“Maak je geen zorgen over dingen die je niet ziet”, zegt Schoen steeds. Maar het stelt mij niet gerust. Mijn nachten zijn gebroken. Niemand houdt ‘s nachts de wacht. En toen ik het probeerde te introduceren had eigenlijk niemand er zin in. “Er gebeurt niks Rae, en als het wel zo is dan hebben we jou toch!” had Curse vrolijk gezegd. Lekker makkelijk. Hoe hebben deze mensen al die tijd overleefd? Mijn beeld was dat het buiten de steden onveilig was. Met bendes en mensen die je spullen stelen, of erger. Of die angst nou een product was van bangmakerij, of dat deze mensen geen overlevingsdrang hebben, daar ben ik nog niet helemaal over uit. Of ze sterk en kundig genoeg zijn om zo een aanval af te slaan, dat is me ook nog niet duidelijk. Misschien zijn wij nu wel een van de bendes waarvoor gewaarschuwd wordt.

Fitran vindt het leuk om te reizen. Hij praat met iedereen en maakt grapjes. Ik zag hem zelfs gisteren samen met Martin een stroomkast in een dorp open wrikken. Martin is een kleine man, ongeveer even groot als mij. Hij heeft een gedrongen lichaam en een vriendelijk gezicht. Hij praat weinig. Ik heb een aantal keer geprobeerd om hem te leren kennen, maar hij is niet echt een babbelaar. Fitran ziet het als een persoonlijke missie om Martin te laten lachen en probeert er van alles voor. Ik weet niet zo goed wat ik ervan moet vinden. Ik hoop dat Fitran zich echt op zijn gemak voelt, en niet vooral bezig is met een plekje in de groep te veroveren en veiligheid te garanderen door aardig gevonden te worden. Maar ik kan niet in zijn hoofd kijken, en ik weet hoe het is om je alleen te voelen. Ik denk even aan Sera, ik hoop dat ze nog leeft. Ze hoopte altijd dat Fitran een belangrijk iemand zou worden. Het minste wat ik kan doen is zorgen dat hij alles heeft om te overleven.

“Waarom is het hier zo stil, waar zijn alle mensen?” vraag ik de volgende dag aan Martin terwijl we uit een verlaten dorp lopen. Martin, Schoen en Curse, allemaal met hoofdpijn van de oude wijn lopen stilletjes over een kronkelweg een heuvel op. Om de beurt dragen ze de grote steeksleutel. Fitran brabbelt een verhaal tegen Curse die de verte in tuurt en knikt.

“We zijn in niemandsland”, zegt Martin eenvoudig.

“Maar mensen zouden toch prima in een oud dorp kunnen gaan leven?” reageer ik. “Waarom doen ze dat niet?”

Het blijft even stil en Curse die schuin voor ons loopt reageert. “Mensen hebben elkaar nodig. Om genoeg eten te verbouwen, om brood te bakken. Het is niet makkelijk hoor, om het hele jaar te eten en warmte te maken. Het is hard werken. Veel mensen in de dorpen hebben het een aantal jaar geprobeerd. Sommigen met succes, de meesten niet. Vermagerd zijn ze naar de steden verhuisd waar er meer infrastructuur en werk is. Meerdere kansen om je brood te verdienen zonder dat je iets van tuinieren hoeft te weten. Mensen trokken naar de steden. Vijf jaar na de grote verandering was er een conflict en er was veel honger. Dorpen lagen met elkaar in strijd. Het ging vooral over land, want het land was niet overal even vruchtbaar. Dit zorgde ervoor dat nog meer mensen weggingen of het niet overleefden. Nu is het land van niemand. En ook geen grote steden die het willen. Het kost te veel tijd en geld om dit gebied te bevolken en er zijn niet genoeg mensen die de vaardigheden hebben. Die weten hoe dat moet, hoe je grond verbouwt, hoe je broden bakt, hoe je eten bewaart. Die de bodem weer gezond kunnen maken.”

“Maar dat kunnen mensen toch leren”, zeg ik verbaasd.

“Er komt toch een voedseltekort aan in Melshaven en Brekerzand? Als de grond daar zo uitgeput is, waarom verhuizen ze dan niet gewoon?”

“Een hele stad verhuizen is niet echt reëel”, zegt Curse,

“Brekerzand en Melshaven beloven veiligheid en orde, en sommige mensen geloven erin, dat dat ook is wat ze krijgen”, vult Schoen aan.

“Stel dat men weer hier gaat wonen in nederzettingen”, vervolgt Curse. “Daar komt meer bij kijken dan alleen leren in het voorzien van je basisbehoeftes. Wat doe je als je ruzie hebt? Hoe ben je een gemeenschap? Hoe organiseer je medische zorg? De Maanzingers, en ook wij, hebben best wel veel gemeenschappen geholpen om van de grond te komen de afgelopen jaren. Het werkt vooral als de groep in het begin niet te groot is, en ze ook leren hun individualistische kijk op het leven los te laten.”

“En daarnaast”, vult Schoen aan van achter mij, “veel mensen willen in de stad blijven, vinden dat het een achteruitgang is, hebben nog steeds de hoop dat op een bepaald moment alles weer zou worden als het was. Nee, het eerste wat ze gaan doen is proberen het op te lossen met technologie, met hun stoomtreinen en fabrieken.” Het klinkt mij allemaal absurd in de oren. Als je geen eten meer kan verbouwen, dan ga je toch ergens heen waar dat wel kan? Voor het eerst zeg ik iets hardop, wat ik al een langere tijd heb gedacht.

“Misschien moeten we niet zo veel moeite doen voor die mensen. Kijk wat de mensheid heeft gedaan met de planeet, hoe ze omgaan met dieren, planten, met elkaar, hoe superieur ze zich voelen. Zijn mensen het wel waard om een tweede kans te krijgen?”

Het blijft even stil tot Martin antwoord geeft. “Het is het kapitalisme, het kolonialisme en alle denkmechanismen die daarbij horen die dat hebben gedaan. Mensen hebben er niet voor gekozen om in dat systeem geboren te worden. Ze proberen alleen maar te overleven en zijn op zichzelf aangewezen om dat te doen. Je kunt het ze niet kwalijk nemen dat ze niet weten dat er alternatieven zijn, dat als ze zich verenigen en organiseren, dat ze dan tegenmacht kunnen vormen. Die systemen van vroeger zijn aan het afbrokkelen. Ze moeten kapot, en moeten kapot blijven. Wij mensen, wij krijgen nu een nieuwe kans, en het is onze taak om alle overgebleven stukjes van die systemen, die nog in ons leven, er uit te krijgen. Daarom moeten we juist ook in de vervreemde steden zijn om organisatie op te bouwen met de mensen, zij hebben de macht om het samen omver te werpen. Je kan mannen als Eros Mel doden maar zo lang er niet genoeg georganiseerde en voorbereide mensen zijn zal een volgende hem altijd opvolgen.”

De afgelopen dagen hebben we veel gesprekken gehad. En al wist ik wel dat er vast mensen zijn die ook dromen van een andere wereld. Dat het er vrij veel waren, en in zekere mate georganiseerd… Dat ben ik nooit te weten gekomen. Mij werd verteld dat iedereen die de leiders van de steden uitdaagt, of probeert te saboteren, dat zij tegen de vooruitgang zijn. Tegen de mensheid. Dat ze de macht naar zichzelf willen trekken. Dat Frey en ik en de anderen op de basis er waren om dat te stoppen. Om de stabiliteit te waarborgen. Ik voel me misselijk worden als ik er aan denk waar ik aan heb bijgedragen in dienst van de mannen die ons inhuurden. Waar ik mogelijk nog meer aan had kunnen bijdragen als we niet waren vertrokken.

In de middag komen we op een grotere weg uit en we zijn niet de enige die er lopen. Een aantal kilometer verderop zien we een klein groepje reizigers een heuvel op lopen. Als ik over mijn schouders kijk zie ik in de verte ook een klein reisgezelschap met grote backpacks over de heuvel heen marcheren.Er komt zelfs een groep mensen voorbij fietsen. Luid bellend en groetend passeren ze ons.

“We komen in de buurt”, zegt Curse vrolijk.

De hele groep is enthousiast aan het worden en met rappe stappen lopen we de heuvel op. Het is een heuvel met lichte begroeiing en een geasfalteerde landweg leidt ons naar de top. Het is grauw weer. Op de top aangekomen, zien we in het dal onder ons een groot tentenkamp. Grote tenten, kleine tentjes. Er lopen een hoop mensen, misschien wel driehonderd.

“We zijn er!” zegt Schoen blij.

Maar waar we zijn, en of ik Frey hier ga vinden… Ik zeg een schietgebedje en we lopen naar beneden.

Hoofdstuk 24

Rae

We gooien onze spullen onceremonieel op de rijke vochtige bosgrond, onder de grote eik, die een laag van eikeltjes aan haar voeten heeft liggen. Een kleine eekhoorn rent de boom in, verstoord door het luide gekreun van Schoen die diens ledematen rekt op de grond. De bijeenkomst vindt plaats aan de rand van een bos. Het is een gemengd bos, eik en berk naast een zompig weiland. De groep achterlatend verken ik rustig de omgeving. Ik loop om ons kamp heen en neem de omgeving in me op. Ik ontdek een donkerder gedeelte in het bos, waar hoge naaldbomen de lucht in reiken, de geuren en kleuren anders. Het dikke mos gedrapeerd over de vloer als het mooiste en zachtste tapijt. Als kind dacht ik weleens dat het een fijne slaapplek zou zijn. Maar het sponzige mos zuigt al het vocht op en is het huis van vele beestjes en insecten die je met liefde in de nacht gezelschap houden. Mijn lichaam begint al licht te jeuken als ik denk aan de kleine mieren en torretjes die op verkenning gaan over je benen heen. Nadat ik een kort rondje heb gelopen kom ik weer terug in ons kleine kampje.

Curse, Schoen en Fitran zijn samen een overkapping aan het maken van takken om onze spullen droog te houden voor als het gaat regenen. Schoen haalt uit diens tas een plastic zeil dat als dakje gebruikt kan worden, en met verschillende touwtjes zet die wat spanning op het zeil en legt rustig aan Fitran uit hoe de knopen werken die die gebruikt.

In het centrum van ons kleine kamp legt Martin een paar stenen neer in een cirkel voor een vuurplaats. Ik zie dit als een aanwijzing om terug het bos in te gaan om brandhout te zoeken. De afgelopen dagen heb ik een beetje gejaagd. Niet veel. In de avond zette ik kleine vallen als ik kon en bekeek ze in de ochtend. Soms zat er iets in, soms niet. Curse en Schoen aten het vlees niet. Ik weet niet waar ze de energie vandaan haalden om door te lopen. Curse had wat gedroogd voedsel bij zich en haalde soms een blik met bonen uit hun tas. Die tas leek geen bodem te hebben want er kwamen steeds nieuwe dingen uit. “Als het niet hoeft, doe ik het niet”, zei Curse erover. Ik snapte het wel maar ik had het gevoel dat het wel moest. Ik had namelijk geen tas met een onuitputtelijke bodem. Heeft Curse dit eten gevonden onderweg? In huizen en tankstations? Het knaagt aan mij. Als ik zou willen, zou het dan ook mogelijk zijn om helemaal geen vlees meer te eten? Curse en Schoen hebben het blijkbaar niet nodig. In de eerste dagen van de reis hebben we besloten dat Fitran, Martin en ik meer vlees zouden eten en Schoen en Curse meer van hun voorraad. Soms vonden we eetbare planten, kastanjes, hazelnoten en paddenstoelen.

Naar de bijeenkomst moet iedereen eten meenemen voor zichzelf en als het kan ook iets voor anderen. Tijdens het verzamelen van het brandhout zoek ik naar hazenpaadjes en verken het bos verder. Misschien kan ik nog wat bij elkaar jagen of vinden om een aandeel te leveren voor mij en Fitran. Het is middag en er schijnt een flauw zonnetje. De bomen, wiens bladeren voor een groot gedeelte al verspreid zijn over de vloer, houden de zon niet meer tegen. Ik geniet van de zonnestralen die mijn gezicht bereiken. Het is fijn om even alleen te zijn. Ik beweeg me stil door het bos en her en der zie ik andere mensen ook een kampje bouwen. Hangmatten met plastic zeilen erover, zelfs een aantal tenten. Het is vreemd om met zo veel mensen bij elkaar te zijn, buiten een stad, in een bos. Men groet elkaar, alsof ze elkaar allemaal kennen. Dat is in de steden niet zo. Opeens realiseer ik mij hoe weinig mensen ik nog ken. In de basis zijn we altijd apart gehouden, we mochten niet te veel een band opbouwen met de buitenwereld. Mijn familie is er niet meer. Sera is mogelijk dood. De mensen die ik ken zijn op twee handen te tellen. Waar maak ik onderdeel van uit?

Bij ons kampje aangekomen is Fitran verdwenen.

“Hij is op onderzoek”, zegt Schoen luchtig.

“Waarheen?” vraag ik, klaar om achter hem aan te lopen.

“Laat hem maar, hij is nieuwsgierig en het is veilig hier”, zegt Schoen.

“Weet je, als je wil, kan ik je haar wel knippen. Ik heb mijn eigen haar ook net gedaan.”

Ik kijk even verbaasd op en zie dat Schoens lange lokken verdwenen zijn en er nu een kort kapsel op diens hoofd zit. Die houdt even een schaar omhoog en knipt een paar keer in de lucht, een grijns op het gezicht.

“Geleend”, zegt Schoen triomfantelijk.

Ik voel even aan mijn eigen haar. Het is lang, aan elkaar gebonden met een touwtje. Vroeger droeg ik het altijd kort, tot ik bij Thorben kwam en elke vorm van zelfexpressie werd weggenomen. Ik was Rae, een vrouw, en moest mijn haar lang dragen. Een hoop die ik ooit had om mijn lichaam meer te laten passen bij wie ik ben, weggenomen met de grote verandering. De wachtlijsten waren al lang, maar na de grote verandering verdwenen ze.

Ik ga bij Schoen zitten en trek de muts van mijn hoofd. Schoens handen bewegen door mijn haar.

“Wat wil je?”

“Kort, maak er maar wat van.”

“Oké, maar kort als in, je wil wat lengte van je haar af? Of heel kort?”

“Misschien zoiets als jij hebt?” zeg ik denkend aan het kapsel van Schoen.

“Rae met een matje? Kan”, lacht Schoen kort. “Maar dan ben je wel helemaal geïntegreerd, geen weg meer terug.”

Schoen zet de schaar in mijn haar en de lange plukken en strengen beginnen snel de grond om ons heen te bedekken. In de tijd dat mijn haar wordt geknipt, doen verschillende mensen ons kampje aan. Ze vragen bijna allemaal naar Curse. Sommigen net aangekomen, nog met rugtas om, anderen waarvan het lijkt alsof ze er al even zijn. Vanmiddag zullen we samen eten, maak ik op uit wat er om mij heen wordt gezegd, waarna er rondes van updates zullen komen. Op het grasveld is inmiddels een grotere oude legertent opgezet. Wanneer Schoen klaar is, slaak ik een grote zucht als ik mijn handen door mijn kortgeknipte haren haal, en het iets langere stuk achter. “Dank je wel!” zeg ik glunderend.

“Geen probleem! Ik heb geen spiegel, maar ik denk dat het prima is zo.” Schoen werpt nog een laatste blik en staat dan op om de schaar terug te brengen.

Even later loop ik samen met Fitran naar de tent. “Je haar is anders!” zegt hij. Zijn bruine haar met slag erin begint ook een beetje over zijn wenkbrauwen uit te groeien. Misschien zou een knipbeurt voor hem ook goed zijn. Dan hoeft hij niet steeds zo onder zijn pony uit te kijken.

Lopend vertelt hij mij van alles. “De mensen hier zijn echt anders! Ik hoorde mensen Arabisch spreken! In het openbaar! En ik zag een hele lange vrouw, en er is een kamp verderop waar gewoon geen witte mensen kamperen, of misschien zag ik ze niet. En verderop, daar heeft iemand een hangmat heel hoog in een boom gehangen.”

Fitran zit in zijn vertrouwelijke rol, een nieuwsgierig aagje die alles wil weten en nu al roddels uit het kamp heeft.

“Misschien mag dat wel gewoon hier”, zeg ik hardop. “Een andere taal spreken.”

“Wat als iemand het hoort!” zegt Fitran bezorgd.

“Ik denk niet dat iemand hier het erg vindt”, reageer ik.

Hij kijkt mij met grote ogen aan. Voor hem is een andere taal spreken altijd een geheim geweest. Iets wat je deed als er niemand anders bij was. Iets intiems. Iets voor met je familie.

In de grote tent staat een bord met daarop een programma. Lunch bij de tent, en daarna een bijeenkomst over Melshaven. De dagen daarna zullen er allerlei activiteiten plaatsvinden. Een aantal gaat over informatie-uitwisseling, over de stoomtrein van Brekerzand, een Maanzingers update, een Propolis update. Maar ook dingen zoals lockpickworkshops, kleine explosieven, en eetbare planten, staan op het bord geschreven. Fitran trekt even aan mijn mouw.

“Wat staat er?” vraagt hij nieuwsgierig.

“Wat lees je zelf?” vraag ik nieuwsgierig terug.

Hij haalt zijn schouders op. “Gewoon letters.”

Opeens besef ik me dat naar school gaan, en leren lezen en schrijven niet zo normaal is zoals het vroeger was.

“Welke herken je?” vraag ik hem.

Hij haalt zijn schouders op. “Laten we iets anders doen, dit is echt mega saai”, zegt hij.

“Kan je me vijf letters aanwijzen, Fitran?” vraag ik nogmaals nieuwsgierig en ik wijs naar het woord planten.

“L, A, E, T, N…”

“Weet je ook wat er staat?” vraag ik.

“Beetje” zegt hij ontwijkend.

Ik aai even afwezig over zijn hoofd heen. “Planten”, zeg ik, beseffend dat dit niet leuk is voor hem. “Kom we gaan.”

“Mag ik weer even naar die groep toe die Arabisch spreekt? Ik wil graag luisteren.”

Ik knik en hij rent ervandoor. Zijn hoofd een tikkeltje naar boven gericht zodat hij onder zijn pony kan uitkijken.

Via een omweg loop ik terug naar ons kamp, door het bos heen. Langs de grote eik en langs de productiebomen. Her en der schallen er stemmen door het woud heen, vogels zingen en de takken van de bomen dansen zachtjes op het lichte briesje. Soms hoor je in de verte een eikeltje of kastanje naar beneden vallen. Tot mijn rustige wandeling verstoord wordt. Ik schrik op als er opeens aan mijn pols wordt getrokken en ik tussen de dichtbegroeide bomen wordt gesleurd. In een snelle reactie trek ik mijzelf los en hef het mes dat ik om mijn middel draag. Een been naar voor, een naar achter, mijn armen opgeheven in gevechtspositie. Een schrik overvalt me, want ik kijk in de ogen van Frey. Maar ik zie meteen dat dit Frey niet is. Het is Tyra, haar zus. Tyra heeft haar blonde haar in een knot. Ze heeft een lichte huidskleur met een warme ondertoon. Ze draagt een lange jas en zwarte broek en heeft haar wenkbrauwen in een hoekig model gestyled. Haar wipneus geeft haar een wat verwaand uiterlijk. Tenminste, ik heb haar altijd verwaand gevonden. Elegant, ijdel en zelfingenomen.

“Wat goed je te zien!” zegt ze hartelijk, ze negeert mijn mes en probeert toenadering te zoeken in de vorm van een knuffel.

Ik schrik van de joviale ontmoeting en laat mijn mes een beetje zakken. Dit is niet de Tyra die ik ken. Die is afstandelijk en koud. Ik vraag me af of ze ooit zo dichtbij mij is geweest. Ik heb haar alleen van veraf meegemaakt, als ze de basis inliep of verliet. Soms zwaaide ze niet eens naar Frey, nooit had ze enige interesse in mij.

“Waar is Frey?” vraagt ze me.

“Oh, je geeft dus toch om Frey?” reageer ik meteen. De neppe glimlach die op haar gezicht geplamuurd stond, verdwijnt meteen. “Goede manier om het te uiten, je vertrekt naar Brekerzand en je laat niks horen, ze was er kapot van.” Ik steek mijn mes niet weg maar laat het nonchalant in mijn hand liggen.

“Ach, doe niet zo gek, ik kon toch niet opeens weggaan. In Brekerzand boden ze me een deal aan die ik niet kon weigeren”, zegt ze, alsof de zaak daarmee is afgedaan.

“Eén woord van mij en je wordt het kamp uitgezet, Tyra.”

“Ja ja, een woord van jou en ze leggen me om, en dan heb je de zus van je beste vriendin vermoord. Lijkt me niet zo’n goed idee. Wie weet werk ik helemaal niet meer voor Brekerzand. Ik ben hier om Frey te zoeken, en aangezien ze niet bij je is ga ik er vanuit dat jij dat ook aan het doen bent. Laat het me weten als je iets te weten komt.”

Snel hupt ze weg door het struikgewas heen. Verbaasd blijf ik achter. Niemand wist wat Tyra precies deed voor Thorben. Misschien is ze hier wel gewoon omdat ze zich ook heeft afgesplitst. Misschien zoekt ze echt naar Frey. Maar de Tyra die ik ken, was niet zo sentimenteel. Altijd in de mooiste kleren, soms zelfs met parfum, waar ze het allemaal vandaan haalde, of waar ze woonde en wat ze daar deed, Frey en ik hadden beiden geen idee. Wat we wel wisten is dat ze als belangrijk werd gezien door Thorben. Maar wat ze nu doet? Het kan niet anders dan dat ze hier is om informatie te vinden voor haar nieuwe werkgever. Ik moet er iets van zeggen, maar als ik haar in gevaar breng, zal Frey me dan ooit vergeven? Wat als Tyra mij van hetzelfde beschuldigt, dat ik hier ook ben om informatie in te winnen voor iemand uit een vervreemde stad? Zouden ze mij geloven als ik zou zeggen dat het niet zo is? Wat als ze iedereen vergiftigt? Ze is slim, vindingrijk en vaardig genoeg. Kan ik zo iemand hier laten rondlopen? Nerveus loop ik terug naar ons kamp waar Curse druk in gesprek is met drie andere sjofel uitziende figuren. Ik ga bij het vuurtje zitten en staar naar het hete centrum van het vuur, peinzend over wat ik ga doen.

“Wat ben je afwezig, Rae”, zegt Schoen tegen mij als we naar de vergadering lopen die over Melshaven gaat.

“Ik heb veel aan mijn hoofd”, reageer ik kortaf. Iedereen heeft zichzelf in de legertent gepropt. Ik kijk kort naar alle gezichten. En voor het eerst valt het mij op dat de groep vrij divers is: verschillende huidskleuren en leeftijden en veel mensen met een eigenzinnig uiterlijk. In het centrum van de kring staan twee personen. De ene heeft donkere haren, ook in een mat geknipt. Ze heeft bruine ogen en een bruine huid en ze heeft een verwelkomende open houding. De persoon naast haar is wat langer, met blond dikkig haar in een paardenstaart. Ze heeft een lichte huidskleur, en lichte grijze ogen, ze kijkt ons allemaal aan met een vrolijke glimlach. Ze dragen beiden dikke truien en een sjaal.

“Wij zullen deze vergadering faciliteren”, zegt degene met het donkere haar. “Ik ben Amin, ik gebruik zij/haar voornaamwoorden. Dit is Leo, zij is mijn co-facilitator en gebruikt zij/haar voornaamwoorden.”

“Het gaat als volgt, we doen een ronde van updates, iedereen geeft zoveel informatie als ze weten. Dan kan er een ronde verhelderende vragen komen. Vervolgens kan er gereageerd worden. Dan laten we het rusten en over twee dagen ontmoeten we elkaar weer hier om te praten over volgende stappen. Dat doen we zodat we ons nu niet committeren aan dingen terwijl er nog veel meer informatie wordt gedeeld dit weekend. Is dat helder voor iedereen?”

“Ik heb het ook nog even op deze flipover geschreven”, zegt Leo vriendelijk en wijst naar de flipover die midden in de tent staat. Ze brengt de woorden helder en duidelijk over. Voor een grote groep staan zou ik misschien wel spannend vinden, maar zij staat er met zelfvertrouwen. Zoals een facilitator hoort te doen in het begin van een vergadering, vertrouwen uitstralen. Bij mijn ouders thuis waren soms ook vergaderingen. Ik wilde daar graag bij zijn, om te luisteren, om te zien wat er gebeurde. Om zo met elkaar te zitten doet me denken aan vroeger. Iemand maakt een grapje in de hoek. Er klinkt een gelach maar de facilitators kijken hen even streng aan.

“We gaan niet doen wat we vorig jaar deden, mensen”, zegt Leo met zachte stem. “Toen alle vergaderingen een chaos waren en iedereen klaagde dat alles zo lang duurde. Dat lukt alleen als iedereen kort en bondig is, en niet elkaar steeds herhaalt. Deel je ding, en dan is de volgende, is dat duidelijk?”

Ik kijk de ruimte rond en in een hoek zie ik Tyra staan. Ze kijkt me even en aan en geeft me een knipoog en even word ik weer overspoeld met het gevoel waar ik de hele middag al mee zit. Alsof mijn lichaam in tweeën wordt gespleten. Alsof alle cellen in mijn lichaam schreeuwen: gevaar!

“Melshaven is niet meer wat het was”, spreekt een heldere stem uit een hoek. “Eros Mel is vermoord, het is niet duidelijk door wie of wat. Daarna is de ene na de andere groep elkaar gaan aanvallen. We zijn een aantal kameraden in dit proces kwijtgeraakt. Sommige kameraden die op goede posities zaten om ons informatie te geven, zijn daar niet meer. Er zijn veel dingen veranderd, mensen uit hun huis gezet. Nieuwe groepen proberen de positie van Eros Mel over te nemen. Degenen die de markten en voedseldistributie beheren, veranderen te vaak om daar onze mensen tussen te stoppen. Het lijkt erop dat er wat rust is nu een groep die Pietersen heet in het fort zit. De Maanzingers kunnen nu steeds mensen helpen met kleine vragen, krijgen meer voet aan de grond, maar moeten oppassen om niet teveel op te vallen.”

Ik kan het gezicht van de persoon die spreekt niet goed zien. Iedereen zit enorm dicht op elkaar en het voelt ongemakkelijk. Moet ik nu iets delen? Hoe kan ik laten weten over het voedseltekort zonder te noemen dat ik heb ingebroken? Moet ik zeggen dat Frey en ik er iets mee te maken hebben?

“Sinds het ontstane machtsvacuüm zijn ongeveer dertig huishoudens uit hun huizen gezet en ongeveer 46 mensen gedood”, zegt iemand anders. “Omdat ze betrokken zijn bij verschillende groepen, of op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren.”

Ik schrik van het hoge getal. Zou dat kloppen? Zijn door de moord op één iemand zoveel anderen doodgegaan?

“De mensen in Melshaven gaan een strenge winter tegemoet”, gaat de tweede stem verder. “Wij hoorden van iemand die op het land werkt dat de oogstopbrengst historisch laag is. Wel zijn ze bezig hun visvangst te vergroten, dus hopelijk zal dat iets schelen.”

Moet ik nu ook iets zeggen? Ik voel mijn handen klam worden. Hoe gaan deze mensen reageren? Ik zie Tyra nog steeds in mijn ooghoek, ik weet niet of haar ogen op mij rusten, maar haar aanwezigheid maakt dat mijn hart nog wat sneller gaat kloppen.

Opeens staat Fitran op.

“Oh, Rae hier heeft Eros Mel een kopje kleiner gemaakt, dan weten jullie ook meteen wie dat heeft gedaan.” Hij kijkt mij even trots aan. Vol afgrijzen kijk ik terug naar hem. Het is even stil. Alle ogen zijn op mij gericht, vol shock en afkeur. Maar de ogen die het hardste branden zijn die van Tyra. Ik besef dat de informatie die ze nu heeft gekregen, goud waard is.

“Nou, nu dat is opgehelderd…”, zegt Curse lacherig.

“Dat is niet grappig”, zegt iemand aan de andere kant van de cirkel.

Ik zie Tyra naar mij kijken vanaf de andere kant van de tent. Ik voel me erg klein op de grond.

“Hij verdiende het om te sterven”, zeg ik maar stil. Ik zal de details over Frey deze mensen maar besparen. Laat mij de consequentie maar dragen. “Ik dacht… Om de wereld beter te maken, moeten we de mensen die slecht doen, verwijderen en… dat heb ik gedaan.” Ik probeer opstandig te klinken maar ik kom niet goed uit mijn woorden.

Iemand aan de andere kant van de tent zucht geërgerd. Het steekt me. Ik heb genoeg van deze mensen die het blijkbaar altijd beter weten. Ik besluit meer te vertellen, in de hoop om de klap iets te verzachten.

“Ik heb ook brieven ingezien in het bureau van Eros Mel waarin inderdaad staat dat het slecht gaat met de landbouw. De oogst levert elk jaar minder op. Ze moeten anders telen maar weten niet hoe. Ook Willem van Brekerzand heeft Eros Mel bedreigd, gezegd dat de steden samen een staat moeten worden, en dat als hij niet akkoord gaat, hij op de stoep zal staan, implicerend dat hij het zal innemen.”

“O ja, dus nu is alle organisatie weg”, hoor ik een gefrustreerd iemand roepen, “en mag Pietersen de stad gaan beschermen voor Willem van Brekerzand. Oh oh oh.” Hen gooit twee handen uit frustratie in de lucht.

“Ik wist niet van deze bijeenkomst”, verdedig ik mezelf. “Ik wist niet dat er nog meer mensen iets deden, dus ik heb gewoon gehandeld. Als ik meer had geweten was het misschien anders gelopen, maar ik wist het niet.” Ik steek mijn beurse neus in de lucht en probeer wat waardigheid op te brengen, niet mijn schuldgevoel te tonen.

“Iemand moet deze persoon in de gaten houden”, zegt iemand uit het publiek. “Je kan niet links en rechts
mensen aanvallen.”

“Het is niet fijn voor onze plannen als iemand zo veel chaos veroorzaakt”, zegt iemand anders.

“Ja, chaos is mijn taak”, fluistert Curse zachtjes tegen Schoen en die lacht al diens tanden bloot.

Fitran zit naast mij en kijkt verbaasd naar dat hele schouwspel. “Dit hoef je niet te pikken hoor Rae”, zegt hij fel, duidelijk ook ontdaan door de gefrustreerde reacties. “Kom we gaan.” Hij staat op.

De facilitator kijkt ons even aan. “Misschien is het inderdaad goed als je ons even een moment geeft deze informatie te verwerken, en even de ruimte verlaat.” Ik kijk naar Tyra aan de andere kant van de tent. Ze knipoogt venijnig naar mij, alsof ze wil zeggen: ‘en ik ga alles horen wat ze over je zeggen.’

Briesend verlaat ik de tent. Woedend door deze zelfingenomen mensen, maar nog meer door Tyra die daar ongehinderd zit te spioneren voor god weet wie. Tyra die een zus heeft maar haar amper een blik waardig gunt.

“Die mensen snappen het gewoon niet”, probeert Fitran troostend te zeggen. En het steekt mij dat hij nu voor mij opkomt. Terwijl ik weet dat wat ik heb gedaan niet doordacht was.

“Nee Fitran, ik snapte het niet. Luister, als je goed kan vechten, en je kan dingen, dan is dat iets heel bijzonders. Ik kan dat, maar ik ben er niet erg verantwoordelijk mee geweest. Misschien als ik wat minder opvliegend was geweest, wat doordachter, dat jij nu nog bij je moeder zou zijn. Of dat er minder mensen waren doodgegaan. Snap je dat? Ik heb met mijn opvliegendheid iets niet zo goeds gedaan.”

“Nou ik heb Eros Mel nooit gemogen!” zegt hij een beetje boos.

We komen aan bij ons kamp. Ik wist al wel door mijn gesprekken met Curse dat onze acties consequenties hebben gehad die ik niet heb kunnen overzien, en daar komt ook nog bij dat het niet veel heeft opgeleverd. Er zit nu weer een andere flapdrol in het fort, die geen haar beter is dan Eros Mel. Ik ben boos. Heeft dan niks zin wat ik doe?

Ik denk aan Tyra, kan ik daar wel de consequenties van overzien? Wat als Fitran weer iets overkomt door mijn toedoen, omdat ik nu niks zeg? Ik kan het niet toestaan. Misschien kan ik nu iets goeds doen. Ik loop opnieuw de donkere legertent in. Het gesprek valt stil terwijl ik een plek inneem in het midden van de cirkel. Een ongemakkelijke stilte vormt zicht even. “Spannend”, zegt Schoen zachtjes tegen Curse.

Ik schraap mijn stem, hopend dat het de aandacht op mij vestigt.

“Ik weet dat ik iets heb gedaan wat grotere consequenties heeft dan ik heb begrepen. Maar ik kom van een plek waar dingen uit de weg werken, doden, de oplossing is voor problemen. Ik ben daar nu weg. Maar zij niet.”

Ik wijs naar Tyra. Terwijl de verbazing over haar gezicht verspreidt zet ik twee stappen naar haar toe en draai ik haar handen op haar rug.

“Ze is gevaarlijk, wie kent haar? Wie heeft haar hier naartoe gebracht? Staat er iemand voor haar in?”

Er ontstaat een rumoer maar de facilitatoren heffen hun handen op als teken dat zij dit gaan proberen op te lossen.

“Laat haar gaan, Rae”, zegt de facilitator zacht. “We gaan je niks aandoen, en jij hoeft die vrouw ook niks aan te doen.”

“Deze vrouw is in dienst van Brekerzand en is hier niet om gezellig met jullie koffie te drinken”, bijt ik terug.

“Ik ken haar niet”, zegt Curse.

“Wie kent haar wel?” zeg ik fel.

Maar zo lang laat Tyra zich niet vasthouden. Met een aantal handige bewegingen maakt ze zichzelf los van mijn greep. Ze rent naar het midden van de tent en trekt de tentpaal om waardoor de hele constructie over ons heen valt. In de tent ontstaat een chaos, maar ik zie haar wegglippen en sprint achter haar aan. Ik ren door het grasveld, spring over een omgevallen boom heen, haal haar bijna in en werp mijzelf op haar. Samen tuimelen we naar de grond waar ik haar in een houdgreep hou. Hopend dat iemand mij gevolgd is, en mij kan helpen haar hier te houden.

“Idioot!” sist Tyra terwijl ze probeert los te komen. Ze is boos. “Dat jij laag was, dat wist ik wel. Dat je Frey naar beneden hebt gesleurd is een tweede ding, maar nu ga je lopen slijmen bij deze luizen verspreidende crusties die niks liever willen dan in een grot wonen? Weet je al waar Frey is? Want ik heb in de tussentijd rondgevraagd en ik heb een aardig idee”, voegt ze eraan toe. Ze probeert me af te leiden, te tarten, en bijna lukt dat en verslapt mijn grip. Met mijn kaken op elkaar geklemd probeer ik mij te focussen. Niet op haar woorden maar op haar lichaam, haar vast te houden. Verbeten zeg ik zacht: “al zou ik het weten, waarom zou ik jou dat vertellen? Jij hebt je zus niks meer dan verwaarloosd. Jij hebt tenminste nog familie, en wat doe je ermee? Je gooit ze weg als oud vuil!”

Ik stomp haar in haar maag. Ze kreunt even en probeert me van haar af te werpen, modder en water van de bosgrond sijpelen onze kleren in.

“Idioot, wat denk je dat deze beweging gaat doen? Chaos en achteruitgang creëren”, zegt ze met een gepijnigde stem.

“Misschien is in de steden blijven wonen wel nog grotere waanzin!” reageer ik. Ik begin me te realiseren dat mijn greep begint te verslappen, en dat er niemand achter ons aan is gekomen. Het is donker aan het worden maar ik zie de boze blos en de kloppende ader die Frey ook kan hebben als ze echt boos begint te worden. Ik grijp naar de benen van Tyra en probeer haar aan haar voeten terug het kamp in te sleuren terwijl onze woordenwisseling doorgaat.

“Wat denk je dat er gebeurt als de stoomtrein af is, als de boten zijn hersteld? Brekerzand en Melshaven hebben vooruitgang nodig! Waarom denk je dat ik hierheen word gestuurd, je hebt het verhaal toch gehoord. Ben je nou echt zo dom! Vooruitgang zal altijd winnen van achteruitgang.” Met deze woorden wurmt ze zichzelf los, en staat ze tegenover mij. Een veeg modder op haar gezicht.

“Waarom vragen jullie niet gewoon om hulp?” vraag ik, terwijl ik probeer om dichterbij haar te komen, om haar nog een keer vast te pakken.

“Misschien zijn er nog wel meer geheimen waar eerst achter gekomen moet worden, ik denk dat Brekerzand erg nieuwsgierig is hoe dit nou kan”, zegt Tyra met een hooghartige stem. Ze haalt een hoofdlampje uit haar zak en klikt het aan en schijnt de lamp recht in mijn ogen. De wereld verdwijnt, en alles wat ik zie is het felle licht. Ik hoor Tyra’s stem die zegt: “ik weet al genoeg Rae, maar maak je geen zorgen. Ik weet zeker dat ik Frey snel genoeg zal zien.”

Ze duwt mij hard naar achteren zodat ik op de grond land en ze sprint het bos in.

“Wie het eerst in Propolis is!” schreeuwt ze over haar
schouder heen.

Hoofdstuk 25

Frey

De haven van Propolis is klein. Er liggen verschillende goed onderhouden bootjes, en aan de andere kant van de haven liggen boten op het droge. Het begint al te schemeren als Jude, Leila en ik aankomen in de haven, De Wyckoff achter ons latend. Met stevige geoefende slagen stuwt Jude ons voort over de grauwe zee. We varen de baai van Propolis binnen en leggen ons bootje aan bij de houten steiger. Ik kijk met verlangen naar het vasteland. Aarde, zand, stenen. Leila loopt soepel over het kleine bootje heen en bindt de boot vast aan de steiger. De kade is ongeveer een meter hoger dan de boot, vanwege het lage water, en met een vloeiende beweging duw ik mezelf de kade op en sta ik eindelijk, na maanden wiebelen, weer op de vaste grond. Ik kan de grond wel kussen. De stabiliteit. De zekerheid. De haven is rustig, her en der lopen wat mensen. Jude en Leila klimmen ook de kade op en we tillen onze rugzakken uit de boot. We lopen over de steiger naar het strand in de richting van de gebouwtjes die erachter staan.

“We gaan eerst naar het huis van mijn familie”, kwettert Leila vrolijk. “En dan gaan we eten en misschien even vieren dat we er weer zijn, en morgen laat ik je alles zien! Het is echt een week later dan ik had gedacht joh! Mijn nichtje is al jarig geweest.”

“Bereid je maar voor Frey, want Leila’s familie kan een flink feestje bouwen”, zegt Jude met een knipoog.

“Kom je ook?” vraagt Leila hoopvol.

“Ik ga eerst een paar dagen naar het bos”, zegt Jude vrolijk.

Naast de weg die voor de haven ligt, staat een rij met fietsen. Grote fietsen, kleine fietsen, geplaatst in rekken.

“Ik ga maar”, voegt ze er aan toe. “Het wordt al donker.”

Ze tuurt even in de rij van fietsen en park er een uit.

“Mag je die gewoon pakken?” vraag ik verbaasd.

“Ja, als er niks op staat dan wel. Ze zijn van iedereen”, zegt Leila. “Kan je fietsen?”

Ze wipt van haar ene been naar haar andere been, haar lange bruine vlecht netjes gekamd. Ze is ongeduldig, ze wil terug naar haar huis. Ze heeft schone kleren aangedaan: een donkere spijkerbroek en een kleurrijke fleecetrui.

“Ik heb het weleens gedaan als kind”, zeg ik. “Ik kan het wel, maar de meeste fietsen in de steden zijn vaak stuk. Ik heb er eigenlijk maar weinig gezien. Maar nu ik eraan denk, waarom zijn er zo weinig fietsen in de steden? Je kan er zo veel mee!”

“Dat is een verhaal voor een andere keer!” zegt Leila. Ik
negeer haar ongeduld en draai me naar Jude, wetend dat dit
een afscheid is. Ik had gewild dat we nog een paar dagen hadden. Hoe blij ik ook ben met mijn terugkeer op het vasteland, ik wou dat die kus eerder had plaatsgevonden, zodat we meer tijd hadden gehad. Maar het is misschien ook niet de tijd voor romances. Jude heeft vast iets beters te doen, en ik ook. Onze ogen ontmoeten elkaar en we geven elkaar een knuffel. Als mijn gezicht contact maakt met haar wang word ik even herinnerd aan haar warmte en het moment dat we net hebben gedeeld. Snel maak ik me los. “Vaarwel”, zeg ik en ik vermijd oogcontact. “Kom”, zeg ik tegen Leila. Ik positioneer mijn rugzak beter op mijn rug en zwaai afwezig naar Jude. “Vaarwel” zegt ze. “Je hoort van me.” Ik knik en ga naast Leila staan.

“Later Jude!” zegt Leila. We beginnen te lopen en ik voel met elke stap mijn afstand tot haar vergroten terwijl ze weg fietst, op weg naar het bos. Ik probeerde me te focussen op Propolis. We volgen de weg langs de haven, langs stenen huisjes. Tussen de huizen in, en op de weg staan bomen en struiken geplant. De bladeren zijn er al afgevallen, de winter staat voor de deur. De straat bestaat uit stenen en het is duidelijk dat de eerste blokken rond de haven heen oud zijn. “Dit is een oud stadje”, zeg ik tegen Leila.

“Ja, heel oud! Ooit was Propolis gewoon een slapende havenstad, ver genoeg van de grotere steden om niet mee te hoeven gaan met de groei. Geen flats en geen hoge gebouwen, gewoon een groot dorp!”

Op straat lopen mensen in warme kleren gehuld. Het is aan het schemeren en de meeste mensen zullen al wel in hun huis zijn, denk ik. De mensen die we tegenkomen zien er allemaal anders uit. Een persoon heeft een lang gewaad aan, en haar haar weggestopt in een doek. Zo’n outfit had ik nog niet eerder gezien. Dat zou iemand in de steden nooit dragen.

Van boven ons gaat een raam open en er klinkt een schallende stem uit het raam die iets roept in een taal die ik niet versta. Het blijft even stil tot er een groepje kinderen langs ons heen rent, waarvan twee de deur van het huis opentrekken. “Etenstijd”, zegt Leila eenvoudig. Dit is nu al een andere stad dan Melshaven of Brekerzand. In die steden wordt uniformiteit belangrijk gevonden. Iedereen wordt geacht dezelfde taal te spreken, en om dezelfde soort kleren te dragen. Je mag wel een andere feestdag vieren, maar alleen op de enige vrije dag in de week: zondag. Mensen met kleren die niet doorsnee zijn, worden daar op weg gekeken, of aangesproken, geweerd. Het praten in een andere taal wordt in Melshaven en Brekerzand zelfs bestraft. Ik krijg wat spring in mijn stap. Ik ben nieuwsgierig.

“Welke taal spreken mensen hier?” vraag ik aan Leila.

“Dat is moeilijk te tellen”, antwoordt zij. “Er zijn vier taalgroepen in het centrum, waar je verschillende talen kan leren of oefenen. Maar het staat je vrij een nieuwe te starten. Hoeveel talen er daadwerkelijk worden gesproken… best wel wat, denk ik.”

Maar hoe communiceren mensen dan met elkaar?” vraag ik verwonderd. “Het is toch handig om allemaal eenzelfde taal te kunnen, zodat je een groep kan zijn, en beslissingen
kan maken?”

“Handig? Ja, misschien is het soms wel handig ja. Op de boot spreken we ook doorgaans in de ‘normale taal’, zoals de vervreemde steden het noemen. Maar dat betekent niet dat mensen niet ook andere talen met elkaar spreken, of soms iets in een andere taal nog eens willen horen.”

Ik denk er even over na. Zo veel heb ik andere mensen niet in andere talen horen spreken. Maar aan de andere kant was me een paar nachten geleden ook duidelijk gemaakt dat ik sowieso niet zo goed had opgelet.

“Maar wat als ik iets niet begrijp?” vraag ik.

“Bij mij thuis spreken we ook twee talen”, zegt ze. “Als je het niet begrijpt, kan je om vertaling vragen. Of misschien was het gewoon niet voor jouw oren bestemd”, zegt ze met een knipoog.

“Sluit je dan niet mensen buiten?” vraag ik. “Ik begrijp al zo weinig van de stad, hoe ga ik het allemaal begrijpen als ik de taal niet snap?”

“Het gaat niet allemaal over jou, Frey. Moet iedereen zich dan conformeren aan de norm? Dan verliezen mensen op termijn hun taal, wie ze zijn, hoe hun voorouders spreken. Nee, wij willen daaraan vasthouden. En als je je dan soms niet helemaal op je plek voelt… Dat voelen anderen soms ook als ze de meer gesproken taal minder goed beheersen. Zie het als een lesje in loslaten.” Leila knipoogt.

Ik moet hier even over denken, en ik voel me er een beetje ongemakkelijk door. De straten doorkruisend komen we uit bij een huis met verschillende verdiepingen en een winkel aan de voorkant. Rechts daarvan een nauwe steeg. We lopen de steeg in en komen uit op een binnenplaats waar een vuur brandt in een grote vuurschaal. Om het vuur heen staat een groep mensen. Als Leila in het licht van de vlammen stapt, ontstaan er vrolijke kreten en luide, enthousiaste geluiden. Er wordt naar haar toe gerend, in de armen genomen, op haar schouders geslagen en in een rap tempo wordt er in een taal die ik niet begrijp woorden uitgewisseld. Leila kijkt tussen de knuffels en schouderklopje even naar mij en zegt droog: “ze zijn blij me te zien.” In de normale taal zegt ze luid: “dit is Frey! Ze is mijn gast voor de komende periode. Ze kent niemand in deze stad en ik wil haar graag welkom heten.”

Ik word door een vrouw dichter bij het vuur gebracht en een hoop mensen stellen zich aan mij voor. Het verloopt allemaal een beetje chaotisch. De vader van Leila heeft eeltige handen en verwelkomt mij in de familie. Neefjes, nichtjes en de zus van Leila schudden mijn hand en vertellen hun naam en voornaamwoorden.

Het is een feest. In de hoek van de binnenplaats begint een bandje te spelen. Er speelt een trommel, een gitaar en een instrument dat ik niet ken. Leila neemt mij kort mee naar binnen. Een huis verlicht met kaarsen, en op de houtkachel staat een grote pan met eten. Leila schept een kom vol van de rijke volle soep. “Ze zijn erg blij dat ik terug ben”, zegt ze een beetje lacherig. “Als je wil slapen moet je het zeggen!”

Weer terug op de binnenplaats is de groep gegroeid, ik vermoed met buren. Er wordt gedanst. Gedanst in rijen, in koppels of alleen. Ik vind het zelf een beetje overweldigend en ik breng mezelf wat meer naar de achtergrond. Ik doe wat
ik gewend ben om te doen, al voelt het vreemd. Ik tel de hoeveelheid mensen: 34. Ik zoek naar de uitgangen en manieren om weg te komen: drie. De steeg, tegen de muur op, en via het huis. Leila staat bij het vuur luid te praten met drie mensen die waarschijnlijk haar vrienden zijn. Ze dragen allemaal dikke herfstkleren. Ze zijn knuffelig en houden elkaars hand vast.

“Ja, Leila’s familie is niet niks”, hoor ik opeens van naast mij komen. Deva. “Ik hoorde dit van twee blokken verderop, dus ik dacht, ik ga ook maar even kijken.”

Ze kijkt me even bezorgd aan. “Gaat het een beetje?”

“Ik weet niet zo goed wat ik moet doen”, zeg ik weifelend.

“Luister naar de muziek, eet wat, probeer een praatje te maken”, zegt Deva geruststellend.

Op de boot zou ik nu naar mijn eigen bed kunnen gaan, me terug kunnen trekken. Ik ga op een bankje bij het vuur zitten en staar in de vlammen. Het voelt als een verspilling van hout om een vuur te stoken, gewoon omdat het gezellig is. De winter komt eraan en het lijkt me dat de hele stad warm gestookt gaat moeten worden. Op het bankje naast mij zit een oude man ook wat in het vuur te staren. Hij heeft een kleurrijke muts op. Samen zitten we in stilte naar de vlammen te kijken. Hij zegt kort iets, maar de samenstelling van klanken zegt mij niks. Ik kijk hem even aan en haal mijn schouders op. “Best druk he?” zegt hij.

“Ja”, antwoord ik. Zo vervolgen we ons zwijgzame samenzijn. De muziek klinkt nog steeds, Leila zingt een lied. Daarna zingt ze met een van haar vrienden in een prachtig samenzang, de stemmen samensmeltend, van elkaar af bewegend en weer verstrengeld in een prachtige harmonie. Ik krijg kippenvel. De schaduwen van de mensen worden door het licht van het vuur geprojecteerd op de omliggende muren. Het ziet er wat mysterieus uit, maar het is gemoedelijk. Ik kan de gezichten van de mensen niet goed zien, getekend door schaduw, licht en beweging. Tot ik een gezicht zie dat ik denk te herkennen. Tyra.

Blond haar, haar karakteristieke neus een beetje naar boven gebogen, een wijsneus noemde mijn moeder het altijd.
Maar het is meer dan het gezicht. Het is de houding. Stil, luisterend. Ik schiet omhoog en loop richting de plek waar ik haar zie maar voor ik er ben en ik de afstand tussen ons beiden heb overbrugd is ze weg. Was het wel echt Tyra? Ik probeer niet te veel aan haar te denken. Maar nu ik hier ben,
zo ver weg van Brekerzand en weg van haar… Mijn brein is spelletjes met mij aan het spelen. De een na laatste keer dat ik Tyra zag, was in een privévertrek, een kamer in Brekerzand in een verlaten huis. Het was een maand voordat we Thorben omlegden. Ik probeerde haar te vragen wat haar plannen waren, wat ze aan het doen was. Maar ze praatte over de nieuwe kleren die ze had gekregen van Thorben, over het weer, over Brekerzand en de plekken om naar een feestje te gaan. Toen ik haar vroeg naar haar missies en hoe we ooit weg zouden komen uit deze situatie, zei ze dat ik dankbaar moest zijn voor de kansen die me gegeven zijn. Dat ik mijn best moet doen en blij moet zijn dat ik iets kan doen om de wereld beter te maken. “Als ik ooit een weg naar buiten vind, ga je dan mee?” had ik haar gevraagd. Ze had me bits aangekeken en veranderde van onderwerp. Misschien werden we wel afgeluisterd, dacht ik toen. Misschien kon ze niet vrijuit praten. Maar toen Thorben dood was, kwam ze me niet opzoeken. Ze verhuisde naar Brekerzand. Blijkbaar was het niet goed genoeg, het aanbod van vrijheid. Een leven met mij en Rae.

Op het houten bankje temidden van een feestvierende stad denk ik aan mijn zus, die zo vervreemd van mij is geraakt. Zou ze soms ook aan mij denken?

“Ga met ons mee. Pak je spullen, laten we gaan”, zeg ik zachtjes tegen Tyra. “Kom over drie uur weer terug, dan kunnen voor eens en altijd vertrekken.”

We staan samen op het strand. Ik zag haar lopen, misschien was ze bij Thorben geweest, zich nog niet bewust dat dit de laatste keer zal zijn dat zij hem zag. Of misschien wilde ze mij zien na mijn verwonding, maar mocht het niet. Misschien wilde ze Thorben ompraten, zodat de beslissing, dat we elkaar niet meer mogen zien, ongedaan kan worden gemaakt. Zodat we elkaar in de toekomst niet gehaast en stiekem hoeven treffen, zoals nu. Ik zie haar ogen op mijn hand rusten. Zou ze zich zorgen maken?

“Rae is een gevaar voor jou”, zegt ze koud. “Stop met jezelf belachelijk maken.”

De wind huilt om ons heen. Ik knijp in mijn handen en een schok van pijn schreeuwt door mij heen, en mijn hand begint weer met bloeden. Bloeddruppels vallen in het bruine zand.

“We kunnen dit toch niet voor altijd blijven doen, Tyra? Is dit wat ons leven is? Er is een hele wereld hier buiten. Wil je niet iets anders, iets meer dan de bodyguard worden voor een klootzak als Eros Mel?”

“De wereld hierbuiten is niet zoals jij denkt, Frey. Doe wat je wordt opgedragen en denk niet aan mij. Of aan Rae. Er is maar een persoon belangrijk voor mij, en dat ben ik. En voor jou moet er ook maar een persoonlijk belangrijk zijn. Jijzelf. Blijf bij de les. Probeer bij Willem van Brekerzand te gaan werken.”

Ze draait zich om en loopt weg. Opnieuw vertel ik mijzelf dat ik begrijp dat ze zich zo opstelt. Zij heeft niemand. Het enige wat ze heeft, is haar werk. Ik heb nog een ander thuis: Rae die elk excuus zoekt om mij stiekem op te zoeken. Rae die vroeger, toen we jonger waren, met mij ging vissen. Rae die me aan het lachen maakt, die mij ziet. Die mijn stilte aankan. Een lichtpuntje in een wereld waar niks zeker is. Tyra heeft dat lichtpuntje niet. Hoe kan ik boos zijn op haar serieuze houding als dit haar manier is om mij te helpen? Toch laat ze een leeg gevoel achter in mijn buik. Misschien is de wereld hier buiten niet zoals ik denk dat die is.

Eerst moeten er dingen rechtgezet worden, voordat we echt vrij kunnen zijn. Voordat Tyra de ruimte voelt om met ons mee te gaan. De mannen wiens belangen wij moeten beschermen, hun laatste dagen zijn geteld. Zij zijn onze bescherming niet waard, zij zullen zich tegen ons moeten beschermen. Ik denk aan Willem van Brekerzand en Eros Mel en de andere mannen op de tribune. Die mijn zus zo hebben gemaakt. Die haar gecreëerd hebben. Die haar van haar ooit vrolijke lach hebben beroofd. Hun verwaande hoofden, hun arrogante weddenschappen. Ik voel me zelfverzekerd in de beslissing die Rae en ik hebben gemaakt. Nog een keer doe ik een poging om achter Tyra aan te lopen. Maar als ze het doorkrijgt, spugen haar ogen vuur.

“Je gedraagt je emotioneel en zwak, Frey”, sist ze me toe. “Ik verwacht beter van je.”

Ik laat de woorden tot me doordringen en voel de waarheid ervan in mijn maag zinken, en zich in mij vastklampen. Zwak, emotioneel, maar wel met een plan. En ik ben tenminste niet alleen.

Hoofdstuk 26

Rae

Terug in het kamp pak ik mijn spullen in. De slaapzak, de wollen deken, wat eten. Ik pak een fles water en ik ga op zoek naar Fitran. Bij de legertent staat hij wat gepikeerd naast Curse. Zijn schouders gespannen, zijn ogen op de bosrand. De opluchting is op zijn gezicht te lezen zodra hij mij herkent.

“Waar was je nou!” zegt hij terwijl hij zich in mijn armen stort. Opeens voel ik het gewicht van de belofte die ik aan Sera heb gedaan. Ik kan Fitran hier niet achterlaten, maar ik kan ook niet Tyra eerder bij Frey laten komen.

“We moeten gaan”, zeg ik tegen Fitran en Curse.

“Wat is de snelste manier om naar Propolis te komen?” vraag ik gehaast aan Curse, nog steeds Fitran dicht tegen
mij aangedrukt.

“Luister Rae, we hebben gesproken”, zegt hen. “De consensus is dat ik bij jou blijf, voor je in sta, ervoor zorg dat je politieke educatie krijgt en niet iets doet wat te catastrofaal is voor onze plannen.”

Curse geeft me een glimlach. Ik kijk hen even vertwijfeld aan en begin geirriteerd te worden. Ik heb hier nu toch geen tijd voor? Alsof die tent met mensen zomaar beslissingen kan maken over mijn lot. Is dat hoe ze met mensen omgaan die iets doen wat ze niet leuk vinden, ze laten volgen? Maar veel tijd heb ik niet om hierover na te denken. Ik heb Curse nodig om in Propolis te komen want hen weet ongetwijfeld de weg.

“Ik moet naar Propolis, en ik moet nu”, zeg ik met haast in mijn stem.

“Oké”, zegt Curse, alsof het hiermee is afgedaan.

“Ik hoor later wel wat voor plan jullie met me hebben.” Ik kan de interesse ook niet opbrengen op dit moment. Tyra weet waar Frey is en ik moet eerder bij Frey zijn. Wat als Tyra haar meeneemt? Dan heb ik deze lange reis voor niks gemaakt.

“Haal een fles water uit die kar”, zegt Curse. “Ik ga overleggen, en regel vervoer voor ons. Pak je spullen in, ik zie je over 15 minuten.”

“Waar gaan we heen?” vraagt Fitran. Ik twijfel even wat ik moet vertellen. Ik bedenk me dat als Fitran bij mij blijft hij zal moeten wennen aan het leven dat ik leid, tot ik een betere plek van hem kan vinden. Tot we weten of Sera nog leeft.

“Een goede vriendin van mij is in Propolis. Ik hou heel veel van haar. Ze is het enige wat ik heb. Maar die persoon van net, Tyra, zij is een spion en zij wil mijn vriendin meenemen. We moeten haar tegenhouden.”

Hij knikt. “Maar wat als er een brief komt over mam?” vraagt hij en hij kijkt me met grote ogen aan.

“Ze weten waar we naartoe gaan, het is niet zo ver. Ze kunnen de brief wel brengen naar Propolis.”

“Niet zomaar weg gaan he”, zegt Fitran.

“Ik heb je moeder beloofd dat ik op je zal letten Fitran, en dat zal ik ook doen.”

Verderop zie ik Curse met een rugtas ons wenken en ik loop in snelle pas naar hen toe. Fitran volgt me op de voet. Curse staat voor een stel oude fietsen.

“Fietsen?” zeg ik vragend.

“Snelste weg naar Propolis!” zegt hen enthousiast. “Het is vier dagen fietsen. Leuk, de laatste keer dat ik op een fietstour ben geweest is zo lang geleden.”

Het lijkt wel alsof Curse nooit uit het veld geslagen is. De onverwachte wending van het aankomen en weer vertrekken maakt hen niet uit.

Er zijn drie fietsen in totaal. Een afgetrapte blauwe racefiets, een zwarte racefiets en een wat kleinere fiets. Misschien net iets te klein voor Fitran, maar het zou wel moeten lukken.

“Kan je fietsen?” vraag ik aan Fitran. Hij schudt zijn hoofd.

“Shit”, zegt Curse.

Curse rent de legertent in en komt naar buiten met wat gereedschap. Hen begint een oude fietskar aan een van de fietsen te monteren.

“Best een eindje met een fietskar”, zeg ik.

“Ja, we kunnen hem moeilijk laten lopen, of rennen”, zegt Curse met een plagerig lachje naar Fitran.

Terwijl ik ongeduldig zit te nagelbijten monteert Curse de fietskar aan de fiets. Even ben ik dankbaar voor Curse. Denkt het misschien altijd beter te weten maar heeft nog geen vraag gesteld. Hen regelt wat we nodig hebben om naar Frey te komen.

We gooien onze tassen in de fietskar en Fitran propt zichzelf erbij. De fietskar heeft grote banden en gaat nog best soepel door het veld heen. De fiets van Curse heeft meningen over van alles en nog wat, hij piept en kraakt, maar werkt wel.

“Ik heb astma dus jij zal Fitran het grootste gedeelte moeten fietsen, Rae, ik ben niet zo snel.”

“Doen je remmen het wel?” vraag ik hardop, en test de remmen van mijn fiets en zie Curse hetzelfde doen. Het kan ermee door.

We fietsen ongemakkelijk door het veld heen. Het hobbelt en mijn nog beurse neus zeurt van de pijn. We zoeken het pad dat ergens zou moeten zijn. Hoe zou Tyra naar Propolis gaan? Ik hoop lopend. Maar ik weet hoe ze soms van Thorben op een oude motorfiets mocht rijden. Al hoor ik het geluid niet in de verte, het lijkt me sterk dat Tyra dit kamp in was gegaan zonder de middelen tot een snelle exit binnen handbereik te hebben. Ik hoop dat deze fietsen ons snel genoeg naar Propolis zullen brengen.

“Wie was die vrouw, Rae?” roept Curse over de luide ratel van de fiets heen.

Ik ga naast hen fietsen terwijl ik probeer te bedenken wat ik wel en niet moet vertellen. Ik probeer de vaart erin te houden, maar het gaat niet zo snel met een jongen in de fietskar, ook al is hij niet zo zwaar.

“Tyra is de zus van mijn beste vriendin”, begin ik.

“En je hebt haar zo gemist dat we er nu meteen achteraan moeten fietsen?” Ik voel Curse hun ogen op mijn achterhoofd en ik hoor wat er onder de opmerking ligt: laat dit belangrijk zijn.

“Waar zijn Schoen en Martin?” Ik realiseer me dat ik niet eens doei heb gezegd.

“Zij blijven daar, en komen na de bijeenkomst naar Propolis. Dan kunnen zij alle informatie brengen die we nodig hebben voor het vervolg.”

Even blijft het stil, terwijl ik twijfel wat ik nou wel of niet moet delen. Maar als ik nooit iets deel… Dit is hoe je vrienden maakt, toch? Door te praten? Maar als Curse weet wat ik allemaal voor Thorben heb gedaan, of als Fitran dat weet, hoe zullen ze dan over mij denken?

“Hoe komt je beste vriendin in Propolis?” vraagt Curse, in een nieuwe poging om meer te begrijpen van de situatie. Curse die de afgelopen periode zo weinig heeft gevraagd heeft blijkbaar besloten dat voor deze missie, in de avondschemer, onder het licht van de opkomende maan, antwoorden nodig zijn.

“Waarom is dit zo urgent?” dringt hen aan. Mijn benen trappen, en het eerste zweet begint zich te vormen op mijn voorhoofd, al zijn mijn handen koud. Ik voel mezelf nerveus worden. “Ik vind het prima om een heel stuk te fietsen, maar ik wil wel weten waarom.”

“Laat me even nadenken!” zeg ik fel tegen Curse.

Curse blijft even stil. In stilte trappen we op de oude barrels. Het is fijn om te bewegen. Om mijn hart te voelen pompen, mijn lichaam te voelen werken. Het pad dat we
volgen begint door het bos heen te slingeren. Het pad
naar Frey.

“Ik ben op mijn twaalfde naar een legerbasis gebracht waar ze jongeren opleiden en vormen tot wapens”, begin
ik mijn verhaal. “Ze hadden mij gescout omdat ik goed was in sluipen, stil zijn, en jagen. Ik was samen met mijn vriendin Frey. We leerden alles wat een wapen moet kunnen: vechten, sloten openen, landnavigatie, hoe verschillende wapens te hanteren. We werden elke week getest en de jongeren die het het beste deden kregen een beloning. De jongeren die het slechtst waren, werden op
straat gezet.”

“Frey was eigenlijk altijd de beste. Maar ze deed ook altijd alles om de beste te zijn. Ze oefende, trainde tot laat. Als beloning wilde ze altijd haar zus zien. Zij woonde op hetzelfde eiland maar trainde ergens anders. De meeste van ons hadden geen zus, geen familie, dus Frey klampte zich daar aan vast.”

“Hoe ouder we werden, hoe gevaarlijker onze uitdagingen. Tot we op missies gingen. Die missies waren…”

Ik huiver even terwijl ik terugdenk aan de donkere nachten, de mensen die we bedreigd hebben, het bloed dat heeft gevloeid.

“We moesten dingen doen die ik liever niet zou willen herhalen. En op een dag, toen we beiden inzagen dat dat wat we deden niet juist was, moesten Frey en ik onze loyaliteit bewijzen door met elkaar te vechten tot er bloed vloeide. Er knapte iets in mij. Frey en ik hebben het beëindigd. Maar Frey’s zus wilde niet mee. We hoorden later dat ze voor iemand in Brekerzand is gaan werken. Toen ik haar net zag, klikte het opeens. Ze was hier om informatie te halen en ze had een werkend hoofdlampje gevonden. Ze zei dat ze Frey eerder zal vinden dan ik, in Propolis.”

Het blijft even stil. Misschien hoeven ze niet alles te weten.
Misschien is dit een goed begin. Er hangt een spanning tussen mij en Curse. Of misschien is het alleen mijn eigen spanning die ik denk te herkennen in Curse. Mijn hartslag versnelt, mijn handen klam. Ik heb dit nog nooit aan iemand verteld. Het voelt alsof ik mijzelf heb blootgegeven. Een stukje van mijzelf dat ik graag zou willen wegstoppen om er nooit meer naar te kijken. Hoe Frey’s hand bloedde, Thorben furieus dat zijn sterspeler gewond was. Hoe onze vriendschap tot iets vies werd gemaakt. Ik hoor het knarsen van de wielen op het pad onder ons en probeer rustig te worden. Ik probeer mij te concentreren op mijn omgeving. Ik realiseer me opeens dat Curse niet heeft gereageerd. Zou hen het wel snappen?

“Begrijp je dan niet dat als ze een hoofdlampje laat zien aan Brekerzand, dat hij de hele stad zal mobiliseren om erachter te komen hoe dat kan? Ik weet niet zo goed wat jullie precies hebben qua technologie, maar Brekerzand zou niks anders willen dan weer terug naar vroeger. Ze zullen alles op alles zetten om erachter te komen. En Frey… Frey doet alles voor haar zus.”

Ik probeer het zo uit te leggen dat Curse het grote gevaar hiervan begrijpt.

“Sorry dat dat je is overkomen Rae”, zegt Curse opeens.

Dat was niet de reactie die ik had verwacht, denk ik bij mijzelf. Dit gaat niet over mij of wat mij is overkomen. Het gaat over de toekomst van alle mensen die geraakt zijn door de grote verandering.

“Je kan er altijd met mij over praten als je dat wil.”

“Misschien op een dag”, reageer ik kort en ik slik een brok in mijn keel weg. Fitran reageert niet. Hopelijk hebben het knarsen van de banden op de weg en het ratelen van de fiets het gesprek tussen mij en Curse privé gehouden.

Laat in de nacht houden we rust. Ik wil eigenlijk doorgaan maar we zien te weinig. Het is kouder dan de afgelopen nachten. Van onze dekens maken we een groot bed, om elkaar wat warm te houden. Fitran ligt tussen mij en Curse in en hij valt snel in slaap.

“Wanneer weten we meer over zijn moeder?” vraag ik stil als ik zeker weet dat hij slaapt. “Snel, de brief van Hub zal mee worden genomen door Schoen als die aankomt.”

Ik knik. “We kunnen niet toestaan dat Tyra met de informatie over de elektriciteit naar Brekerzand gaat. Onderschat Willem niet, die man is een sadist. Ze hebben er alles voor over om terug te gaan naar vroeger.”

“En dat is ook precies waarom ze het niet verdienen”,
fluistert Curse.

“Waar kom jij eigenlijk vandaan? Wat is jouw verhaal?” vraag ik aan Curse. De nacht is koud en in de verte hoor ik het schreeuwen van een uil. Onder de warme deken luister ik naar het verhaal van Curse.

“Ik was altijd al bezig met anarchisme en bevrijding. Ik was 24 toen de grote verandering kwam en ik vond het geweldig. Of, dat was mijn eerste reactie. Het werd daarna wel zwaar, maar het bood ook een kans. Een kans om het onderdrukkende systeem dat we hadden definitief te vernietigen, om de verandering meer blijvend te maken. Te zoeken naar een andere manier om te leven. Dus dat ben ik aan het doen. Maar het is moeilijk, ook ik heb vrienden die zijn verdwenen. Twee daarvan zitten nu in een kamp van Willem van Brekerzand, ze waren gesnapt terwijl ze zijn stoomtreinproject aan het saboteren waren.”

Het blijft even stil tussen ons in, terwijl ik de woorden tot me laat doordringen. Ik weet weinig van de kampen waar de geruchten over gaan. Er werd niet over gesproken in de basis, maar ik heb geen twijfel dat Willem van Brekerzand alles zou doen om zijn plannen door te laten gaan. Ook als dat betekent dat hij elk greintje weerstand, elke poging van verzet moet elimineren.

“Het spijt me, van je vrienden”, zeg ik zachtjes.

“We breken ze er op een dag wel uit”, zegt Curse
vastberaden.

“Als dit allemaal gedaan is, misschien kunnen Frey en ik je helpen.”

Het blijft even stil.

“Hoe was de wereld voor de grote verandering?” fluister ik, om het onderwerp te veranderen, dat misschien te pijnlijk was. Curse was vierentwintig toen het gebeurde, ik was elf. Mijn herinneringen zijn wazig, ze voelen soms als een droom. Als een heel ander leven.

“De wereld was complexer. Of, misschien wisten we gewoon meer. Elke minuut een nieuwe update over een oorlog hier, een overstroming daar, elk jaar een nieuw hitterecord, fascisme in opmars. En iedereen was vooral met zichzelf bezig, in dat opzicht is er niet zoveel veranderd. Nu is de wereld onvoorspelbaarder, er zijn meer geheimen. Maar er is ook meer mogelijk. Geen camera’s meer, geen georganiseerde politiemacht die tot in de verste uithoeken reikt. Maar ik mis het wel, dat ik gewoon even mijn vrienden kon bellen. Dat je weet waar iemand is, of iemand leeft.”

Zachtjes praten we in de stille nacht, verstopt onder een warme deken, elke keer als de deken iets verschuift wordt de bijtende en snijdende kou die op de loer ligt, voelbaar.

“Het wordt winter”, zeg ik.

“Ja”, zegt Curse afwezig voordat hen in slaap valt.

Hoofdstuk 27

Frey

Leila’s huis is druk. Het is een komen en gaan van mensen. Jonge mensen, oude mensen, kinderen. Alsof het een open huis is waarvan niemand ooit de deur op slot doet. Soms komt iemand om alleen even een praatje te maken, soms omdat ze iemand zoeken. De hele dag schiet er informatie over en weer, alsof het huis dient als een informatiecentrum. Nieuwtjes worden gedeeld, de kachel is aan, er is altijd iets te eten. Een huis waar alles met zorg is gemaakt en geplaatst. Een grote houten tafel, omringd door verschillende modellen stoelen, is het epicentrum van het huis. Mensen komen daar bij elkaar om eten in te maken, te breien, of om een ander klusje te doen. Het is een rommelig huis, waar tevergeefs opgeruimd wordt, niet tegen de chaos opgewassen van de kinderen en de vele bezoekers die het zien als hun woonkamer. Iets anders wat gek is aan Leila’s huis is dat het lijkt alsof de kinderen niet hoeven te werken. Of dat ze naar een opvang worden gebracht. Er zijn altijd overal kinderen. Soms rent er een hele roedel opeens naar binnen, waarna Leila’s zus tegen ze schreeuwt dat ze hun schoenen uit moeten doen. Maar als die kinderen dan vervolgens iets doen wat niet mag, dan schroomt ook niemand om er wat van te zeggen. Deze kinderen zien er ook anders uit. Ze zijn voller, blijer. Minder grauw, tenger of lichtelijk ondervoed zoals je ze vaak ziet in de vervreemde steden. Daar willen de meeste mensen niet teveel kinderen, of ze willen er helemaal geen. Vrouwen kunnen of de medische zorg niet betalen of zijn doodsbang in het kraambed te sterven.

In dit huis probeer ik de geluiden, stemmen en talen over me heen te laten spoelen. Als een felle regenbui, waarvan je weet dat je onmogelijk droog thuis zal komen. Ik accepteer mijn dissociatie en mijn positie als vreemdeling — al zegt Leila steeds dat ik echt moet proberen meer vrienden te maken. Ik weet alleen niet hoe je dat doet. Ik weet niet wat ik moet zeggen, dus ik probeer te helpen. Ik heb alle messen in het huis geslepen. Een grote stapel hout gehakt. Een lading afwas weggewerkt. Maar wat betekent het om onderdeel van een gemeenschap te zijn? Het lijkt deze mensen zo natuurlijk af te gaan.

Vandaag neemt Leila mij mee de stad in. Het is een frisse dag en Leila leent mij een mooie warme wollen sjaal. “Zelf gemaakt”, zegt ze vrolijk terwijl ze zelf een blauwe muts over haar bruine haar trekt. Voor ze de deur opengooit roept ze over haar schouder dat we een rondje gaan lopen. Iemand schreeuwt iets terug en samen lopen we de stoep over. Dit is mijn derde dag in Propolis en de eerste dag dat Leila kans ziet mij de stad wat te laten zien. Na alle verhalen van Deva en Leila ben ik benieuwd wat voor plek dit zou zijn. Lopend door de straten is er iets wat mij meteen opvalt. De mensen zien er gelukkig uit. Ze dragen glimlachjes. Alsof ze een leuk geheimpje bij zich dragen. En ook de stad zelf ziet er onderhouden uit. Niet de lege winkelstraten, kapotte ramen en vervallen huizen die ik zoveel heb gezien. Deze stad ademt zorg. Er wordt van haar gehouden. Op sommige muren zijn muurschilderingen te zien, van planeten, of planten, soms een portret. Op één muur staat een schildering van tien verschillende planten en hun gebruiken.

Tijdens het lopen dompelt Leila mij onder in haar spraakwaterval, en tegelijkertijd let ik op de straten. Ik tel de blokken die we doorkruisen, schat in hoe ik hier zo snel mogelijk weg zou kunnen komen als het zou moeten. Maar terwijl ik het doe merk ik dat deze gewoonte, zo automatisch en natuurlijk voor mij, me niet meer dient. Ik herinner mijzelf, zoals ik tegenwoordig wel vaker doe, dat ik veilig ben, dat ik kan ontspannen. Ik verleg mijn aandacht naar Leila, en probeer me te focussen op haar. Ze zet snelle stappen en groet de mensen op de weg. Soms maakt ze een kort praatje.

Blijkbaar kent iedereen elkaar hier. We zijn op weg naar het ambachtskwartier. De plek waar elke inwoner van Propolis trots op schijnt te zijn. Maar eerst doen we aan bij een klein park. Op een houten bord staat in sierlijke letters uitgesneden: de Herinnering. Het plein is omsloten door mooie geelkleurige stenen huizen met vrolijke rode dakpannen. Op het plein staan een aantal bankjes, een vuurkorf, en in het midden staat een grote stenen muur in de vorm van een spiraal. Het heeft een kleine opening waar je in kan stappen, waarna je omgeven bent door steen. De stenen van het kunstwerk hebben verschillende kleuren en vormen. Een mozaïek van allerlei materiaal, aan elkaar gemetseld met leem.

“Dit hebben we een aantal jaar geleden gebouwd”, zegt Leila terwijl ze een stap in de spiraal zet, en me wenkt haar te volgen. Tussen de muren is het iets kouder en het steen om ons heen dempt de geluiden uit de stad. Het doet me denken aan de koelte die je voelt als je een oude kerk instapt. In de muren zijn verschillende ronde en vierkante kastjes en planken gebouwd. Soms een van goudrood leem, soms een platte steen die uitsteekt als een plankje. De inkepingen, plankjes en plekjes dienen om iets op te leggen, of op te hangen. Ze zijn gevuld met vaasjes met bloemen, familiefoto’s, een ongeopende brief, een kaarsje, een vergeeld plaatje van een berg.

“Wat is deze plek?” vraag ik nieuwsgierig, terwijl ik de objecten bekijk, de kleine altaartjes die gebouwd zijn door de bewoners van Propolis.

“Dit is een plek om te herinneren. Jij en ik hebben niet veel herinneringen van voor de grote verandering, maar veel volwassenen hier hebben vrienden en familie, die ze misschien nooit meer zullen zien. Dromen die geen werkelijkheid hebben kunnen worden. We wilden daar een plek voor creëren, om te laten zien dat dat verdriet gedeeld is, van ons allemaal, collectief. Om er over te blijven praten. En afscheid te nemen.”

Leila loopt nog een paar passen door de spiraal en houdt dan even halt bij een kastje waar wat eikeltjes en een bundeltje elektriciteitsdraad ligt. Vlak boven die kleine offers hangt het getekende portret van Kathy dat eerst in het eetvertrek hing in De Wyckoff. Even schrik ik, niet verwachtend dat ze hier zou zijn.

“Ik dacht dat je dit misschien wel zou willen zien”, zegt ze zachtjes.

Ik voel een brok in mijn keel, en mijn kaken klemmen op elkaar. Samen staan we even in de spiraal en ik denk aan alles wat verloren is, en nooit meer terug zal komen.

In het ambachtskwartier val ik van de ene in de volgende verbazing. Glasblazers, een smid, een houtwerkplaats, een steenhouwerij, een bakkerij, een pottenbakkerij. Uit verschillende gebouwen klinkt gebonk, gezang, en stijgt er vuur op, terwijl Leila mij voorstelt aan verschillende bekenden. De sfeer is gemoedelijk en uit een van de gebouwen komt de geur van eten omhoog. Even kijken we een van de stenen huizen in en zien we een groepje mensen grote lappen weven achter een weefgetouw, druk babbelend. In de vervreemde steden doet niemand dit soort dingen. Er is wel een weverij, maar daar worden oude kleren gerepareerd, geen nieuwe lappen gemaakt.

“Tof hè”, zegt Leila enthousiast. “We gebruiken de wol van Saïda die verderop schapen houdt, we verven het, spinnen het. Het is wel veel werk, maar iedereen in de stad helpt. We doen het samen.”

Ze loopt naar het plein in het midden van het ambachtskwartier, waar een grote ton water staat met wat kopjes. Ze schenkt er een voor mij in, en dan een voor haar voor ze plaats neemt op een bankje.

“Maar hoe hebben jullie dit geleerd?” vraag ik verbaasd.

“Toen de grote verandering kwam, was het in dit dorp al vrij snel duidelijk dat we een probleem zouden hebben. De toevoer van middelen via de bergen en de zee stopte. Er is toen een eerste grote vergadering geweest, en vanuit daar nog meer overleggen en vergaderingen. De inwoners kwamen er al snel achter dat we nieuwe dingen moesten leren. We hadden het geluk dat er in deze stad een ambachtsschool was, en dat we een vrij grote bibliotheek hadden. Ook is dit dorp altijd vrij alternatief geweest, niet zo beïnvloed door de rechtse golf die over het continent trok voor de grote verandering.”

Leila neemt een grote teug van het kopje water. “Ik weet dit ook van wat mij verteld is, ik was te jong om er echt bij te zijn geweest. Ik ben altijd hier geweest. Propolis is vrij afgesloten van de rest van de wereld. Soms komen mensen hier wonen omdat ze gevlucht zijn, maar het zijn kleine aantallen. Deze missie was de eerste keer dat ik meer dan een paar kilometer van Propolis ben geweest.”

We vervolgen onze weg door de stad. Leila wijst mij op de oude basisschool die nu als gemeenschapscentrum dient. Ik ben onder de indruk van de mooie stad, van alles wat mensen, als ze samenwerken, kunnen maken. In een klein boomgaardje aan de rand van de stad stoppen we weer even. De bomen hebben hun bladeren bijna helemaal verloren en maken zich klaar voor winter.

“We hadden in Propolis ook het geluk dat over de berg heen er een aantal boerderijen waren die al bezig waren met regeneratieve landbouw. Tien jaar geleden had de verdorring ook hier flink ingezet. Het landschap was minder groen, en veel landbouwgrond uitgedroogd en uitgeput. Maar deze boeren hebben ons geholpen om onze tuinen in te richten en om anders naar de stad te gaan kijken. Zij hebben ons geleerd dat we de aarde, en vooral de bodem, rijker en voller moeten achterlaten dan we hem vonden. Niet alleen om er van te oogsten, maar ook omdat het beter is voor het hele ecosysteem. Elk jaar planten we bodembedekkers, meer bloemen voor de insecten, bomen op plekken als deze, waar de grond makkelijk wegspoelt met de regen. Hun wortels omarmen de aarde en houden de voedingsstoffen vast.”

Leila wijst nogmaals naar de bomen en naar de parken en tuinen die we vanaf hier kunnen zien. Ik had nog nooit zo nagedacht over de aarde. En de manier waarop Leila praat doet me aan Rae denken, ook iemand die geeft om de bloemen en bijen en de aarde.

“Waarom ben je eigenlijk meegegaan op De Wyckoff?” vraag ik aan Leila. “Als je het hier goed hebt, waarom zou je jezelf dan in gevaar storten?” Ik zet mijn ene voet voor de andere in de mooie tuin waar we doorheen lopen.

“Een alternatief bouwen, dat is nodig, maar zolang we niet proberen iets te doen tegen de vervreemde steden, dan zullen ze altijd een dreiging blijven. In je eigen utopia wonen is niet genoeg, vind ik, we moeten meer doen. Ook voor de mensen die vast zitten in de vervreemde steden. Ik ben niet van plan hier te blijven in onze bubbel terwijl anderen aan het lijden zijn.”

Ik laat haar woorden op mij inwerken, Leila vervolgt haar weg en ik loop achter haar aan, genietend van de uitgebreide tour die ik krijg. Het eerste inkijkje in een wereld waar ik niet eens van had kunnen dromen.

Hoofdstuk 28

Frey

Onderdrukking + Leugens + Isolatie = Vervreemding

Actie + Bewustwording + Contact Bevrijding

Ik kijk naar de grote letters die op het schoolbord staan. Voor de klas staat een oudere zwarte kale man. Hij staat iets gebogen, en heeft een wandelstok. Hij heet Felix en verzorgt de eerste week van dit indoctrinatieprogramma, zoals ik het als grap in mijn hoofd ben gaan noemen. Maar ook al ben ik in een klaslokaal, de manier van les krijgen is hier anders. Op de basis bestond school uit zitten en luisteren. Soms oefenen, maar veel interactie met de anderen of de docent was er niet bij. De docent gooide informatie in ons, en wij moesten die ontvangen en reproduceren. Felix is anders. Hij stelt vooral vragen in plaats van de antwoorden te geven.

In de hoek van het klaslokaal staat een houtkachel vrolijk te branden, wat een aangename warmte door het lokaal verspreidt. Niet onwelkom, want gisternacht is de eerste vorst gekomen. Ik zit in een klas met ongeveer zes anderen. Een paar zijn gevlucht uit Brekerzand, anderen komen van het platteland. Ook is er iemand die al langer in Propolis woont maar nog nooit een introductie heeft gedaan, en wat van de nieuwe mensen wil ontmoeten. Op de eerste dag hebben we steeds in duo’s wandelingen moeten maken en iets over onszelf moeten vertellen. Het was een zweterige en ongemakkelijke dag geweest. Al ben ik iets beter aan het worden in het praten met anderen, ik vind het nog steeds moeilijk om mezelf voor te stellen. Hoi ik ben Frey, zij/haar, en ik ben een moordenaar, maar niet omdat ik het zelf wilde, wil je vrienden worden? Praten over mijn verleden, hoe ik opgegroeid ben, ik wist dat het alleen maar tot meer vragen zou leiden. Gelukkig vonden de anderen in de groep het net zo moeilijk als ik. Met Felix maakten we een grote lijst van alles wat we over elkaar te weten waren gekomen en kwamen tot de conclusie dat het niet erg veel was. We concludeerden hieruit dat er gevoelens en oordelen zijn die in de weg staan, dat we daarom niet echt kwetsbaar durven zijn. Op de tweede dag zijn we die gaan onderzoeken. Een paar dagen daarna gingen we kijken naar hoe we zijn opgegroeid, waar die denkbeelden vandaan kwamen. We mochten iets delen over onze kindertijd. Tenminste, bij de mensen die daarvoor open stonden. Ik niet. Ik wilde niet dat de klas mijn verleden analyseerde. Maar tot mijn verbazing keken we niet naar iemands fouten, of iemands persoonlijkheid. We leerden het systeem om de persoon heen te identificeren, waarom iemand zich zo gedraagt, welke onderdrukkingsmechanismen zulk gedrag aanmoedigen of in stand houden. Het was allemaal niet Felix die dat aan ons uitlegde. Wij mochten het met elkaar uitvogelen. Het moest uit de wijsheid van de groep komen.

Het is een vreemde manier van lesgeven, maar ik kon niet ontkennen dat het veel losmaakte. Op de vierde dag huilde ik om een verhaal van een ander. Hoe wreed de wereld kan zijn, hoe wreed die naar mij is geweest. Ik begrijp nu ook waarom we niet zo les kregen op de basis. Als ik de anderen beter had leren kennen, hun pijn als mijn pijn was gaan herkennen, dan was de moord op Thorben jaren eerder gebeurd. Dan was ik nooit zo lang gebleven, dan had ik eerder ingezien dat wij allemaal pionnen waren in een spel waarvan we niet wisten dat we het speelden.

Al volg ik de lessen soms niet helemaal, ik leer veel over hoe de inwoners van Propolis kijken naar de wereld, en naar elkaar. Bezig met persoonlijke ontwikkeling en die van de stad, en van de wereld. Op zoek naar bevrijding. Gisteren sprak iemand over het woord ontleren. Dat we de normen en waarden van vroeger moeten analyseren en soms gedrag moeten ontleren. Dat het onze taak is, om dat in het verleden te laten, om de cyclus van hebzucht te doorbreken.

“Als je onderdrukt wordt, dan wordt daar meestal over gelogen”, vertelt Felix. Het is zo’n zeldzaam moment waarop hij iets uitlegt. “Je mag dingen niet voor je eigen bestwil, of het is gewoon zo — de onderdrukker heeft altijd allerlei argumenten waarom iets is zoals het is. En liegt er ook over. Vrouwen werd vroeger bijvoorbeeld verteld dat ze helemaal niet onderdrukt werden, maar werden wel aan enorm schoonheidsideaal gehouden en kregen minder betaald. Als mensen op dat thema geïsoleerd zijn en ze praten er niet over, dan ontstaat er vervreemding.” Hij wijst even naar de eerste formule op het bord. “Je voelt namelijk dat er iets niet klopt, maar je weet niet wat. En je denkt dat je alleen bent. Om te vechten voor bevrijding”, gaat hij verder met zijn heldere stem en wijst op de tweede formule “moet je eerst begrijpen dat je onderdrukt wordt. Je moet je bewust worden. Maar dat alleen is niet genoeg, je moet ook in actie komen. Dat kan zijn door je eigen gedrag te veranderen, of door je te verzetten tegen iets. Maar als je niks doet, dan verandert er ook niks. Je kan wel aan jezelf werken, maar de bron van de problemen is dan nog intact.”

Hij geeft een samenvatting van de afgelopen week. Het abstracte verhaal van de persoonlijke ervaringen die we hebben gedeeld, gegeneraliseerd en terug aan ons gegeven.

“Dan, een ander ingrediënt is contact. Uit de isolatie stappen. Niet alleen strijden, bondgenoten vinden. Het inzien dat de mechanismen systemen zijn waar we allen door geraakt zijn. Die vragen om een gezamenlijke en collectieve strijd. En in die collectieve strijd zul je ook je eigen pijn tegenkomen, maar we hebben die sociale context nodig om nieuw gedrag te oefenen.”

Al noem ik het een indoctrinatieles, ik kan niet ontkennen dat ik begrijp waar de man het over heeft. Ik ben ook uit mijn isolatie gestapt, heb anderen ontmoet, op de boot maar ook hier in de klas. Rae en ik hebben ook geprobeerd om in actie te komen. Om iets te doen tegen onze eigen onderdrukking, en dat van anderen. Maar iets wat we niet hadden gedaan, is bondgenoten zoeken. Een geïsoleerde actie. Niet onderdeel van iets groters, van een beweging, van een plan.

Ik kijk even rond in de ruimte waar we zijn, letterlijk een klaslokaal. We zijn in een oude basisschool. Maar waar mijn basisschool vroeger saai en grijs was, en het plein betegeld was met grijze stoeptegels, is dit gebouw vrolijk. Er staan mooie dingen die mensen zelf gemaakt hebben. Het schoolplein is niet een schoolplein maar eerder een tuin, waar de restanten van het vorige seizoen nog op te vinden zijn. Wat prei en boerenkoolplanten die nog in de grond staan. Een salieplant die zich klaarmaakt voor de winterslaap. De hele stad voelt aan als een grote tuin, waar elke voortuin en perkje wordt ingezet om eten te verbouwen. Waar fruitbomen en bessenstruiken staan. In de zomer zal deze stad wel een grote groene ontploffing zijn, waar de wespen en bijen en allerlei insecten rondzoeven. Maar nu is de stad bezig om zich klaar te maken voor de winter. Op sommige stukken worden planten gezaaid als bodembedekkers voor de winter. Gisteren waren grote groepen mensen zeewier uit het water aan wal aan het brengen om over verschillende perken neer te leggen, zodat het composterende materiaal de grond kan voeden. Het zag er vreemd uit. In deze stad staan op heel veel willekeurige plekken schuurtjes met kruiwagens, composthopen en tuingereedschap. Hoe ze eraan zijn gekomen, ik heb geen idee. Eens in de week komt er een groep al het gereedschap controleren en alles maken wat gebroken is. In Propolis heeft iedereen algemene verantwoordelijkheden, zoals naar elkaar omkijken, naar vergaderingen komen, en zorg dragen voor je omgeving. Daarnaast heeft iedereen iets specifieks wat ze bijdragen. Sommigen werken in het ziekenhuis, anderen geven les. Sommigen doen extra werk in de tuinen, of doen iets met logistiek. Er zijn ook mensen in Propolis die extra zorg nodig hebben en daar houden mensen zich ook mee bezig. Maar niemand doet iets wat ze echt niet willen.

Gisteren mocht ik na school met Deva mee. Zij zit in een groep die zich bezighoudt met conflict, of ‘wrijving’, zoals ze het noemen. Buren die het ergens niet over eens zijn, mensen die hulp nodig hebben, of in de war zijn, waarbij directe buren niet kunnen helpen. “Een soort sociaal werkers”, had ik gevraagd, gravend in mijn herinnering naar een tijd waarin dat nog bestond. Maar Deva zei dat er wel mensen zijn die dat soort werk doen, maar dat die zich langer verbinden aan die persoon, of aan dat gezin. Wat Deva en haar groep doen, dat is eerder als het ontploft, of als er urgent iets moet gebeuren.

“Zoals bij de politie”, had ik gegrapt. Maar dat vonden de anderen in het kleine team waar we mee stonden niet zo leuk.

“In een wereld zonder politie is er nog steeds conflict. Waar je mensen bij elkaar stopt, krijg je wrijving. En soms loopt die wrijving uit de hand. Er waren bijvoorbeeld twee woongroepen die heel erg anders in het project Propolis stonden. Ze kregen enorme ruzie. Wij werden gevraagd om het conflict in kaart te brengen en een oplossing te zoeken. Dat soort ruzies, of wrijvingen, dat is een soort feedback. Onderliggend zit er iets scheef en dat roept om verandering. Conflict maakt dat zichtbaar. Wij proberen dan te zorgen dat die roep om verandering gehoord wordt, dat die wrijving kan worden omgezet in een glans. We bundelen die feedback, en brengen het naar de grote vergadering. We proberen voor de individuele problemen en problemen van gezinnen collectieve oplossingen te verzinnen. Als dat lukt tenminste. Propolis is ook geen perfecte stad met perfecte inwoners. Mensen hier dragen nog gedrag en patronen bij zich van vroeger. Competitiedrang, angst voor schaarste, egogedrag, machogedrag. Het is ingewikkeld. En soms lig ik ‘s nachts wakker en ben ik bang dat we het verkeerd doen. We zijn het nog allemaal aan het uitzoeken.”

Mijn hoofd duizelt sinds ik hier ben. Er komt zoveel informatie op mij af. Nu zit ik in een les van Felix en probeer ik op te letten, maar dat lukt niet. Gisteren kwam er opeens een bericht bij Leila thuis, van Jude. Of ik samen iets leuks zou willen doen. Als straks deze les voorbij is, weet ik dat ze buiten op mij staat te wachten. Ik krijg een warm gevoel in mijn buik als ik aan haar denk. Onze laatste momenten op de boot.

Opeens staan de mensen naast mij op, en ik realiseer mij dat de les voorbij is. Met kriebels in mijn buik loop ik het lokaal uit. Ik groet iedereen vaarwel en zoek de uitgang van het gebouw. Als ik de deur opendoe stuift de kou mij tegemoet en aan de poort zie ik Jude staan. Ze heeft een zwart mutsje op en een groene wat lange jas aan. Ze draagt hoge laarzen en ziet er stoer uit.

Mijn handen zijn klam. De kapitein op het vasteland. Alles is nu anders. Of niet?

Ze gooit haar armen uit elkaar en knuffelt me. “Ik heb aan je gedacht”, fluistert ze in mijn oor. Meteen voel ik mijn gezicht rood worden. Ze drukt haar wang tegen de mijne aan en zo staan we even.

“Kom, we gaan!” zegt ze. Ze neemt mijn hand in de hare en we lopen samen over straat. In Propolis zie je vaker mensen hand in hand lopen. Vrienden, geliefden, mensen zijn rijker met hun aanrakingen. Toch voelt het onwennig om zo samen met Jude door de stad te lopen. Het voelt groots. Het voelt als een aankondiging van iets. Even vraag ik me af of het wel mag, of we dit niet moeten verstoppen. Maar ik voel dat het kan. Dat dit een plek is waar wij elkaar leuk mogen vinden zonder consequenties.

“Wat gaan we doen?” vraag ik vrolijk terwijl we over
straat lopen.

“Ik wil je mijn lievelingsplek in Propolis laten zien”,
zegt ze.

“Wat heb jij de afgelopen dagen gedaan?” vraag ik haar. Zo’n normale vraag om te stellen. Alsof we elkaar al jaren kennen.

“Ik ben eerst bij het ziekenhuis geweest om met vrienden van Kathy te praten. En de dagen daarna heb ik, als ik eerlijk ben, echt enorm gefeest. Vandaag is weer de eerste dag dat ik echt iets ga doen.”

“Zijn er veel feestjes hier?” vraag ik nieuwsgierig.

“Ja, best wel veel! Soms een bandje, soms is er dansen. In Propolis vinden we kunst en cultuur belangrijk. Als er iets is waar mensen voor op de aarde zijn gezet is het wel om te creëren, en die creaties moeten natuurlijk gevierd worden.”

We lopen richting de haven en ik vermoed dat we via een boot naar de plek gaan waar Jude het over heeft. Maar tot mijn verbazing pakt ze twee fietsen uit het rek.

“Dus deze mogen we die gewoon gebruiken?” vraag
ik weifelend.

“Ze staan toch niet vast? Er hangt geen briefje aan. Kom, we gaan naar de berg.”

Soepel gooit ze haar been over haar fiets heen, alsof ze de hele dag niks anders doet. Ik stap op de mijne en ik volg haar. De wegen die ooit gebouwd zijn voor auto’s voelen groot en breed aan, zo samen op de fiets.

“We hebben heel veel tech van de SS Opal gehaald. Wat gaat daar eigenlijk mee gebeuren?” vraag ik aan Jude. “Ik heb mensen dingen gevraagd, maar ik krijg eigenlijk nooit een antwoord terug. Hebben jullie een manier gevonden om het werkend te krijgen?”

“Ik kan wel proberen het je uit te leggen maar ik snap er ook niks van. Kathy heeft het me een keer uitgelegd. Sommige dingen doen het als techmensen er wat moderaties aan doen. Wat we van de SS Opal hebben meegenomen, willen we vooral gebruiken voor het ziekenhuis. Maar we willen het niet aan de grote klok hangen. Zo min mogelijk mensen weten het. De rest van het spul is verstopt. Ik kan je wel een keer meenemen.”

Even voel ik me opgelucht. Het voelt alsof Jude me vertrouwt, dat ik erbij hoor. En ik probeer even niet te denken aan de implicaties van wat Jude heeft gezegd, want als er ook maar iemand in Brekerzand of Melshaven erachter zou komen, dan zouden ze alles doen om te begrijpen hoe het kan. We fietsen langs de huizen en verlaten dan het centrum van Propolis. De randen van Propolis staan vol met huizen die zelf gebouwd zijn. Ronde huizen, caravans, vierkante huisjes gemaakt van leem in allerlei constructies. Tussen alle bouwsels in staan planten en tuintjes, watertanks, opslaghuisjes.

Met moeite fietsen we de grote berg op. Onze harten kloppen en onze lichamen worden warm van de inspanning. Als we boven zijn stappen we even af. We kijken over de stadskern uit en daar voorbij: de zee. Het uitzicht is prachtig, en ik snap waarom dit de lievelingsplek is van Jude.

Op de berg staat een klein bankje waar we op gaan zitten. Jude haalt een waterfles uit haar tas en gooit die mij toe. We kijken naar de wolken die over de stad heen trekken. Ze zit zo dicht bij mij. Ze heeft haar arm om mij heen geslagen.

“We kunnen niet te lang wegblijven”, zeg ik zachtjes tegen haar haar. “Het wordt vroeg donker, het is bijna de donkerste nacht.” Ze ruikt lekker. Ze ruikt naar touw en wind en zweet.

“De nacht dat het licht terugkomt”, knikt ze terwijl haar gezicht steeds dichter bij de mijne komt. “Licht in de duisternis.”

Haar lippen zweven steeds dichterbij de mijne. Ik overbrug de afstand en voel haar warmte. Het voelt zo goed om dichtbij haar te zijn. Ik weet niet hoelang ik hier kan blijven. Hoelang het duurt voor ik iets van Rae hoor. Maar nu ben ik gewoon even met haar, is er even geen toekomst, geen verleden, geen Brekerzand. De perfecte afleiding. Haar lippen.

Na een tijd fietsen we weer terug naar de stadskern. Allebei met een domme grijns op ons gezicht. Het voelt alsof ik even op een andere planeet ben geweest en nu alles zachter en fijner voelt. Terug aangekomen op de kade stap ik van mijn fiets af en val ik bijna over mijn voeten als ik een figuur zie die precies de afmetingen heeft van mijn zus. Ik kijk even naar Jude die haar fiets terug in het rek zet en probeer de gedachte weg te drukken. Het is gewoon mijn brein die trucjes uithaalt. Maar als ik nog een keer terugkijk zie ik dat de figuur naar mij toe loopt. De precieze elegante stappen die ik meen te herkennen. Het bloed trekt weg uit mijn gezicht terwijl Tyra dichter naar mij toekomt en haar armen zich voor mij openen.

Hoofdstuk 29

Frey

Mijn gezicht zal wel veranderd zijn van ongeloof, naar verbazing, naar vreugde. Tyra ziet er goed uit. Ze heeft een elegante zwarte jas aan en haar haar valt in blonde strengen om haar gezicht heen. Haar diepblauwe ogen vinden die van mij en de armen die ze voor me heeft opengesteld zien er verwelkomend uit. Warm.

“Zus”, zegt ze. Ik vergeet de haven en Jude en wie er dan ook in de buurt mag zijn terwijl het voelt alsof bliksem mijn lichaam raakt. Snel zet ik stappen naar haar toe en gooi mijn lichaam tegen het hare. De laatste keer dat ik haar zo dichtbij heb gehad, kan ik me niet eens meer herinneren. Ik heb nooit van dit moment gedroomd, maar alleen omdat ik het niet durfde te dromen.

“Hoe?” vraag ik alleen maar terwijl ik mezelf losmaak. Ze ruikt naar zweet maar ook naar iets zoets. Alsof ze iets heeft gebruikt om de aardse geur van mens te verbloemen. Ze pakt mijn schouders en houdt mij even bij zich vandaan, alsof ze wil garanderen dat ik het echt ben.

“Ik heb je gezocht”, zegt ze met haar heldere, wat hoge stem. Ik kijk haar nogmaals aan. Voor iemand die ver gereisd moet hebben ziet ze er gezond uit. Maar met het geschraap van Judes keel realiseer ik mij waar ik ben en probeer ik mij weer te verankeren op de grond.

“O, eh, dit is Jude, een… vriendin”, zeg ik en ik wijs
naar haar.

Jude zet een paar stevige passen naar voren en bekijkt Tyra. Jude ziet er imponerend uit. Laarzen tot onder de knie, een hoge bruine broek en een stevige jas. Naast Tyra lijkt ze wat uit de toon te vallen, wat slordig. Tyra ziet altijd alle details, elk pluisje, elk vlekje. Jude lijkt meer op een ruige piraat en Tyra op iemand die straks naar een belangrijke aangelegenheid gaat. Haar haar netjes, haar gezicht schoon, haar wenkbrauwen in de vorm die ze prefereert.

“Wow, jullie lijken op elkaar”, zegt Jude.

“Tyra is mijn enige zus”, zeg ik glunderend.

“Hoe lang ben je hier al?” vraag ik aan Tyra.

“Een paar uurtjes, ik zocht jou!” zegt ze. “Ik wist niet zo goed hoe ik je hier moest vinden, maar hier ben je dan! Jude, vind je het oké als mijn zus en ik even een moment voor elkaar hebben?” Tyra’s stem is vriendelijk maar duldt ook geen tegenspraak. Mijn lichaam verstijft. Dit is dus niet alleen een plezierbezoekje. Tyra weet altijd wat ze wil. Zou ze mijn brief hebben ontvangen en ook gevlucht zijn? Zou ze alles nu anders zien? Jude kijkt mij even aan en ik knik haar toe, om te laten weten dat het goed is.

“Ik zie je later, oké?” zeg ik tegen haar.

“Ik slaap vanavond bij Jara, twee blokken hiervandaan. Misschien zie ik je morgen?” zegt ze met een glimlach. Ze loopt dicht naar me toe, ik vermoed om me een knuffel en een kus te geven, maar ik wend mijn lichaam af. Niet met Tyra erbij die ons nauwlettend in de gaten houdt. Jude lijkt het gelukkig te begrijpen, maar het doet ook pijn. Ze voelt opeens zo ver weg, nu ze in rappe stappen bij ons vandaan loopt. Onze intimiteit van nog geen tien minuten geleden bekoeld. Misschien niet het warmste afscheid, maar nu is Tyra hier. Het laatste wat ik wil, is dit ingewikkelder maken dan het is.

“Kom”, zegt ze kort en samen lopen we naar de steiger die over de zee heen is gebouwd, waar de kleine bootjes vastliggen waarmee we van De Wyckoff kwamen. De plek waar ik aan wal ben gegaan nog geen week geleden. We kijken de baai in.

“Ik kan niet geloven dat je hier echt bent”, zeg ik nog een keer. “Hoe heb je mij gevonden?”

“Ik heb zo mijn bronnen”, zegt ze met een knipoog.

We gaan samen op de steiger zitten. Onze voeten bungelen over de rand heen. Het water met grijs zeeschuim danst onder ons door. Soms spat het omhoog, alsof stukjes zee zich proberen te ontworstelen van de massa water.

“Weet je nog vroeger rondom kerst?” vraagt Tyra en ze pakt even mijn hand. “Toen we allemaal nog samen waren. Het was koud buiten maar knus en warm in ons huis. Het huis versierd met lichtjes, de kerstboom en de radio die kerstmuziek draaide. Ik zou zo graag nog een keer zulke muziek willen horen. Terug in de tijd gaan.”

Ik voel haar vingers over het litteken strelen dat zich uitstrekt over de lengte van mijn hand. Ik ril als de vinger mijn litteken raakt, de aanraking even verdwijnend op het moment dat ze de beschadigde huid aanraakt.

“Ik mis die tijd”, zegt Tyra er achteraan met een
diepe zucht.

Ik knik en weet niet wat ik moet zeggen. Tyra praat nooit over het verleden. Ik voel een brok in mijn keel. Er komen geen woorden. Even is het stil terwijl we luisteren naar de avond die valt. De meeuwen die over ons heen vliegen.

“Hoe is het hier, heb je vrienden gemaakt?” vraagt ze neutraal. Iets te neutraal. Zou ze het erg vinden als dat zo was?

“Het is hier wel fijn, ik mis de basis niet als je dat bedoelt”, beken ik.

“Het lijkt hier heel anders, heel anders dan bij ons. Ben je van plan hier te blijven?” vraagt ze nieuwsgierig. Ik voel me een beetje overvallen door de vraag.

“Ik ben nu even hier, en ja het is echt anders. Mensen spreken andere talen, en ze hebben andere ideeën over de wereld”, reageer ik. Maar er knaagt iets aan mij. Ik merk dat ik nerveus word.

“Waarom ben je me komen zoeken? Blijf je ook hier?” vraag ik terug en ik probeer te doen alsof ik niet gespannen begin te worden. Ik word altijd verlegen van Tyra. Tyra is zo mooi, en zo veel slimmer dan ik ooit zal zijn. Elke keer dat ik haar mocht zien, was het me nooit duidelijk of ze dat wel leuk vond. Alsof ik een last was. Niets wat ze zei gaf me het gevoel dat ze trots was, of blij mij te zien.

“Ik kan niet lang blijven, maar voor ik wegga wil ik alles weten van je leven hier. Ik hoorde dat jullie hier zelfs stroom hebben!” roept ze enthousiast.

“Ja het leven is hier wel anders, ik moet nu naar school”, zeg ik met een kleine glimlach.

“Wat, nee, een soort heropvoedingskamp?” vraagt ze met een gek gezicht. “Dan hebben ze vast een flinke kluit aan je.” Ze geeft me een vriendschappelijk duwtje met haar schouder. Terwijl onze lichamen contact maken, voel ik in haar mouw iets hards zitten. Een wapen.

“Doet alle stroom het hier?” vraagt ze nieuwsgierig.

Ik kijk even verrast op. Hoe weet ze daarvan?

“Ach, het doet er niet toe”, zegt ze en ze wuift haar laatste woorden weg. “Ik ben hier voor jou. Luister, Frey. Ik weet dat de afgelopen jaren niet makkelijk zijn geweest. Ik weet dat ik niet altijd de beste zus ben geweest die je nodig had. Maar ik wil het met je goedmaken.” Het blijft even stil terwijl ik haar woorden op me laat inwerken.

“Ik had gehoopt dat je met mij en Rae zou meegaan”, zeg ik zachtjes. “Dat je niet naar Brekerzand zou gaan.” Ik ben bang dat ze boos wordt. Dat ze opeens weg zal lopen, zoals ze weleens vaker heeft gedaan.

“Ik had eerst wat andere zaakjes af te handelen Frey, ik kan toch niet meteen vertrekken zodra je het verwacht”, zegt ze. “Kijk, ik heb verantwoordelijkheden. En ik moest eerst wat dingen in orde maken. Maar ik ben zo snel mogelijk hiernaar toe gekomen toen ik begreep wat er is gebeurd.”

Ik kijk haar vragend aan.

“Dat je Thorben en Eros Mel hebt vermoord”, zegt
ze luchtig.

Ik schrik maar probeer het niet te laten merken.

“Ja, wie anders kon het gedaan hebben? Maar, ik heb erover nagedacht. En weet je, je hebt gelijk, hij verdiende het om te sterven. Thorben ook, ze verdienden het allemaal. En daarom ben ik hier. Om er voor eens en voor altijd een einde aan te maken. Laten we het werk dat je gestart bent afmaken” zegt ze met een felle blik. “Kom met mij mee, we gaan naar Brekerzand en ik zweer je dat we iedereen laten boeten die ons hebben gescheiden.”

Het is even stil.

“Dat is wat je wil toch?” zegt ze vragend.

Het klinkt even alsof ik Rae hoor praten, de avond dat we besloten om ons leven weer terug in eigen handen te nemen. “Hij verdiende het om te sterven”, had Rae gezegd. Zou Rae nu onderweg hiernaartoe zijn? Hoe komt Tyra opeens zo fel?

“Rae is misschien onderweg hiernaartoe. Ik kan hen hier niet laten aankomen zonder dat ik er ben”, zeg ik zachtjes.

“Ik heb zo ver gereisd om je te vinden Frey, en misschien is Rae ook wel in Brekerzand. Dan kunnen we het met z’n drieën doen. Maar ik kan hier niet te lang blijven zonder dat het opvalt dat ik weg ben”, zegt ze met een smekende stem. “Ik hou van jou zus, sorry dat ik er niet voor je ben geweest toen pap en mam verdwenen.”

Ze pakt opnieuw mijn hand vast. Haar hand is koud. De lange vingers met ovale nagels voelen onbekend. De woorden die ze me geeft, die ik al zo lang had willen horen, maken dat er iets in mij vloeibaar wordt. Mijn vastberadenheid en eigenheid zijn gedoofd door de woorden. Misschien is Rae ook wel in Brekerzand. En vanaf daar is het maar een paar dagen rijden naar Melshaven. Wat als ik hier eeuwig ga zitten wachten op een persoon die niet zal verschijnen?

“Wanneer wil je vertrekken?” vraag ik terwijl ik afwezig voor me uit kijk, mijn opties wegend.

“Nu”, zegt Tyra vol zelfvertrouwen. Ik schrik van de abruptheid. Ik kan toch niet nu gaan, ik moet tenminste doei zeggen tegen Jude, en Leila, en Deva, en Leila’s familie. Ik weet zeker dat Leila verwachtingsvol thuis zit te wachten om te horen over mijn date met Jude en dat Deva het heel vreemd zou vinden als ik opeens weg zou zijn.

“Ik kan nu niet weggaan. Geef me een paar dagen om afscheid te nemen.”

“Hoe lang ken je deze mensen nu, en hoe lang ken je mij?” zegt mijn zus vinnig. “Vertrouw mij, we doen dit samen, om het verleden af te sluiten. Ik moet terug zodat niemand doorheeft dat ik weg ben geweest, ik kan hier niet nog langer blijven.”

Ik sta op. De wolken boven de baai en de zee komen op mij af. Mijn ledematen zijn zwaarder, mijn borstkas zo gespannen dat mijn ademhaling oppervlakkig wordt.

“Laten we een rondje lopen”, zeg ik.

We lopen richting de kade. Het begint nu echt donker te worden, en ik krijg honger.

“Zullen we ergens iets gaan eten?” Vraag ik.

Maar Tyra kijkt mij alleen maar aan. “We moeten nu gaan, Frey”, zegt ze op een dwingende toon.

Opeens hoor ik een luide, piepende en hijgende stem achter mij. “Stop!”

Ik draai me om en een fiets komt ons hard tegemoet fietsen. Er zit een voorovergebogen persoon op, met blond haar en ronde, priemend helder blauwe ogen en een vies petje. Hijgend stapt de figuur van de fiets af.

“Stop!” zegt de persoon nog een keer, voorovergebogen en zwaar hijgend.

“Wie ben jij?” vraag ik ongerust. Buiten adem wijst de persoon naar Tyra.

“Stop, pak vast, niet laten gaan”, zegt de persoon nog steeds buiten adem leunend op de afgetrapte racefiets en wijst nog een keer naar Tyra.

“Weet jij wie dit is?” vraag ik verbaasd.

Tyra loopt een klein rondje om de persoon heen die met een rood gezicht op adem aan het komen is. De borstkas stuit op en neer en het rode gezicht is nat van het zweet.

“We kunnen het wel even los pulken”, zegt ze met een valse glimlach. Uit haar mouw zie ik de schittering van een mes. De schittering van een wapen dat verstopt was, maar nu naar buiten komt om te spelen.

“Stop haar”, zegt de blonde persoon nog een keer. “Jij bent Frey, toch? Pak die persoon!” zegt de vreemdeling nog steeds buiten adem. Ik sta een beetje verbaasd te kijken.

“Waar bemoei je je mee?” zegt Tyra. “Kom Frey, ik heb geen idee wie dit is en jij duidelijk ook niet, laten we vertrekken.”

Opeens verschijnt er een schim van achter Tyra. Mijn ogen moeten hebben opgelicht, want Tyra draait zich om en met zelfvertrouwen en een gratie die alleen zij bezit gooit ze haar mes in de voet van Rae.

Rae slaakt een kreet uit en brengt hun lichaam naar de grond. Gehurkt kijkt hen naar het mes dat door hun voet heen steekt en beschermt hun hart en nek door hun benen en armen ervoor te houden.

“Oh, ik wist niet dat jij het was”, zegt Tyra en ik hoor de valse toon in haar stem.

“Hè”, zeg ik luid, maar met twijfel in mijn stem, niet wetend wat te doen. Een mes trekken, naar Rae toe rennen, of Tyra volgen. Mijn lichaam, hart en hersenen voelen in de war. De rollercoaster van de afgelopen dag nog niet verwerkt, en ik zit alweer in een nieuwe looping.

“Kom mee”, zegt Tyra nog een keer en ze zet dwingend een stap naar mij toe.

“Vertrouw haar niet Frey, denk aan hoe ze is. Niet aan wat ze zegt, maar wat ze doet”, hoor ik Rae zeggen.

“Een heks! En dat bedoel ik niet positief”, voegt de blonde persoon naast mij eraan toe, die wat op adem begint te komen. Rae’s gezicht is bleek aan het worden. Maar ik weet niet wat ik moet doen. Hoe kan ik nee zeggen tegen Tyra terwijl ik haar misschien nooit meer zal zien? Als een hert in de koplampen sta ik verstijfd de situatie aan te kijken. Van om de hoek komen opeens Deva, Jude, Leila en nog een andere groep mensen aansnellen. Voor hen uit rent een kleine jongen die roept: “die kant op, die kant op!”

Tyra kijkt naar de groep en ik zie haar naar voren buigen en een mes uit haar schoen trekken. Mijn tijdelijke verstomming verbrekend doe ik drie stappen naar voren en probeer het mes uit haar handen te slaan.

“Frey!” zegt ze met een boze blik.

“Ga”, zeg ik tegen haar terwijl ik probeer haar te ontwapenen. Maar Tyra is snel en pareert mijn arm. Ze zet een stap naar achter en ik zie haar lichaam in een gevechtsstand komen, maar nu tegen mij. Ze begint langzaam een rondje te cirkelen, de mensen in de gaten houdend zodat ze niet wordt ingesloten.

“Dit is de laatste keer, Frey. Ga met mij mee”, zegt ze terwijl ze langzaam naar achter begint te lopen. Ik volg haar rustig. Nog nooit heb ik haar duidelijker gezien dan ik nu doe. Hoe snel ze een wapen trekt, en die onbezonnen gooit. Hoe ze haar zin doordrijft zonder mij echt te zien of te horen. Zij is misschien mijn bloed, maar onze verbinding voelt vertroebeld met wantrouwen.

“Ik blijf hier, Tyra, ik heb niks in Brekerzand”, zeg
ik vastberaden.

“Je zou mij kunnen hebben”, zegt ze terwijl ze nog een stap zet.

“Laat haar niet ontsnappen, Frey!” hoor ik Rae roepen. “Ze brengt deze stad in gevaar, ze gaat informatie verkopen aan Brekerzand!”

Tyra blijft gefocust op mij. Ik weet niet wie er in een gevecht tussen ons zou winnen. Als het zo ver zou komen. Nog nooit heb ik mijn krachten gemeten met die van Tyra. Maar Tyra is niet getraind zoals ik dat ben, dat weet ik wel. Mijn lichaam is mijn sterkste wapen. Snel, sterk en geoefend. Als Tyra een spion is, een zoeker naar informatie, dan is de informatie belangrijker dan winnen. Dan zou ze verkiezen te vluchten boven te sterven. Maar ik kan het niet zo ver laten komen. Ik weet niet wat haar intentie is, maar ik weet dat ik dit niet verder kan laten escaleren. Het zal niet mijn hand zijn, of mijn wapen, dat haar zal schaden.

“Ga”, roep ik en ik geef haar een veelbetekenende blik.

En gelukkig begrijpt Tyra de hint, en leest in mijn ogen mijn vastberadenheid, dat ik heb gekozen. Als een onverwachte opstekende wind sprint Tyra ervandoor.

“Brekerzand komt, Frey, of je het nou wilt of niet!” roept ze nog eenmaal.

Deva sprint achter Tyra aan, maar Tyra rent sneller dan de bliksem zelf. En ook Leila zet een snelle achtervolging in.

Tyra gooit alles in haar pad dat ze kan vinden. Ze gooit een fiets om, rent over een muurtje heen en sprint door de haven heen. Als een behendige kat baant ze zich een weg naar het bos toe.

“Je liet haar gaan!” zegt de blonde persoon vol ongeloof. Maar ik heb geen aandacht voor de vreemdeling. Ik loop naar Rae, die nu kort haar heeft. Rae, in wiens voet een mes hangt.

“Jij moet naar de dokter”, zeg ik serieus. Een kind van een jaar of 10 duwt mij aan de kant.

“Rae! Niet doodgaan! We moeten haar nog te pakken
krijgen!”

“Ik ga niet dood, ik heb alleen veel pijn”, zegt Rae knarsetandend. “Ga die fietskar maar even zoeken met Curse, dan kunnen jullie me naar een dokter brengen.” Ik zie de pijn op hun gezicht. Snel draait het kind zich om en loopt met de blonde vreemdeling het donker in.

“Vrienden gemaakt?” vraag ik.

Rae glimlacht voorzichtig en ik zie de pijn in hun ogen, maar ook een twinkeling, een twinkeling van geluk.

“Je leeft”, zegt Rae zachtjes. “En ik heb je gevonden.”

Dan valt hen flauw in het midden van de donker
geworden haven.

Hoofdstuk 30

Rae

Als ik wakker word uit mijn droomloze slaap houd ik mijn ogen dicht. Ik wil nog even blijven, tussen het slapen en ontwaken in. Mij nog een keer omdraaien. Een nieuwe golf slaap verwelkomen die mij meeneemt naar een nieuwe droom. Een warme en zachte droom. Maar mijn sluimer wordt verstoord door een gepiep dat naast mij klinkt. Piep, piep, piep. Regelmatig en krachtig. Het doet me denken aan de oude machines die in ziekenhuizen stonden. Het irritante geluid maakt dat ik mij wat helderder ga voelen en ik probeer voorzichtig mijn ledematen te bewegen. Mijn lichaam is moe en mijn spieren zijn pijnlijk. Ik ruik de geur van alcohol en merk opeens hoe licht het is. Is het al ochtend?

Ik doe mijn ogen open en kijk even perplex naar het systeemplafond boven mij. Er hangt een tl-balk aan. Een tl-balk die brandt. Ik kijk om me heen en in de steriele witte kamer zie ik Curse en Fitran op een stoel zitten tegen de muur aan. Curse ziet er nog steeds wat vies uit en Fitran zit op de stoel te slapen met zijn mond wijd open. Het piepende monotone geluid dat eerst zo regelmatig klonk, versnelt en ik kijk naar waar het geluid vandaan komt. Het is echt een hartritmemonitor. Curse’s ogen schieten omhoog en vinden de mijne. Ik wijs gechoqueerd naar boven, naar de tl-balken. Woorden ontbreken voor wat ik voel. Droom ik? Curse knikt met een veelbetekenende blik.

Mijn voet ligt ingepakt met een dik wit verband eromheen op een kussentje aan het voeteneinde. Curse staat op en brengt me een glas water.

“Hoe voel je je?” zegt hen zorgzaam.

“Wat zijn die lampen, Curse?” zeg ik fluisterend met een oog op Fitran.

“Weet niet, magie?” zegt hen met een glimlach.

“Hoe lang was ik buiten kennis?”

“Oh, niet zo lang. Je werd nog een aantal keer wakker toen we je in die fietskar legden, maar toen ze het mes eruit trokken en alles dicht maakten, vertrok je weer even. Je hebt nu een paar uur geslapen.”

Ik graaf even terug in mijn herinnering en voel weer de hortende fietskar, waar ik in en uit bewustzijn stapte.

“Waar is Frey?”

“Achter Tyra aan. Nadat we je op de kar hadden gelegd en ik vertelde hoeveel ze wist, is ze achter Deva en Leila aan gesprint. Waarschijnlijk tevergeefs.”

Curse ziet er moe uit. Fitran ook. We zijn allemaal moe na onze driedaagse fietstocht. Ik heb ze zo ver gepusht als ik kon, om maar zo snel mogelijk hier te komen. Over verlaten paden, door het bos en de heuvels op en af.

Opeens wordt de deur opengegooid en stapt er een vrouw naar binnen. Ze is wat ouder en heeft lang grijs haar weggestopt in een knot.

“Dat is Bea, zij heeft je voet dichtgenaaid”, zegt Curse. De luide klap van de deur heeft Fitran wakker gemaakt. Zodra hij ziet dat ik wakker ben springt hij op en probeert hij bij mij te komen. Maar Bea, een grote vrouw, is hem voor.

“Hallo, welkom terug!” zegt ze. Ze voelt even aan mijn gezicht, dan aan mijn hartslag en zet daarna de hartritmemonitor uit. “Die willen we niet teveel uur gebruiken”, zegt ze met een knipoog.

“Dank je wel”, zeg ik tegen haar.

Fitran heeft zijn weg naar mijn bed gevonden en lijkt wat bleek.

“Hey Fitran, je hebt het goed gedaan hoor”, zeg ik tegen hem terwijl ik over zijn wang strijk. “En het komt goed, het is niet een grote wond. Toch?” vraag ik onzeker aan Bea. Ik realiseer mij ineens hoe kwetsbaar een voet is. Ik probeer mijn tenen te wiebelen, het lukt, maar het doet ontzettend veel pijn.

“Je hebt geluk gehad”, zegt de dokter. “Dat mes was scherp, het is door wat spieren heen gegaan. Het zal een aantal maanden duren om volledig te helen, maar het zou weer prima moeten werken. Je moet de voet vooral goed schoonhouden, zodat je geen infectie krijgt. Geen lange reizen voor jou.”

Ze kijkt even naar de hoek van de kamer waar onze spullen in een hoopje op elkaar liggen. Ze stopt me nog een keer goed in, zet een glas water naast mijn bed.

“Blijf hier nog maar even. Slaap nog wat meer. Er zijn bedden in de kamer hiernaast voor jullie twee.” Ze wijst naar Fitran en Curse die dankbaar knikken. Ze verlaat de kamer en ik wijs nog een keer naar de kamer en het licht.

“Wat is deze plek?” herhaal ik nog maar een keer.

“Gek hè”, zegt Fitran. Vol bewondering kijkt hij naar de tl-balk. De eerste keer dat hij elektrisch licht zag, was het kleine hoofdlampje van Curse. Dit zal inderdaad wel als magie voor hem zijn.

De deur gaat nogmaals open en een lange vrouw met een bruine huidskleur, bruin haar en een kenmerkend litteken op haar gezicht komt de kamer binnen. Achter haar aan: Frey. Ze oogt moe. Haar haar in een vlecht, grote wallen onder haar ogen. Ze verstijft als ze de tl-balken ziet, waar ik uit opmaak dat zij dit ook niet wist. Maar, typisch Frey: ze kijkt, slikt iets in, houdt haar kaken op elkaar geklemd en komt op haar doel af. Ze slaat de informatie op voor een later moment. Een warm gevoel ontstaat in mijn buik als ze bij mijn bed komt. Ondanks dat ik moe ben, mijn ledematen uitgeput, kan ik niks anders doen dan grijnzen. Ze staat naast mijn bed en ik probeer overeind te komen om haar in mijn armen te nemen. Maar Frey duikt al naar beneden en neemt mij in haar armen. Ze snikt opeens luid en het is stil in de kamer. Ik word een beetje overweldigd door de golf van emotie die loskomt. Frey snikt en streelt mijn korte haar terwijl ze mij dicht tegen zich aandrukt. Frey is nooit de persoon geweest om zoveel emoties te uiten. En al helemaal niet ten overstaan van zo veel mensen.

“Pas je een beetje op”, zegt Fitran geïrriteerd en hij geeft Frey een duwtje. “Rae is gewond!”

“Laat ze maar even”, hoor ik de vrouw met het
litteken zeggen.

“Maar ik was met Rae aan het praten”, zegt Fitran
geïrriteerd terug.

Ik negeer hem terwijl ik geniet van Frey, haar aanwezigheid. Ze inspecteert mijn nog opgezwollen neus, kijkt naar mijn verband. Alsof ze zelf even wil controleren of alles wel klopt. Frey is hier. Frey leeft. Ze pakt mijn hand vast en ik de hare en ik streel het litteken op haar hand. Het litteken dat ik heb veroorzaakt. Even biggelt er een traan over mijn wang. In stilte ontmoeten onze ogen elkaar nogmaals. Onze blikken fluisteren in een onhoorbare taal. Vertellen elkaar verhalen en gevoelens die woorden niet kunnen overbrengen. Alle twee met een grijns op onze gezichten.

De vrouw die met Frey naar binnen was gelopen begint tegen Fitran te praten in een taal die ik niet begrijp en ik zie hoe Fitran gebiologeerd naar haar kijkt en haperend begint terug te spreken. Mooi, hij is afgeleid.

Bea komt de kamer weer binnen. “Frey!” roept ze enthousiast. Ze groet haar op een manier die oude bekenden doen als ze elkaar even niet hebben gezien. Hoe goed kent Frey deze mensen? Frey groet de vrouw wat ongemakkelijk terug, ons moment verstorend. Ze veegt haar tranen weg.

“Klopt het dat ik een paar uur geleden jouw zus heb ontmoet?” vraagt Bea. “Ze was hier binnen, en stelde wat vragen over het ziekenhuis. Ze was heel erg geïnteresseerd. Wat een knappe zus heb jij zeg!”

Ogen schieten heen en weer de kamer door. Die van mij en Frey, dan die van mij en Curse. We realiseren ons dat Tyra het redelijk functionerende ziekenhuis heeft gezien en nu met die informatie onderweg is naar Brekerzand.

Een onheilspellende spanning vormt zich in de kamer. Ik herinner mij de woorden van Tyra toen ze weg sprintte de duisternis in.

“Brekerzand komt, Frey, of je het nou wilt of niet!”

Het waarom wordt mij duidelijker dan ooit. Ik besef dat dit niet het einde is, maar het begin. Want Brekerzand zal komen, zoekend naar een oplossing voor hun problemen. En in plaats van naar zichzelf te kijken en opnieuw uit te vinden wat het betekent om een mens te zijn, zullen zij proberen het monster van het kapitalisme nieuw leven in te blazen.

Nawoord

Toen ik in de zomer van 2023 begon aan de creatieve zelfcursus The Artist’s Way om meer liedjes te gaan maken, had ik nooit verwacht dat er een boek van dertig hoofdstukken uit zou rollen. Maar hier zijn we, bijna een jaar later, in het nawoord van een heus boek dat ik per ongeluk heb geschreven. Daar moet ik wel bij zeggen dat ik het nooit had afgemaakt zonder alle lieve en zorgende mensen om mij heen, die naar mijn lange rants, twijfels, onzekerheden en enthousiasme hebben geluisterd. Die samen met mij dit pad hebben bewandeld waar ik eerst moest leren hoe je eigenlijk een boek schrijft, hoe je het poogt bij te schaven en het daarna uitgeeft. Met in het bijzonder mijn geweldige, liefdevolle partner Coba. Jij bent mijn rots en zomerzon. Elk nieuw hoofdstuk duwde ik eerst onder jouw neus en jouw enthousiasme en nieuwsgierigheid naar het verhaal waren voor mij een grote motor om verder te gaan. Daar komt ook nog eens bij kijken dat jij een geweldige editor bent, zo scherp en secuur. Dat zit duidelijk in de familie want ook jouw lieve broer en zus hebben mij van feedback en spelchecks voorzien. Jullie zouden gezamenlijk zo een uitgeverij kunnen beginnen, jullie affiniteit met taal is duidelijk een familiekenmerk, en ik ben daar ontzettend dankbaar voor. Ook wil ik graag alle mensen bedanken die mijn hoofdstukken hebben gelezen en feedback hebben gegeven. Zoals Saskia, Thomas, Thomas, Ruben, Anne, lieve Linder die ik niet zo vaak zie maar die wel op een of andere manier altijd betrokken is bij mijn creatieve projecten, mijn oom Gerrit die weet hoe boten en schepen werken, wat best handig is als je daar over schrijft, Jacob, en vast nog een paar cuties die ik niet wil vergeten. Hier nog even wat namen die ik wil noemen: Kelly, Rox die foto’s heeft gemaakt, Alex, die de cover heeft gemaakt. Elliot, Cleo, Hanna en Adil. Het ACU, de Barricade library. Ook wil ik graag Juul bedanken die weet hoeveel spelfouten heeft gezeefd uit mijn eerste draft. Ook heel erg bedankt aan alle proofreaders die op het laatste moment nog meer foutjes eruit hebben gehaald! Marthe, Sari, Elliot, Annet, Jeroen, Saskia, Annelies, Elliot, Roisin, Marieke, Joene. Als het nu overkomt alsof ik totaal niet kan spellen - ja, dat klopt. Taal is ook maar een vreemd, elitair klasseding eigenlijk. En al is dit boek gecheckt, elke keer als ik er in lees, vind ik toch weer kleine foutjes. Dan denk ik aan wat ik anders had kunnen doen, beter had kunnen doen, waar ik meer aandacht aan had kunnen besteden. Dat zijn de momenten dat ik ook even lief voor mezelf moet zijn en moet bedenken dat dit mijn eerste boek is, en het nu gewoon af is. En ja, als ik het een tweede keer kon schrijven zou ik het anders doen, maar dat ga ik dus echt niet doen. Dus als je foutjes vindt, voel je vrij het me te vertellen zodat ik voor een eventuele tweede druk een foutloze versie kan maken.

Graag wil ik ook Paper Jam bedanken, die mijn zoektocht naar een uitgever extreem kort heeft gemaakt. Het voelt goed om dit boek door jullie te laten drukken en uitgeven, om het in de beweging te houden.

Tijdens het schrijven van dit boek was ik bezig met het opzetten van Radicale Therapiegroepen. Ik wil dan ook mijn Radicale Therapiegroep bedanken voor hun kwetsbaarheid, en de gelegenheid om net zoals Frey te pogen mijn muren wat te verlagen. Het is echt mega confronterend als je denkt dat je hoofdpersonen niet op jou lijken, maar dat je er later achter komt dat dat wel zo is. Maar hey, you write what you know. Ik wil graag mijn lieve band nog even noemen, Kraaklustig. Krattie such a smart and driven person, Firespike, Snah the prank master, Bird whisperer Tamar die mij op duizend manieren support, Jerone sourdough, en Chipperchipton, jullie zijn mega getalenteerde cuties en ik ben elke week weer dankbaar dat ik met jullie muziek mag maken.

Dit boek is duidelijk geïnspireerd door mijn ervaringen in de linkse beweging, en de absurde hoeveelheid cringe fantasy die ik heb gelezen. Een beweging die imperfect is, krachtig is, soms (vaak) irritant, maar ook een plek waar ik volwassen in ben geworden. Een plek die me uitdaagt om met compassie en liefde te kijken, kansen te zien, nieuwe dingen uit te proberen. Want net zoals de mensen en steden in mijn wereld, zijn wij niet perfect. We hebben de oplossing niet in handen, maar deze wereld zal het kapitalisme niet overleven als we niet blijven proberen.

Ik wil iedereen bedanken met wie ik avonturen heb beleefd, in collectieven heb gezeten, samen strijd mee heb gevoerd, muziek mee heb gemaakt. Al deze ervaringen maken dat ik dit avonturenverhaal heb kunnen schrijven.

En voor iedereen die het spannend vindt om te creëren, om muziek te maken, om verhalen te schrijven: heb plezier, maak wat je leuk vind, hoe gek het ook is, want we hebben creatie en dromen nodig om die nieuwe wereld te scheppen.